Kontaktu nin

Aŭskultu nin kaj aŭskultigu aliajn!

Skribu kaj komentu:
retradio.esperanto@gmail.com
(aŭ barbarinella@gmail.com)
Amikaro de Pola Retradio en Esperanto.

Nombro de vizitoj


Subtenu nin

Donacu rete al UEA konto vars-t

※ Donaco estos pagita sumo minus 5% de administraj kostoj ĉe Paypal.
※ Via nomo aperos en la listo de donacintoj. Kontaktu la redakcion se vi volas resti anonima

Redakcia teamo

Barbara PIETRZAK
Gabriela KOSIARSKA
Milada SZWEDO
Maciej JASKOT
Krystyna GROCHOCKA
Tomasz MILLER
Saliĥ ZAKIROV
Bruce CRISP

Arkivoj

Kategorioj

Renovigita Muzeo de Muzikaj Instrumentoj

Post kelkjara renovigado meze de septembro 2019 en Poznano (la okcidenta Pollando) estis remalfermita Muzeo de Muzikaj Instrumentoj. Temas pri unusola ĉi speca centro en la lando kaj unu el malmultaj en Eŭropo. Fundamentis ĝin 80 instrumenoj destinitaj meze de la 40-aj jaroj de la pasinta jarcento al la regiona muzeo fare de Zdzisław Szulc. La muzeaj kolektoj estis nun rearanĝitaj kaj vizitantoj povos pruntepreni tabletojn kun vizititinero, laŭe de kiu eblas konatiĝi kun la sonado de unuopaj instrumentoj. La vizito kondukas tra tri etaĝoj. La teretaĝo ĉirkaŭprenas eksponaĵojn ekde la malfrua mezepoko ĝis la 18-a jarcento. Baze de elektitaj problemoj el la muzikhistorio same tuteŭropa, kiel ankaŭ pola aŭ regiona oni proksimigas la mondon de la kreiĝanta laika instrumenta muziko kaj dominantan en baroko voĉ-instrumentan religian muzikon. La ekspozicio ĉe la 1-a etaĝo kondukas tra la pasanta en la 18-a jarcento periodo de la kortega muziko ĝis koncertaj salonegoj, famaj virtuozoj, ĉambra muziko, muziko de salonegoj ĝis la avangarda muziko 20-jarcenta. Ĉe la dua etaĝo eblas konatiĝi kun muzikaj tradicioj el diversaj mondopartoj – kun la riĉo de iliaj instrumentaj formoj kaj ilia funkciado en unuopaj kulturoj. En la poznana Muzeo de Muzikinstrumentoj funkcias ankaŭ la unusola en Pollando Konservista Laborejo. Estas en ĝi kreataj ankaŭ kopioj kaj rekonstruoj de instrumentoj arkeologiaj aŭ historiaj.

El la elsendo 27.09.2019. Legas  Maciek – 1’45”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ĉesigita silento

En septembro kaj en novembro sur la scenejo Arta Baseno de la Varsovia Ĉambra Operejo eblas spekti kelkajn enscenigojn de eksterordinara muzikalo „Ĉesigita silento”. Ĝi rakontas historion de personoj surdaj lernantaj la vivon post la operacio reveniginta al ili  la aŭdokapablon. La herooj estas pacientoj de profesoro Henryk Skarżyński, otolaringologo, kiu kiel la unua en la Centra-Orienta Eŭropo aplikis koklean implantaĵon, reveniginte al siaj pacienctoj la aŭdokapablon. Kelkaj el ili post la reakiro de aŭdokapablo malkovris siajn muzikajn pasiojn. Henryk Skarżyński verkis kantojn, kiujn liaj pacientoj prezentis dum la organizita de li Internacia Muzika Festivalo por personoj kun aŭdoperturboj „La helikaj ritmoj”. En la pola lingvo la vortoj kokleo kaj heliko sonas same – „ślimak”. Nun por liaj tekstoj  muzikon komponis Krzesimir Dębski kaj tiel kreiĝis la muzikalo „Ĉesigita silento”. Ĝi traktas la problemojn de homoj ekskluditaj, aliaj, la problemon de toleremo, kiu tamen ne sufiĉas por kompreni alian homon. Baze de aŭtentaj travivaĵoj estis kreita plurgeneracia bildo pri evoluo de herooj, ekde la 5-a vivojaro, tra la junaĝo kaj matureco – ĝis eniro en la novan nesonomankan  mondon, kiu montriĝas ne esti ideala. En muzikalo rolas aktoroj, kantistoj kaj personoj reakirintaj la aŭdokapablon kaj nun evoluigntaj siajn muzikajn talentojn. 

El la elsendo 20.09.2019. Legas  Gabi – 1’55”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Kun libro de la plej frua aĝo

Ĉiu antaŭlernejano, kiu kun gepatroj ekde septembro vizitos bibliotekon ricevos donace la eksterordinaran libron „La unuaj legaĵoj por…”,  pretigitan de la pola Libroinstituto. En 5200 bibliotekoj en la tuta Pollando atendas ilin entute 300  mil libroj. Temas pri laŭvica etapo de la projekto „Malgranda libro – granda homo” inaŭgurita en 2017. En la unua eldono de la kampanjo la libron „La unuaj versaĵoj” ricevis junaj gepatroj en 360 hospitalaj akuŝigaj fakoj, entute 600 mil ekzemplerojn. La dua eldono disvastigata ekde septembro 2018 estis adresita al trijaraĝuloj kaj iliaj gepatroj.  Ĉiu infano ricevis krome Karton de Juna Leganto por glumarkoj ricevataj  okaze de sia vizito en biblioteko. La gepatroj estis samtempe provizitaj per broŝuro pri la rolo de legado en la vivo de infano. Nun estis lanĉita la tria eldono de „La unuaj legaĵoj…” laŭforme kaj laŭenhave destinita por infanoj 6-jaraĝaj. La projekto „Malgranda libro – granda homo” celas kunordigi agadojn por altigi la legonivelon en Pollando, por eduki al la legado kaj formi la kutimon intimi kun libro ekde la plej fruaj vivojaroj.

