Mian fizikan leterkeston en la fina tago de la 2025-a jaro atingis koverto kun du sinsekvaj numeroj de “La Revuo Orienta” – la duobla 8a/9-a kaj la 10-a. La numeron aŭgustan-septembran ornamas fotoj de junuloj kun la demando “Ĉu studenta E-societo naskiĝos en Keio-Universitato?”. La montritaj paĝonumeroj kondukas al la japanaj respondoj al ĉi tiu demando. Preskaŭ la tuta numero estas japanlingva, krom interne de la frontpaĝo informoj pri la UK en Graz kaj japana E-kongreso okazonta aŭtune en Tiba. Kaj krom ege interesa artikolo de Suzuki Ryuzo pri loko, kie homaranismo realiĝas, alivorte Academia Vivarium Novum. La aŭtoro dividas siajn spertojn pri sia studado en ĉi tiu roma privata eduka instituto, kie oni flegas la klasikan latinon kaj malnovgrekan lingvon, ne sole kiel la studobjekton, sed kiel komuniklingvojn, do kiel la lingvojn tie ekskluzive parolatajn. Krom lingvoj oni studas tie – nur en viraj klasoj – ankaŭ klasikan filozofion, poetikon, klasikan kaj mezepokan literaturojn. En la posta jarduono la studado konsistas en kunlegado de Eneado. Sian tagan rutinpriskribon Suzuki Ryuzo konkludas “mia vivo en AVN estis kontraŭ mia antaŭsupozo, nenio alia ol plezuro”. Sed li ne limiĝas supraĵe al siaj spertoj kaj konkludas en la lasta alineo “Utopio de homaranistoj”. Mi citu: “Sed la plej lernenda gravaĵo en nia lernejo estas nek la deklinacio de “puella (latine: knabino)”, nek la uzado de aoristo, sed tio, kio estas nomata latine “humanitas” (homeco). Forvojaĝante de mia patrujo kaj amikumante kun diversnaciaj homoj – samkiel Odiseo (vidis urbojn de multaj homoj kaj ekkonis ilian menson) – mi lernis, ke ĉiuj homoj ridas pri la samo kaj lamentas pri la samo. Tio estas tre simila al “homaranismo” de Zamenhofo. Mi forte deziras, ke vi, esperantistoj, havu okazon propraokule vidi homaranismon disflorantan per la latina kaj malnovgreka en AVN” – fino de la citaĵo. Se oni aldonos – laŭ la vortoj de aŭtoro – ke la tuta staĝo, inkluzive estadkostojn estas senpaga, tio fariĝas ankoraŭ pli alloga. Do valoras atenti pri AVN-varbado okazigata ĉiujare inter studentoj el la tuta mondo.
En la oktobra numero de “La Revuo Orienta” en la sama rubriko “Akrevide, akreklare – kiel ni fosas nian sulkon” Hitofuŝi Hakka, V-tubisto el Kioto proponas al la leganto retrorigardon al la lingvolernado jutube elsendita”. Nu, liaj spertoj estas tre interesaj, ĉar kiel li konfesas “en aprilo 2025, mi komencis lerni fremdajn lingvojn ĉiumatene ĉirkaŭ du horojn en miaj jutubaj elsendoj”. Sekve la aŭtoro priskribas siajn spertojn pri la lernado de Tokipono, de la rusa kaj tamaziĥta, de la berbera lingvaro. Rilate ĉi-lastan aparte atentokapta estas lia konfeso, ke pro la enestantaj en ĝi tiaj sonoj kiel frikativaj, laringaj, trilitaj ktp. “mia gorĝo doloras pro la prononcaj ekzercoj”. Verŝajne tiun suferadon, li ne spertis rilate Esperanton, kiun – kiel li deklaris – lernis jam li frue, sed intensigis la lernadon dum unu monato por subiĝi al la Kvalifika Ekzameno de Esperanto laŭ JEI. Tiel li sukcesis pri la 3-grada ekzameno. Aparte interesa estis por mi lia koncentriĝo pri la parolekercado”. Hitofuŝi Hakka klarigas, mi citas: “Mi ne havas amikojn, kiuj parolas Esperanton, kaj do mi uzas ChatGPT-ion por praktiki. Fakte ĝi fojfoje erare klarigas gramatikon kaj tamen kun ĝi mi povas ekzerciĝi pli bone ol se mi farus tion tute sola. Ankaŭ jutubo kaj vikipedio tre multe helpis mian lernadon. Precipe jutubo helpis min por diktado. Miaj esperantaj oreloj “evoluis dank’ al jutubo, mi penas” konstatas la aŭtoro.
