Kontaktu nin

Aŭskultu nin kaj aŭskultigu aliajn!

Skribu kaj komentu:
retradio.esperanto@gmail.com
(aŭ barbarinella@gmail.com)
Amikaro de Pola Retradio en Esperanto.

Nombro de vizitoj


Subtenu nin

Donacu rete al UEA konto vars-t

※ Donaco estos pagita sumo minus 5% de administraj kostoj ĉe Paypal.
※ Via nomo aperos en la listo de donacintoj. Kontaktu la redakcion se vi volas resti anonima

Redakcia teamo

Barbara PIETRZAK
Gabriela KOSIARSKA
Milada SZWEDO
Maciej JASKOT
Krystyna GROCHOCKA
Tomasz MILLER
Saliĥ ZAKIROV
Bruce CRISP

Arkivoj

Kategorioj

Tria avanco de polaj pilkistoj

Polaj piedpilkistoj el la reprezenta teamo de Pollando elbatalinte lastdimanĉe avancon al Euro 2020 surmetis T-ĉemizojn kun la surdorsa E-lingva surskribo  „TRIA AVANCO”. Jam kaze de la antaŭaj avancoj de la pola piedpilkista reprezentantaro sur T-ĉemizoj de futbalistoj aperis stimulaj sloganoj. En 2016 sian avancon al Euro en Francio ili festis en T-ĉemizoj kun la slogano “Vive la Pologne”. Avancinte aŭtune 2017 por Futbalista Mondpokalo en Rusio sur iliaj T-ĉemizoj videbliĝis la slogano „Polska dawaj” (Pollando aktivu). Ĉi-foje ili aplikis Esperanton, ĉar prezentiĝis la problemo kun elekto de taŭga lingvo. Nome Euro 2020 disvolviĝos en eĉ 12 landoj. La uzo de Esperanto sur la polaj piedpilkistaj T-ĉemizoj elvokis simpatian kaj pozitivan reagon de raportisto de la pola televido.

El la elsendo 15.10.2019. Legas Krystyna – 1’08”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La parlamentaj balotoj en Pollando 2019

Lastdimanĉe en Pollando okazis balotoj al la Sejmo kaj Senato, t.e. al du ĉambroj de la pola parlamento. Laŭ la oficialaj balotrezultoj de la Ŝtata Balotkomisiono en la parlamento de la nuna oficperiodo troviĝos kvin grupiĝoj. La reganta Juro kaj Justeco akiris memstaran plimulton. Voĉdonis por ĝi 8 milionoj 51 mil 935 personoj, t.e. 43,59 procentoj de la balotintoj. Ĝi havos 235 mandatojn. La Civitana Platformo akiris 27,40 procentojn de la voĉoj kaj disponos pri 134 mandatoj. Por Alianco de Demokrata Maldekstrularo – kiu revenas al la parlamento – voĉdonis 12,56 procentoj de la balotintoj kaj ĝi disponos pri 49 mandatoj. La balotkomisiono de la Kamparana Partio ricevis 8, 55 procentojn de la voĉoj. Ĝi disponos pri 30 mandatoj. La kvinan lokon okupis Konfederacio akirinte subtenon de 6,81 procentoj de la balotintoj. Ĝi disponos pri 11 mandatoj. Unu mandaton havos Germana Malplimulto. La balotfrekventeco egalis al 61,74 procentoj, kio estas la plej alta rezulto ekde parte liberaj parlamentaj balotoj en la 1989-a jaro. La balotojn partoprenis 18 678 457 poloj.

El la elsendo 15.10.2019. Legas Milada – 2’06”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

EU kaj usona prezidento alvokas Turkion

La ministroj por la eksterlandaj aferoj de la uniaj landoj alvokis Turkion ĉesigi armitajn agadojn en la nordorienta Sirio kaj retiriĝi el la regiono. Ili tamen ne interkonsentis komunan embargon je vendo de armiloj al Ankaro. Unuopaj uniaj ĉefurboj inividue decidos pri ĉi tiu afero. Lastlunde la usona prezidento Donald Trump en telefona interparolo kun la turka prezidento Recep Erdogan  alvokis fini la invadon en Sirio kaj proklami tujan armisticon. Rilate tri  turkajn ministrojn estis aplikitaj sankcioj.