El la elsendo 20.09.2019. Legas  Gabi – 1’40”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Germana propono rilate migroproblemojn

La problemo de enmigrantoj sur Meditereaneo estis la ĉefa motivo de disputo inter Italio, Germanio kaj Francio. La eksa itala ministro por la internaj aferoj, Matteo Salvini estis akuzanta germanajn humanecajn organizojn pri la kontrabandado de la enmigranoj kaj instigado al la migrado. Pro lia decido germanaj ŝipoj kun enmigrantoj ne rajtis ennavigi italajn havenojn. Nun, kiel informis la germana ministro por la internaj aferoj Horst Seehofer,  unu kvarono de la savataj enmigrantoj el Italio estos direktita al Germanio. Pro sekurecmotivoj ili estos kontrolataj ankoraŭ sur la tereno de Italio. Venontmonate la Eŭropa Konsilio ricevos projekton pri disvidivo de enmigrantoj je aliaj ŝtatoj. Al la iniciato aliĝas Francio, kiu ankaŭ akceptos 25 procentojn de la enmigrantoj atingantaj Italion.

El la elsendo 17.09.2019. Legas  Krystyna – 1’08”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Polaj-ĉinaj esplorprojektoj

En la Universitato de Olsztyn (la norda Pollando) estos realigataj du polaj-ĉinaj esplorprojektoj. Sciencistoj el ambaŭ landoj laboros pri novumaj laktoproduktoj kaj monitoros jonosferon helpe de sistemoj de la satelita navigado. Tio estas du el sep projektoj elektitaj en la pola-ĉina ambaŭflanka konkurso organizita de la Nacia Esplor- kaj Evolucentro de la ĉina Ministerio pri la Scienco kaj Teknologio. Koncerne la unuan projekton en Olsztyn la esploroj koncentriĝos pri la dependeco inter la konsumado kaj atendoj de la konsumantoj rilate sanfavorajn laktoproduktojn, pri la evoluigo de ilia produktoteknologio kaj esplorado de ilia kvalito, ankaŭ pri la pritakso de la bioaktivaj laktokonsisteroj.   La esploroj estas planitaj por tri jaroj. Trijara estas ankaŭ la alia projekto Artemis. Ĝi koncernas la realtempan monitoradon de la supra tavolo de la tera atmosfero, do jonosfero  helpe de tri sistemoj de la satelita navigado la eŭropa Galileo, la ĉina BeiDou kaj la usona GPS.

El la elsendo 17.09.2019. Legas  Krystyna – 1’23”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Famaj saksaj porcelanaĵoj en Krakovo

En la kolektoj de la Reĝa Kastelo sur Wawel-altaĵo en Krakovo troviĝas pli ol 400 pladoj kaj figuretoj el la fama fabriko de porcelanaĵoj en la germana Meissen. Ekde la 3-a de septembro kaj la 1-a de decembro 2019 eblas rigardi ilin en la tiea porokaza ekspozicio. Ĉiuj eksponaĵoj estis aranĝitaj laŭteme aŭ laŭ la tekniko de la ornamado, kio ebligas sekvi la ĉefajn produktodirektojn de la saksa manufakturo, establita en 1710 fare de Aŭgusto la 2-a Forta, la reĝo de Pollando kaj elektito de Saksio.  Al la plej valoraj eksponaĵoj apartenas barokaj pladaroj ornamitaj per la blazonoj de la unuaj ministroj de Aŭgusto la 3-a, Józef Sułkowski kaj Henryk Brühl. La polrilatajn interesaĵojn konsistigas blazonornamitaj pladoj el la pladaro donacita de ĉi tiu reĝo al la reĝino de Francio Maria Leszczyńska kaj flormotiva pladaro por la episkopo de Varmio Adam Stanisław Götzendorf-Grabowski. Al la plej valoraj objektoj troviĝantaj en la krakova kolekto apartenas la plurfigura komponaĵo de fama skulptisto Johann Joachim Kaendler el 1744 „La Krucumo de Jesuo”. La dua ĉi-speca komponaĵo troviĝas en Dresdeno. La saksaj porcelanaĵoj en 18-a egalrangis al la malproksimorientaj originaloj fascinante kolektantojn de la tiel nomata „blanka oro”. Ĝis la komenco de la 18-a jarcento porcelanaĵoj estis konataj en Eŭropo sole kiel produkto importata el la Fora Oriento.