Povas esti, ke estas multe pli da personoj, kiuj sekvas similan vojon por fajnigi la prononcadon en Esperanto, kvankam mi mem restas pledanto por radio, evidente. Aliflanke lia plurlingva intensa lingvolernado memorigas mian lastan sciencan rubrikon, en kiu ni citis sciencistajn opiniojn pri la rilato inter plurlingva lernado kaj konservo de juna cerbo, kvankam tio celis aĝiĝantajn personojn. Sendube la efiko junaĝe povas esti ne malpli avantaĝa.
Multan lokon okupas en la oktobra numero de “La Revuo Orienta” la retrorigardo al la Internacia Junulara Kongreso en Cisarua, Indonezio. La raportanta Takada Ĵotaro kun rekono elstarigas la fakton, ke ĉi-foje en plimulto estis kongresanoj el aziaj landoj. Flanke de la kovrilpaĝo ni trovas krome resumitan laŭ “Libera Folio” la rezolucion de la 81-a IJK kontraŭ genocido en Palestino.
Samnumere la premiito de Ossaka-2025 Sibayama Zyun’iti klarigas la atriubuon de ĝi al li pro komunaj agadoj, en kiuj li patoprenis. Tio estis kuntradukado de kontraŭatombomba libro, kunredaktado de NUN-vortoj, kiu listigas kompare novajn esprimojn en Esperanto; tio estas la organiza kunpartopreno en la okazigo de la 92= a UK en Jokohamo, kaj lia engaĝiĝo al Jokohma E-Rondo, i.a. pri la redaktado de “Novaĵoj Tamtamas” kaj pri la Esperanto-Muzeo Jokohama .
Pri Esperanto-Muzeo Johohama tute freŝajn informojn ni plukis el la veninta antaŭkristnaske decembra numero de la reta “Novaĵoj Tamtamas”, en kiu, i.a. Cho Sung Ho i.a. skribas “De kiam mi konatiĝis pri establiĝo de la Esperanto-Muzeo Jokohama, ekĝermis en mia koro deziro viziti la ‘sanktejo’n kaj trarigardi ĝiajn trezorojn. Intertempe mi kontribuis al la muzeo per tri libroj de mi verkitaj, kun espero helpi, kvankam nur iomete, al ĝia iama kompletigo”. La deziro viziti la sanktejon efektiviĝis kaj – ni legas sekve – : “Finfine, komence de novembro, mi kaptis la okazon de mia prelego ĉe JEI por realigi mian revon ekpilgrimi. S-ro Sibayama, kiu verŝajne deĵoris tiun tagon nur por mia alveno, bonvenigis min kun afabla rideto malgraŭ mia malfruiĝo. Post kiam ni kune lunĉis, li gvidis min inter bretaroj kaj stakoj da libroj kaj broŝuroj, plaĉodoraj je malnova papero. Iom poste s-ro Namba kuniĝis kaj ni triope pasigis tre agrablan tempon interparolante pri gamo da movadaj aferoj. Ne nur kolektaĵoj elmontritaj, sed ankaŭ la hejmeca, komforta etoso de la muzeo, kiu estas efektive modifita loĝdomo, entute liveris al mi plezuregon, kio ĉio tuj gravuris en mi rememorojn neforgeseblajn”, fino de la citaĵo.
Kaj se ni tuŝas aferojn ligitajn kun arkivaĵoj mi proponas citi el la decembra sonnumero de “Tempo” por nevidantoj, en kiu inter amaso da informoj pri la aktivadoj de Kroata E-ligo, ni eksciis, ke la Kroata Ŝtata Arkivejo interesiĝas pri transpreno d e la arkivoj de la Kroata E-Ligo.
La sonversio de la kroata “Tempo” veis meze de decembro, sed jam hieraŭ nian retan leterkeston atingis la januara numero 2026 de “Ora Ĵurnalo” el Gotenburgo. Mi ne sukcesis ĝin legi, sed ja plukis por la hodiaŭa trarigardo raporteton pri la lasta Esperantosabato 2025 de Ingegerd Granat. Jen kiel ĉio ĉi okazis, mi citas:
“Christin komencis ludante sian grandan trumpeton (tiel nomatan flugilkorno):
– Stelo brilas, mirinde milda …
Ingegerd parolis:
Hodiaŭ estas la lasta esperanta sabato en 2025. Kiel vi aŭdis, stelo brilas kaj ni ĉiuj devus brili kiel ĝi. Ni ĉiuj devas brili sub la verda stelo, lumo, kiun ĉiuj homoj en la mondo vidos! Ne timu, la verda stelo gvidas nin per la lingvo. Tiam ĉiuj en la tuta mondo fariĝos niaj amikoj, sen milito, sen batalado.
Christin finis ludante:
– Ĝoj’ al la mond’ …
El la elsendo 05.01.2026. Legas Barbara – 11′ 52″