El la elsendo 15.10.2019. Legas Barbara – 0’43”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Post la forpaso de Ludoviko Kristoforo Zaleski-Zamenhof

Kun profunda aflikto ni kaj la tuta E-komunumo akceptis la informon, ke la 9-an de oktobro 2019 forpasis en Parizo havante 95 jarojn la postmorta nepo de la lingvokreinto Ludoviko Lazaro Zamenhof, Ludoviko Kristoforo Zaleski-Zamenhof. Ludwik Zamenhof naskiĝis en la familio de la plej aĝa filo de la lingvokreinto Adam Zamenhof. Li kaj lia edzino Wanda Zamenhof, familie Frenkiel estis aktivaj esperantistoj, sed ilia filo ne estis denaskulo. Ludwik – naskiĝinta 8 jarojn post la morto de sia avo lernis la Interacian Lingvon 9-jaraĝa pro la deziro partopreni la Universalan Kongreson de Esperanto en Stokholmo (1934). Liaj instruistinoj fariĝis la onklinoj Zofia kaj Lidia Zamenhof.  Poste Ludwik Zamenhof partoprenis la Universalajn Kongresojn en Romo (1935), Vieno (1936), Varsovio (1937). Kiam en 1939 germanoj invadis Pollandon li estis nur 14-jaraĝa. Kiel junulo li spertis en Varsovio la kruelon de la eksplodinta en septembro 1939 2-a modmilito. Multajn ĉi-rilatajn informojn troviĝas en la libro de Zofia Banet-Fornalowa „Familio Zamenhof” en la ĉapitro dediĉita al lia patrino Wanda Zamenhof. Ili eĥas ankaŭ en la rememoro de Ludoviko Kristoforo pri  la translokiĝo el la getto al la paroĥo de Ĉiuj Sanktuloj en Varsovio en lia intervjuo por Roman Dobrzyński en la libroforme eldonita rivera interparolo “Zamehof-strato”:  “Al la paroĥdomo de la katolika preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj ĉe Grzybowski-placo invitis nin loĝi la paroĥestro Marceli Godlewski. La paroĥo de Ĉiuj Sanktuloj ne estis likvidita, kvankam ŝanĝiĝis ĝiaj paroĥanoj. Ni translokiĝis al iliaj ĉambroj laŭ la invito de la paroĥestro”.  Je la demando pri tio ”kiel vi fartis en la paroĥa domo Ludoviko Kristoforo Zaleski-Zamenhof respondis: ”Mi nomis ĝin Oazo de Ĉiuj Sanktuloj. En la getto oni loĝis en teruraj kondiĉoj, la homoj vivis nekredeble interpremitaj. Al Varsovio estis transportataj homamasoj de ekstere, ankaŭ el eksterlando, ĉefe el Germanio. Foje en unu loĝejo vivis kelkdek homoj. Ili povis nur poparte enesti. Dum unuj varmiĝis interne, la aliaj promenis ekstere. Nenio mirinda, ke la paroĥdomo, fakte ĝia ĝardeno, similis al oazo. Ĝenerale en tiu malriĉa kvartalo mankis verdaĵoj. Malmulajn  arbojn oni forhakis rapide por hejtado. El la infero, ŝtopita de la svarma homamaso kaj miasmo – oni eniris en la korton plenan de floroj; ĝi similis al la galerioj de la italaj klostroj, kiujn mi memoris de la vojaĝo en la jaro 1935. En la “oazo” kunvenis ofte miaj geamikoj kaj familianoj, loĝantaj en diversaj partoj de la getto”.  La pastron Marceli Godlewski Ludoviko Kristoforo Zaleski-Zamenhof rememoris, ke “en la getto li faris ĉion eblan, en la tiamaj cirkonstancoj, por helpi al la homoj. Li zorgis ne nur pri “siaj” loĝantoj, sed laŭeble ankaŭ pri aliaj gettanoj. Multaj homoj vizitadis la paroĥdomon por manĝi teleron da varma supo tiel longe kiel eblis tion fari”. La  milito finiĝis kaj inter la mirakle saviĝintaj personoj troviĝis ankaŭ Wanda kaj Ludoviko Kristoforo Zamenhof. Pri tiu epizodo Wanda Zamenhof skribis  – citaĵo el la libro de Zofia Banet-Fornal – „Mi kun mia filo mirakle saviĝis dank’ al helpo de kuracistoj, kiuj havis rajton eniri getton. Entute, la poloj, loĝintaj post la muroj de getto multe helpis al ni dum kaj post forlaso de tiu malliberejo”.  