 El la elsendo 13.09.2019. Legas  Gabi – 2’47”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Historiaj pipoj en ekspozicio en Rzeszów

Ĝis la 11-a de oktobro la loĝantoj de la sudorienta urbo Rzeszów kaj ĝia regiono, ankaŭ vizitantoj kaj turistoj povas rigardi en la Regiona Muzeo pli ol 250-ekzempleran kolekton de pipoj el la Orientslovaka Muzeo en Košice. La plej malnovaj devenas el la 17-a jarcento kaj estis retrovitaj sur la tereno de la aktuala prizono, iam plej verŝajne kazerno. En la 19-a kaj 20-a jarcento, kiam oni malmulton sciis pri la negativa efikado de la fumado, pipo atestis la socian pozicion de la uzanto, indikis ĝian profesion kaj interesiĝojn. Inter la historiaj pipoj troviĝas tiuj faritaj el ligno, porcelano, sepiolito, argilo. Ĉi-lastaj komence estis kovritaj de  flavaj, verdaj kaj brunaj glazuroj. Multaj pipoj estas riĉe ornamitaj, kadritaj per arĝento. Iliaj fumetoj havas diversajn formojn, i.a. de hundokapoj, cervoj kun vasta kornaro, birdoj, fantaziaj kreaĵoj kiel fluganta drako. En la 19-a jarcento, kiam pipoj fariĝis objekto de kolektado, memoraĵo pri gravaj familiaj eventoj, ekspedicioj, finita militservo aperas kiel fumetoj historiaj figuroj kiel Napoleono, Francisko Jozefo. Krom pipoj la ekspozicio prezentas kolekton de akcesoraĵoj por la fumado de cigaredoj kaj cigaroj, meblojn servantajn por la tenado kaj eksponado de pipoj.

 El la elsendo 13.09.2019. Legas  Gabi – 2’47”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Batalo kaj sufero…………

En la 80-a datreveno de la eksplodo de la 2-a mondmilito estis inaŭgurita ekspozicio „Batalo kaj sufero. Polaj civitanoj dum la 2-a mondmilito”. Ĝi estas parto de internacia projekto realigata de la pola Muzeo de la 2-a Mondmilito kune kun la ministerio por la eksterlandaj aferoj. Temas pri la interbranĉa projekto konsistanta el diversaj formoj, aplikitaj komunikiloj  kaj scenografioj formantaj koheran rakonton pri la pola sperto de la 2-a mondmilito kun aparta reliefigo de la hororeco kaj drameco en la tiama periodo. Ĝi proksimigas la sintenojn de la polaj soldatoj kaj civitanoj batalantaj por reakiro de la sendependa patrujo spite la preman forton de la agresintoj kaj sekve la okupaciintoj. Ekde la 1-a de septembro ĝi estas prezentata en kelkdek polaj eksterlandaj centroj sur ĉiuj kontinentoj en tiaj urboj kiel Vaŝingtono, Braziljo, Meksikurbo, Edinburgo, Vieno, Beogrado, Ĝakarto kaj Kanbero.

 El la elsendo 06.09.2019. Legas  Krystyna – 1’12”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

Muziko de la Polaj Reĝoj

La 1-a festivalo de la Pola Reĝa Operejo „Muziko de la Polaj Reĝoj” komenciĝos la 15-an de septembro per koncerto en la varsovia Reĝa Kastelo. Artistoj plenumos komponaĵojn de barokaj komponistoj, Adam Jarzęcki, Marcin Mielczeski kaj Bartłomiej Pękiel. Dum kvin festivalaj koncertoj inter la 15-a de septembro kaj la 6-a de oktobro la publiko aŭdos muzikon, kiu akompanis al la reĝoj Kasimiro la Granda, Sigismundo Aŭgusto, Vladislavo la 4-a Vasa kaj Stanisław August Poniatowski. La celo estas revenigi la memoron pri la historiaj verkoj de la pola muziko (kies varieco kaj nepasebla belo ravas ĝis hodiaŭ) kaj pri iliaj komponistoj. Dum la festivalaj spektakloj oni prezentos ciklon de la 16-jarcentaj religiaj kantoj pri la kreo de la mondo „Hebdomas” de Sebastian Klonowic, la unuan operon „Mizero feliĉigita” de Maciej Kamieński. Dum spektaklo ĉe la Hela Monto en Ĉenstoĥovo aŭdiĝos la muziko komponata por la Helmonta Monaka Orkestro de la 18-jarcentaj komponistoj Marcin Józef Żebrowski kaj Eryk Brikner. La festivalon finos koncerto „Muziko el la epoko de Kazimiro la Granda (la 14-a jarcento)”. En ĝia programo troviĝos mezepokaj verkoj, i.a. komponaĵoj de  Guillaume de Machaut. Krom kantistoj kaj instrumentistoj de la pola Reĝa Operejo prezentiĝos inivititaj artistoj specialistiĝantaj pri la malnova muziko, ludantaj per kopioj de historiaj instrumentoj.

