En la aziaj landoj, aparte Ĉinio kaj Japanio, la lernado de kaligrafio estas konstanta elemento en la instruprogramo de la bazaj lernejoj. Kaligrafion oni instruas dum specialaj akademiaj kursoj aŭ en tradiciaj artlernejoj en tiaj landoj kiel Egiptio, Turkio aŭ Irano. En iuj eŭropaj landoj, siatempe ankaŭ en Pollando, oni donis grandan atenton – aparte en la komencaj klasoj – al la estetiko de la mana skribo. Iom anekdote mi memorigu la avertojn de instruistoj, kiam venis la modo je globkrajonoj, ke ili negative influas la belon de la skribo kun la uzo de inko kaj fontplumoj. Sed verŝajne la plimulto de ni apenaŭ memoras komplimentojn pro sia bela skribmaniero, kaj elreviĝon post plurjara uzo de la klavaro, kaj la konstato ke nia skribmaniero ne plu estetike estas plaĉa. En lernejoj kaj en la profesia vivo la manan skribon anstataŭis la lerta uzo de elektronika klavaro.
Kaj tamen en la epoko de la poŝtelefonaj kaj komputilaj klavaroj ĉiam pli da personoj rekomencas aventuron kun plumo/globkrajono kaj paperfolio. Ne nur pro sentimento, sed pro konkretaj lertoj kaj avantaĝoj kun tio ligitaj. Kiel informis Scientific American skribante mane ni pli bone parkerigas kaj pli profunde komprenas la notatajn ideojn kaj informojn. La manskribado kvankam malpli rapida ol klavartuŝado ebligas iom pli longe halti kaj koncentriĝi kaj dum tiu procezo eviti la ĝenan trudiĝadon de tujkomunikoj, de aŭtokorektilo ŝanĝanta aŭtomate la intencitan vorton, ĉar la maŝino kvalifikis ĝin kiel eraron. La malplena paperfolio kaj skribilo spronas kaj evoluigas la kreemon de la skribanto. Ĉar, tute ne pensante pri tio, uzante la malnovepokan skribmanieron oni funkciigas la tutan reton de cerbokonektoj. I.a. lertiĝas kunordigo inter okulo kaj mano, kio praktike signifas, ke ekrolas tiuj cerbosferoj, kiuj respondecas pri la lingvouzo kaj la lingvorego. Tio favoras la parkeradon kaj pli profundan komprenon de informoj. Samtempe kiam estas konstatebla ŝanĝo de karakteriza por oni skribmaniero – pro la ofta uzo de la elektronika klavaro – tio signifas perdon de movfluemo. Ĝi sekvas el manko de regula trejnado de manplataj muskoloj. La tuŝado de la klavaro ne funkciigas la tiel nomatan muskolmemoron sammaniere kiel la desegnado de literoj.
Eble do ne estas mirige, ke en la epoko de elektronikaj poŝtelefonoj kaj komputiloj ĉiam pli da personoj membriĝas en grupoj kaj kluboj, kiuj revivigas la malnovajn kapablojn, kio alportas mezureblajn avantaĝojn al ĉiu, kiu reprenas skribilon kaj paperfolion. Ne temas pri tio, ke oni rezignu pri moderna teknologio, sed ke oni konsciu pri avantaĝoj kaj malavantaĝoj de ĉiu el la uzataj skribteknologioj.
El la elsendo 05.06.2026. Legas Barbara – 04′ 12″