En tiu periodo ili ambaŭ alprenis la nomon Zaleski. La fino de la 2-a mondmilito signifis alian politikan realon en ĉi tiu parto de Eŭropo. Ne plu eblis partopreni la postmilitajn Universalajn Kongresojn, kvankam tiun ĉi en Berno 1947 Wanda Zamenhof partoprenis mem dum Ludoviko sendis telegramon same kiel li faris por iuj postaj UK-oj.  Aparte signifa evidentiĝis la kongreso de la 100-jariĝo en Varsovio en 1987, kiam la direktoro de UEA, Simo Milojević, sukcesis retrovi en diversaj mondopartoj sep membrojn de la Zamenhofa familio, kiuj alvenis kiel honoraj gastoj, inter ili Ludoviko Kristoforo Zaleski-Zamenhof kun sia dua edzino Juliette. Reaperinte post la dudekjara paŭzo, Ludoviko Kristoforo jam firme restis inter la esperantistaro. Per siaj intervjuoj por diversaj amaskomunikiloj li  engaĝiĝis por popularigado de la IL kaj ĝia ideo.  Li ankaŭ renkontiĝadis kun esperantistoj, ne sole okaze de la Universalaj Kongresoj.   La ofta vizitcelo de Ludoviko Kristoforo Zaleski-Zamenhof fariĝis Bjalistoko, kiun li vizitis la unuan fojon dum la Varsovia UK 1987. De tiu partopreno mi havas apartajn  rememorojn, kiam kun li, Andrzej Pettyn kaj aliaj akompanaj personoj ni estis  vizitantaj tiuperiode Bjalistokon. En la jaro 2000 Ludoviko Kristoforo Zaleski Zamenhof akceptis simbolan diplomon lige kun la fakto, ke lia avo Ludoviko Zamenhof gajnis la unuan lokon en la plebiscito por „Bjalistokano de la 20-a jarcento”. En la jaro 2007 li estis nomumita la honora civitano de Bjalistoko inter 14 aliaj distingitoj. Li kelkfoje vizitis Bjalistokon kiel membro de la Fondumo Zamenhof respondeca pri la konstruo de Zamenhof-Centro. Por ĉiuj kongresanoj de la bjalistoka Universala Kongreso restas en kora memoro lia partopreno en ĉi tiu kongreso okazinta en la 100-a naskiĝdatreveno de lia avo, Ludoviko Lazaro Zamenhof. La profesian karieron de Ludwik Zaleski-Zamenhof fundamentis  studoj en la Varsovia Politekniko 1946-49 kie li diplomitiĝis kiel inĝeniero pri konstruado. Li doktoriĝis poste pri teknologio de streĉbetono. En 1959 havante 34 jarojn li translokiĝis al Parizo kaj daŭrigis sian profesian karieron en Francio kaj aliaj landoj. Li publikigis multajn artikolojn kaj librojn pri sia fako. Post la emeritiĝo en 1993 li okupiĝis pri faka konsultado, partoprenis sciencajn konferencojn kaj kongresojn. Li vizitadis ankaŭ Universalajn Kongresojn kaj ĉiam tre kortuŝaj momentoj estis liaj mesaĝoj persone direktataj dum la solenaj Inaŭguroj, aŭ laŭtlegataj kaze de lia foresto. Apartan emfazon havis lia saluto direktita dum la Solena Inaŭguro de la 100-a UK en Lilo., kiun ni prezentis en nia kongresa raporto el la 26-a de julio 2015. En ĝi li prezentis kiel siajn sekvantojn en la longa tradicio de familiaj kongressalutantoj siajn filinojn, kiujn li havis kun sia unua edzino Krystyna Tyszka – Hanna Zaruski Zamenhof kaj Margareta Zaleski Zamenhof. Kaj ĝuste la ĉeeston de Margareta Zaleski Zamenhof inter la kongresanoj kore rememoras la partoprenintoj de la Universalaj Kongresoj en Lisbono kaj Lahtio.  Hodiaŭ je iliaj manoj – je la manoj de Margareta Zaleski-Zamenhof kaj je la manoj de Hanna Zaruski Zamenhof mi persone kaj nia tuta Redakcio transdonas korajn kondolencojn.