El la elsendo 06.09.2019. Legas  Gabi – 1’43”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Paŝado en la ĉielon

Ekde la lasta merkredo ĝis la 28-a de septembro en la varsovia artgalerio Kortegarda eblas rigardi la instalaĵon de renoma pola artisto Jerzy Kalina „Paŝado en la ĉielon”.  Formas ĝin 14 figuroj tenantaj en la manoj diversajn religiajn simbolojn bakitajn el pano. Ili personigas brutale mortigitajn viktimojn de la 2-a mondmilito – infanojn, virinojn, grandaĝulojn. Kiel trudfantomoj ili vagas tra la spaco de reala vivo kalkulante je savo, je justeco, je memoro. La sorto de la murditoj estas komuna senkonsidere al la konfesata religio. Grava elemento de la instalaĵo estas pano, la baza kaj universala nutraĵo kaj ankaŭ religia simblo. Kalina traktas ĝin krome kiel artmaterialon por simboli solidarecon, komunecon kaj proksimecon. Aparte en la spaco aperas la 15-a figuro de knabo, ĉirkaŭita de terpomoj. Temas pri la metaforo de la milita geheno de infano portanta subĉemize terpomojn kaj haltigita dum la hejmirado. La ekspozicio-instalaĵo estas pretigita okaze de la gravaj septembraj datrevenoj en la historio de Pollando. 80-jariĝo de la eksplodo de la 2-a mondmilito, heroa defendo de la promontoro Westerplatte kaj de Varsovio, kaj memore al la armita agreso de Sovetunio kontraŭ Pollandon.

El la elsendo 30.08.2019. Legas  Przemek – 1’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Polaj noveloj por la Tago de la Nacia Legado

Dum la nunjara eldono de la Tago de la Nacia Legado oni legos elektitajn novelojn de polaj verkistoj. La kampanjo populariganta la legadon okazos la 7-an de septembro. La pola prezidenta paro Andrzej kaj Agata Duda el la proponitaj al la prezidenta kancelario 100 elektis 8 tekstojn. Aŭtoras ilin Eliza Orzeszkowa, Maria Konopnicka, Bolesław Prus, Bruno Szulc, Władysław Reymont, Stefan Żeromski, Henryk Sienkiewicz kaj Henryk Rzewuski. Temas pri tekstobukedo, kies komuna denominatoro estas poleco kunlige kun la universalaj enhavoj, enpensiĝo pri homo kaj socio. Kelkaj el la proponitaj tekstoj aperis en la literaturaj elsendoj de la E-Redakcio de Pola Radio. I.a. temas pri la novelo „Dym” (La Fumo) de Maria Konopnicka. Tiu ĉi novelo estis eĉ du fojojn esperantigita. En 1956 aperis la traduko de S. Guterman. En 1964 la traduko de redaktoro Jerzy Grum. Ambaŭ tradukojn eldonis Pola E-Asocio. De multaj jaroj Bjalistoka Esperanto-Societo eldonas la legaĵojn de la Nacia Legado, kaj same okazos nunjare. La 7-an de septembro en la Centro Ludoviko Zamenhof BES, Bjalistoka Kulturcentro kaj E-libraro/ Podlaĥia Libraro Łukasz Górnicki estos prezentitaj libroforme ok polaj noveloj proponitaj por la Tago de la Nacia Legado en Esperanto-traduko. Ekde la komenco la Tagon de la Nacia Legado partoprenas esperantistoj el diversaj landoj. Ĉi-rilate multajn mertiojn havas Maria Majerczak el Krakovo.

El la elsendo 30.08.2019. Legas  Przemek – 1’45”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Muroj de totalismoj Pollando 1939-1945

Antaŭtage de la pasanta hodiaŭ 80-a datreveno de la subskribo de la traktato pri neagreso inter la germana kaj sovetunia totalismoj Ribbentrop-Mołotow ĉe Piłsudzki-placo en Varsovio estis inaŭgurita la subĉiela ekspozicio-instalaĵo „Muroj de totalismoj Pollando 1939-1945”. La muro dediĉita al la germana okupacio prezentas la teroron aplikitan rilate al la civila loĝantaro, Polan Konspiran Ŝtaton, Varsovian Insurekcion, Polajn Armeajn Fortojn en Okcidento. Muro dediĉita al la sovetunia okupacio proksimigas deportadojn de polaj civitanoj al Siberio, elmurdon de polaj oficiroj en Katyń, sovetuniajn deportejojn kaj la epopeon de Anders-armeo fine interkonsentojn el Jalto, kiuj almondukis al instaliĝo de komunista reĝimo en Pollando. La tekstoj de rememoroj el la militperiodo kaj de fotoj aperas en la pola, angla, rusa kaj germanaj lingvoj. La traktato Ribbentrop-Mołotow enhavis sekretan protokolon difinantantan la influsferojn de Germanio kaj Sovetunio en la Centra kaj Orienta Eŭropo.

El la elsendo 23.08.2019. Legas  Barbara – 1’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Mirakla forto de la arto

Ĝis la 13-a de oktobro la frandemuloj de la pentroarto en Krakovo, vizitantoj kaj turistoj povas rigardi en la tiea Centro de la Eŭropa Kulturo „Europeum” la pentraĵon „La Anĝelanonco al Maria” de Majstro Jerzy. Ĝi konsistigis la centran parton de la 16-jarcenta triptiko destinita por la kolegiato de sankta Mikaelo ĉe Wawel-altaĵo. En 1803 en ĝia ruino retrovis ĝin princino Izabela Czartoryska, forveturiginte ĝin al sia rezidejo en Puławy kaj ekspoziciinte en la tiea Gotika Domo. Multe pli poste estis retrovitaj la alaj pentraĵoj de la tuta triptiko. La verko el la jaroj 1517/18 estas prezentata nun kadre de la ciklo „Mirakla forto de la arto”. La ideo de la ciklo ebligas al spektanto proksiman kontakton kun verko, kiu iamaniere ligas botanikajn veftojn kun religiaj kaj artaj. „La Anĝelanonco” estas ekzemplo de malmulte konata, sed altnivela regiona panela pentrado. Krakovo estis tiutempe grava kultura centro kaj ĝiaj 14-jarcentaj gotikaj preĝejoj riĉiĝis per multaj valoraj pentristaj kaj skulptistaj verkoj.

El la elsendo 23.08.2019. Legas  Gabi – 1’31”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Pola ilustristo distingita de la reĝo de Hispanio

Józef Wilkoń apartenanta al la plej elstaraj polaj artistoj okupiĝantaj pri la ilustrado estis distingita de Filipo la 6-a, la reĝo de Hispanio per la Komandora Kruco de la ordeno de Izabela la Katolika. En la rilata  letero de la ambasodoro de Hispanio estas emfazite, ke  ĉi tiu distingo estas la rekonesprimo pro multaj meritoj de la pola artisto, pro lia valora kontribuo al disfloro de la hispana kulturo en Pollando kaj sekve plibonigo de la reciprokaj rilatoj inter ambaŭ landoj. I.a. Wilkoń ilustris la polan version de „Don Kiĥoto” per siaj 100 originalaj desegnaĵoj. Józef Wilkoń ilustris ducenton da libroj same por infanoj kiel ankaŭ por plenkreskuloj. Ilustritaj de li libroj estis tradukitaj en pli ol 20 ligvojn. Krom polaj libroeldonejoj Józef Wilkoń kunlaboris kun Flammarion (Prizo), Middelhauve Verlag (Kolonjo), Loewes Verlag (Bayeruth), Kinderbuchverlag (Berlino), Parabel Verlag (Munkeno), Atlantis Verlag (Zuriko) kaj Greek Peace Publishers (Tokio).

El la elsendo 09.08.2019. Legas  Maciek – 1’10”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Sukcesoj de la pola koruso sur Tajvano

La knabina katedrala koruso Puellae Orantes el la loko Tarnów (la suda Pollando) akiris du orajn kaj unu argentan premion dum la Internacia Korusa Festivalo en Tajpeo sur Tajvano. La orajn premiojn ĝi ricevis en la kategorio de la junularaj kaj universitataj korusoj, la arĝentan en la kategorio de religia muziko. Plimulton de ĝia konkursa repertuaro kosisitigis komponaĵoj de polaj aŭtoroj. Plej grandan entuziasmon elvokis verkoj inspiritaj de la pola folkloro, kiujn polinoj prezentis en polaj popolaj kostumoj. Puellae Orantes ricevis krome specialan premion pro la plej bone plenumita tajvana komponaĵo. La festivalo okazanta ekde la 1996-a jaro estas la plej granda platformo de la internacia kultura interŝanĝo sur Tajvano, fariĝinte unu el la plej presitiĝaj muzikaj festivaloj en Azio. La nunjaran konkurson partoprenis korusoj el Tajvano, Ĉinio, la Suda Koreio, Makao, Filipinoj, Indonezio kaj Pollando. La internacia ĵurio, en kiu troviĝis komponistoj, direktistoj kaj kantistoj el Filipinoj, Finnlando, Latvio, Tajvano, Venezuelo kaj Hungario la premion Grand Prix atribuis al la koruso Telkom University el Indonezio. En la pola koruso kantas knabinoj 10-19-jaraĝaj el Tarnów kaj ĝiaj ĉirkaŭaĵoj. Puellae Orantes estas laŭreato de pli ol 20 landaj kaj internaciaj konkursoj, ĝi eldonis 9 kompaktajn diskojn kaj unu videodiskon. Ĝi registris siajn kantojn por la Pola Radio kaj la Pola Televido, por France 2 kaj France 3,  por la vatikana, nederlanda kaj franca radiostacioj.

El la elsendo 09.08.2019. Legas  Maciek – 1’50”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La legopopularigaj projektoj

La projektoj „Centra Legooficejo” kaj „Libro je recepto” venkis en la unua finalo de la konkurso populariganta legadon inter la infanoj „Zwyrtała”. La konkurspatrono Zwyrtała estas figuro el la libro de Kazimierz Przerwa-Tetmajer „Ĉe la roka Podhale-regiono”, muzikisto kiu tiom bele ludis, ke en la ĉielo li kapablis logi al danco anĝelojn, same kiel konkursfinalanoj logas por la legado. La unua projekto aktivigas infanojn kaj junulojn pasigi tempon kun libro. Ili rolas kiel agentoj, kies tasko esti legi laŭeble multajn librojn kaj plenumi ligitajn kun tio specialajn taskojn. La alia aktivigis la medicinistan medion, por ke tiu persvadu al la geaptroj la gravecon de la legado por la evoluo de iliaj infanoj. Al la finalo estis kvalifikitaj 9 aliaj projektoj kreitaj en la periodo marto 2018 – marto 2019. La premioj estis enmanigitaj dum la Internacia Festivalo de la Infana Literaturo 2019 en Rabka. Ariginte verkistojn, aktorojn, librodesgnistojn, muzikistojn kaj legantojn ĝi okazis meze de julio sub la devizo „De la montoj ĝis la maro”. En la centro de la atento estis  libroj rakontantaj pri arboj, birdoj, bestoj kaj pri tio, kiel protekti la naturon. En la 62 festivalaj eventoj partoprenis 53 kreantoj el sep landoj.