El la elsendo 11.10.2019. Legas Barbara kaj Milada – 13’23”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Pollando kun unu el la plej altaj ekonomikreskoj

Dum la podia diskuto en la sudorienta Pollando „Serĉante nuntempajn gvidantojn en la epoko de ekonomiaj defioj kaj teknologia revolucio”  la pola ministro por financoj, investaĵoj kaj evoluo, Jerzy Kwieciński atentigis, ke Pollando notas aktuale unu el la plej altaj ekonomiaj kreskoj ne nur en Eŭropo, sed en la mondo. La profitoj el tio – pro la realigado de la modelo de inkluziva kresko – koncernas la tutan socion. Tio signifas, ke en la ekonomia kresko partoprenas kaj pro ĝi avantaĝojn ĝuas  ĉiuj civitanoj. Li atentigis, ke unu el la elementoj subtenantaj la ekonomian kreskon de Pollando estas la nacia valuto, kiu certigas sekurecon en la makroekonomia mastrumado kaj samteme donas al ni multe pli grandan elastecon reagi je deeksteraj ŝokoj. Dank’ al tio aktuale ni evoluas pli rapide. Kiel atentigis la ministro, „ni ne diras „ne” al eŭro, sed aktuale por ni  estus tro frue” akcepti komunan valuton.

El la elsendo 08.10.2019. Legas Milada – 1’22”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Komuna vizio pri la unia agrikulturo

Lunde en Varsovio estis subskribita komuna deklaracio de la landoj de la Vajmara Triangulo pri la vizio  de la unia agrikulturo. Temas pri la starpunkto de la estroj de koncernaj ministerioj de Pollando, Germanio kaj Francio pri reformo de la Komuna Agrikultura Politiko, scienc-esplora kunlaboro por enivigadi novajn teknologiojn, rilate minacojn kaj defiojn ligiĝantajn kun seninterkonsenta Briteliro. En la deklaracio temas  ankaŭ pri la ŝlosila rolo de malgrandaj kaj familiaj agrikulturistaj bienoj, kiel ŝlosila elemento de la eŭropa agrikulturo. Laŭ la pola ministro pri la agrikulturo, Jan Krzysztof Ardanowski la rolo de agrikulturistoj estas certigi la nutraĵsekurecon al la Malnova Kontinento, sed la plej grava elemento estas eŭropaj agrikulturistoj mem, al kiuj necesas certigi konforman enspeznivelon, pri kio necesas zorgi  komune.

El la elsendo 08.10.2019. Legas Maciek – 1’06”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Pola Naturscienca Universitato kunlaboras kun Ĉinio

Fine de septembro en Poznano (la okcidenta Pollando) gastis 100-persona delegacio el Ĉinio lige kun la decido de la loka Naturscienca Universitato vastigi kunlaboron kun ĉinaj altlernejoj kadre de la projekto pri nova Silka Vojo. En la delegacio troviĝis sciencistoj, prezidantoj kaj rektoroj de la plej grandaj agronomiaj altlernejoj de Ĉinio kaj el la landoj membriĝantaj en la internacia organizo SAERIA. Ĝi estas eksterregistara, nekomerca kaj internacia kunlabora platformo por libervole aliĝantaj agronomiaj altlernejoj, institucioj kaj entreprenoj el la ladoj kaj regionoj laŭe de la Silka Vojo, aktivantaj favre al agronomia edukado kaj teknologiaj esploroj de koncerna regiono. Kadre de SAERIA-forumo en Poznano okazis internacia konferenco pri perado de agronomiaj teknologioj rilatantaj al problemoj ekde la universitataj studoj ĝis envivigado de novumoj. La Naturscienca Universitato de Poznano kunlaboras kun ĉinaj universitatoj jam preskaŭ 30 jarojn. Ĉio komenciĝis per didakta kunlabro kun kelkaj el ili. En la sekvaj jaroj kunlaboro vastiĝis je sciencaj esploroj. La nuna tria etapo rilatas al la kunlaboro de polaj firmoj ligitaj kun agrikulturo kaj hortikulturo. Ĉinoj interesiĝas pri bonegaj polaj spertoj koncerne kultivadon de pomoj, nigraj riboj, aronioj.  Krome  pri hibridaj legomoj kaj vegetala reproduktado el semoj. La kunlaboro kun eksterlandaj altlernejoj apartenas al la prioritatoj de la poznana Naturscienca Universitato.

El la elsendo 01.10.2019. Legas Gabi – 2’03”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

 

2 komentoj al Novaĵoj

Respondi

Retpoŝtadreso ne estos publikigita. Devigaj kampoj estas markitaj *

Tiu ĉi retejo uzas Akismet por malpliigi trudaĵojn. Ekscii kiel viaj komentaj datumoj estas traktataj.