El la elsendo 18.07.2019. Legas  Gabi – 1’44”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

ALTA plenumos muzikajn rebusojn de Leonardo da Vinci

En decembro muzikajn rebusojn de Leonardo da Vinci eblos aŭdi en la plenumo de la ensemblo de la malnova muziko ALTA. La unuan fojon en historio la plenumo de la rekonstruitaj muzikaj enigmoj de da Vinci okazos laŭ tiom granda skalo. Temas ofte pri kelknotaj motivoj, kiujn la itala geniulo i.a. notis en spegula reflekto. La rekonstruon de la muziko de Leonardo faris muzikistoj el Pollando, Argentino kaj Italio baze de teoriaj traktatoj pri la plenumo de la renesanca muziko. La komponaĵoj estos luditaj per kopioj de historiaj instrumentoj uzataj en la epoko de Leonoardo kiel lira da braccio, piŝtokornetoj, prahobojoj, liutoj kaj flutoj. Estos uzita krome instrumento inventita de Leonarda da Vinci – viola organista, kiu baze de la notoj estis rekonstruita de pola pianisto Sławomir Zubrzycki nur en 2012. La koncerton partoprenos krom ALTA sub la gvido de Agnieszka Szwajger invititaj gastoj – Gustavo Gargiulo, Marco Vitale, Alessio Tosi, Daniel Morais, Agnieszka Obst-Chwała, Sławomir Zubrzycki.

El la elsendo 18.07.2019. Legas  Maciek – 1’12”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Juveloj kaj juvelista metio en la 16/17-jarcenta Pollando

Nur ĝis la 4-a de aŭgusto en la varsovia Reĝa Kastelo funkcios la ekspozicio „Regi kaj ravi. Juveloj kaj juvelista metio en la 16/17-jarcenta Pollando” organizita kadre de la Jaro de Vasa-dinastio. Ĝi arigis 500 historiajn objektojn el la tereno de la tuta 16/17-jarcenta Pollando. Granda forestanto estas la Reĝa Trezoro kolektata ekde la 13-a jarcento, rabita kaj forveturigita eksterlanden sekve de la 18-jarcentaj dispartigoj. Malgraŭ tio la ekspozicio ebligas ekscii, kiel aspektis la brilo de la iama reĝa povo, kiajn trezorojn kolektis la regintaj dinastioj, kiaj juvelaj rafinaĵoj, puroraj liturgiaj akcesoraĵoj kaj ornamita de valoraj gemoj juvelaro estis produktata en Pollando. La eksponaĵoj estis pruntitaj de pli ol 80 posedantoj. Ili devenas el muzeoj, preĝejoj, klostroj en Pollando, Litovio, el la artgalerio Ufizzi en Florenco, el la pariza Luvro, el privata kolekto en Londono, el muzeoj en Berno, Munkeno, Uppsalo kaj Novjorko. Inter ekspoziciataj historiaj objektoj estas elfaraĵoj de la religia kulto, kiel Hostiujo de la defendinto de la Helmonta Klostro kontraŭ invadintaj svedoj, paŭlano Augustyn Kordecki. Farita el 22 funtoj da oro ĝi estas ornamita de varsovia juvelisto Wacław Grodko per 2366 briliantoj, 2238 rubenoj, 81 smeraldoj, 30 safiroj kaj 214 perloj. La ekspozicion akompanas katalogo priskribanta la juvelojn, ilian devenon kaj historian kuntekston.

El la elsendo 12.07.2019. Legas  Tomek – 1’52”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Wawel-katedralo por la pariza Notre Dame

Dum varmegaj someraj tagoj en Wawel-katedralo en Krakovo aperis – iom surprize –  la kristnaska kripeto alta 5 metrojn. La surprizon klarigas la apudanta kvestokesto por mondonacoj cele rekonstruon de la pariza Notre Dame. La monkolektado daŭros ĝis la fino de septembro. En 2010 la kripeto gajnis la konkurson por la plej bela Kristnaska Kripeto de Krakovo kaj kvin jarojn poste ĝi estis prezentita en la pariza katedralo. Notre Dame de kelkaj jaroj dum la Advento kaj Kristansko prezentadis kristnaskajn kripetojn el la tuta mondo. La pola estis inter la unuaj tie ekspoziciataj. Tio okazis  en la aparta tempo post la teroristaj atakoj en Parizo. Admiris ĝin ĉirkaŭ 2 milionoj da personoj. La kripeto, kiun aŭtoras familio Markowski estas ĝis nun la plej alta konkursaĵo. Laboroj pri ĝi daŭris tri jarojn,  inter 2008 kaj 2010. Ĝi altas 501 centimetrojn, vastas 275 kaj ĝia profundo egalas al 111 centimetroj. Ĝiaj 108 vitraloj kaj 80 aliaj fenestretoj estas lumigataj. La akitekturaj elementoj de la konstruaĵo referencas al 21 preĝejoj troviĝantaj en la centro de Krakovo kaj al kelkaj nereligiaj konstruaĵoj, kiel Pordego de S-ta Floriano, Barbakano, Draphaloj. Krom historiaj figuroj troviĝas en ĝi ankaŭ herooj de la krakovaj legendoj. La kvestokesto atestas solidarecon de la pola reĝa Wawel-katedralo kun la damaĝita Notre Dame en Parizo. Ĉeokaze ni memorigu,  ke la krakovaj Kristanskaj Kripetoj troviĝas jam sur la listo de la Monda Kulturheredaĵo de Unesko.

El la elsendo 12.07.2019. Legas  Gabi – 2’06”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Pola aktoro  rolos kiel Tesla en brita filmo

Laŭ la portalo Deadline Tomasz Kot  ludos la ĉefan rolon en la kreiĝanta anglalingva filma biografio de la genia inventinto, Nikola Tesla. Lian rolon en la famiĝinta en la mondo filmo „Malvarma milito” reĝisorita de Paweł Pawlikowski  aprecis brita scenaristo kaj filmreĝisoro, Anand Tucker. Lia scenaro koncentriĝas pri la lasta eksperimento de Tesla, perceptata kiel malsukceso eĉ se ĝi povis fariĝi unu el liaj plej grandaj sukcesoj. Tomasz Kot kiel filmaktoro debutis en 2005. Dum 13 sekvaj jaroj li akiris rekonon kiel teatra dramaktoro kaj komedia aktoro. La brita reĝisoro Anand Tucker faris jam kelkajn famajn fimojn, inter kiuj estas la nomumita al Oskar-premio kaj BAFTA, aprecita de kritikistoj „Knabino kun perlo” (2003).

El la elsendo 06.07.2019. Legas  Maciek – 0’55”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 2020-a kiel la Jaro de Roman Ingarden

Venontjare pasos la 50-a mortodatreveno de Roman Ingarden, unu el la plej elstaraj polaj filozofoj. Lige kun tio venontjare laŭ la sejma decido ni omaĝos ĝin solenante Jaron de Roman Ingarden. Tiu ĉi elstara sciencisto kun internacia renomo mortis en 1970 havante 77 jarojn. Speciala jaro al li dediĉita celas altigi interesiĝon pri liaj verkojn pri ontologio, epistomologio, estetiko kaj filozofia antropologio. Roman Ingarden postlasis imponan verkaron en la formo de libroj, artikoloj, tradukoj kaj manuskriptoj. Kvankam la elirpunkto de liaj laboroj estis fenomenologio kun la tempopaso li ellaboris propran, originalan manieron de rezonado kaj terminologion, kiu riĉigis la polan filozofilingvaĵon. Apartan atentigon meritas lia intelekta senkompromiseco. Dum la germana okupacio li skribis sian fundamentan verkon „Disputo pri la ekzisto de la mondo”. En 1950 pro sia kritika rilato al marksismo li estis senigita je la lekcirajto kaj je publikigado de verkoj pri fenomenolgio. 6 jarojn poste li revenis al la universitata vivo. Ĝis la lastaj vivojaroj li intense laboris, publikigis, partoprenis internaciajn kongresojn, prelegis en Eŭropo kaj Usono. Tie ĉi kaj en Germanio li estas kalkulata al la plej elstaraj nuntempaj filozofoj. En la periodo for de la universitata vivo li i.a. okupiĝis pri la modela traduko de „Kritiko de pura racio” de Immanuel Kant. Dum jaroj li korespondis kun Edyta Stein, inter liaj disĉiloj estis i.a. Karol Wojtyła.

El la elsendo 06.07.2019. Legas  Gabi – 2’08”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La plej valoraj memoraĵoj de Radziwiłł-familio en Nieborów

La plej valoraj memoraĵoj de Radziwiłł-familio ligitaj kun la apudviena kontraŭturka batalo el 1683 estas rigardeblaj ĝis la mezo de septembro en la palaco de Nieborów en la centra Pollando. I.a. temas pri kulte adorata bildo de Dipatrino, kiun reĝo Johano la 3-a Sobieski traktis kiel simbolon de sia venko. Lian konvinkon pri la Dia protekto dum la batalo firmigis la surskriboj sur la banderoloj tenataj de anĝeloj.  “In hac Imagine Mariae Victor ero Ioannnes” (En ĉi tiu bildo de Maria mi Johano venkos) kaj “In hac Imagine Mariae Vinces Ioannes” (En tiu bildo de Maria vi venkos Johano). Krom originalo estas prezentataj du kopioj de la tolaĵo. Unu devenas el la itala Loreto, kien ĝi laŭ la komisio de la  reĝino Maria Kazimira estis sendita kiel donacofero. Nun post la paso de 320 jaroj unu apudos la alian. La tria kopio estis farita de Radziwiłł-familio meze de la 18-a jarcento por ilia palaco en Połoneczka. Krom valoraj tolaĵoj troviĝas aliaj eksponaĵoj ligitaj kun la viena helpiro kiel trofeoj konkeritaj apud Vieno el la klostro ĉe la Hela Monto, selo de hetmano Jabłonowski kaj pluraj portretoj de la familiariĝintaj gentoj de Radziwiłł kaj Sobieski. Radziwiłł-familio dum pli ol 170 jaroj estis posedanto de Nieborów, en kiu nun funkcias la muzeo de palacaj internoj el la 17-a/19-a jarcentoj kaj muzeo de majolikoj. Radziwiłł-familio establis i.a. la palacan komplekson Arkadia kaj fine de la 19-a jarcento manufakturon de majoliko. Post la 2-a mondmilito Nieborów estis naciigita kaj la palco ekfunkciis kiel filio de la Nacia Muzeo.

El la elsendo 28.06.2019. Legas  Przemek – 2’03”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La krakovaj kristnaskaj kripetoj en Unesko-listo

Fine de majo okazis solenaĵo ligita kun la enmanigo de atestoj, ke la krakovaj kristnaskaj kripetoj ektroviĝis en Unesko-listo pri la nemateria kultura heredaĵo de la mondo. Temas pri la unua pola objekto en ĉi tiu listo. La decido estis alprenita en novembro 2018 dum la 13-a sesio de Interregistara Komitato pri la Protektado de Nemateriaj Kulturheredaĵoj en Port Louis en Maŭricio. La unuaj krakovaj kritnaskaj kripetoj enhavantaj la arkitekturajn elementojn de Krakovo kreiĝis meze de la 19-a jarcento. Iliaj aŭtoroj estis ĉarpentistoj kaj masonistoj el la antaŭurbaj regionoj. Tio estis por ili okupo ekster la somera konstrusezono. Dum Kristnasko kun siaj kripetoj donacpete ili vizitadis la krakovajn burĝojn. Ekde 1937 – krom la jaroj de la 2-a mondmilito – en decembro okazas konkurso dum kiu  estas prezentataj kripetoj  ĉe la Ĉefa Foirplaco de Krakovo piede de la monumento de Adam Mickiewicz. Ekde 1946 la konkurson organizas La Historia Muzeo de Krakovo.

El la elsendo 28.06.2019. Legas  Gabi – 1’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 6-a Internacia Rendevuo kun Folkloro

10 folkloraj ensembloj el la tuta mondo prezentiĝos al la spektantoj de la krakova regiono (la suda Pollando) dum la 6-a Interacia Rendevuo kun Folkloro. Ĝi disvolviĝos inter la 8-a kaj la 17-a de julio en la lokoj Myślenice, Krakovo, Pcim kaj Tarnowiec. Inter la eksterlandaj gastoj estos ensembloj el Koreio, Meksiko, Nepalo, Novzelando, Portoriko, Ĉinio, Rumanio kaj Serbio. Pollandon reprezentos i.a. ensemblo de Myślenice-regiono. Dum dek tagoj artistoj prezentos sian propran popolan kulturon samtempe konatiĝante kun la kutimoj kaj kulturo de la pola regiono. La koncertan programon kompletigos akompanaj eventoj – metilecjonoj, kermesoj, prezentoj de la popola kulturo kaj renkontiĝoj kun artistoj.  La ĉefa koncertejo troviĝos sur la Foirplaco en Myżlenice. La Internacia Rendevuo kun Folkloro estas organizata de la 2014-a jaro.

El la elsendo 28.06.2019. Legas  Maciek – 1’01”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Fabio Biondi kun la medalo Kuraĝo kaj Fidindeco

La itala violonisto kaj direktisto Fabio Biondi dum la 9-a Kongreso „Pollando Granda Projekto” estis honorita per la medalo „Kuraĝo kaj Fidindeco”. La kvinan fojon ĝi estis atribuita al persono, kiu aktivas favore al bildo de Pollando kaj ĝiaj civitanoj en la mondo. Fabio Biondi estas unu el la plej elstaraj figuroj de la nuntempa muzika mondo. Kun sia orkestro de la malnova muziko Europa Galante li tri fojojn partoprenis la festivalon „Chopin kaj lia Eŭropo” en Varsovio, plenumante la unuan fojon per historiaj instrumentoj operojn „Norma” (2010) kaj i “Capuleti e i Montecchi” de Bellini (2016), Makbeto” de Verdi (2017) kaj „Halka” de Moniuszko en la itala versio. Krome komponaĵojn de Frederiko Chopi, Ignacy Feliks Dobzyński kaj Adam Jarzębski. En januaro nunjare la Nacia Instituto de Frederiko Chopin eldonis la festivalan plenumon de „Halka”. La albumo fariĝis internacia evento akirinte entuziasmajn pritaksojn de muzikkritikistoj. I.a. ĝi estis agnoskita albumo de la monato en Japanio kaj albumo de la semajno en Nederlando.

El la elsendo 21.06.2019. Legas  Maciek – 1’13”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La konferenco We Are Museums en Katowice

Preskaŭ 300 ekspertoj, muzeaj laborantoj el la tuta mondo gastis en la Silezia Muzeo en Katowice dum la konferenco We Are Museums. Tiu ĉi unu el la plej gravaj platformoj de la media spertointerŝanĝo okazis fine de majo. La nunjara konferenco koncentriĝis pri respondeco de muzeoj pro la medioprotektado en ilia ĉiutaga laboro. Oni diskutis pri tio, kiamaniere muzeoj povas fariĝi institucioj konsciaj pri neceso de ekvilibra evoluo kaj kiel aktive transpreni la rolon de gvidantoj sur la vojo de intensaj sociaj, ekologiaj kaj ekonomiaj transformiĝoj.La konferencon partoprenis gastoj el Afriko, Azio, Amerikoj, Australio kaj Europo. La Silezia Muzeo en siaj agadoj traktas temojn ligitajn kun la transformado de postindustriaj regionoj, sengradigado de la medio, transformiĝoj de la postindustria socio, situacio de la nuntempa homo kaj la mondo. Baze je ofte doloraj spertoj en la historio de la regiono la muzeo klopodas averti kontraŭ procezoj, kiuj povas havi negativan influon je la komunumo kaj la medio.

El la elsendo 14.06.2019. Legas Barbara kaj Maciek – 1’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

1 2  3  4  5  6  7  8  9 10 11 12 13 14