Fine de januaro rete, kaj nur kelkajn tagojn poste paperforme la redakcion atingis la 1-a nunjara numero de “Esperantolehti” de la E-Asocio de Finnlando. Ĝi plenplenas je gravaj informoj por loka E-komunumo rilate al diversaj E-eventoj, almenaŭ en la unua jarduono. Aparte ĝia kovrilpaĝo aludas al la tradiciaj martaj Vintraj Tagoj de EAF – per aparta foto pri la rivero en la urbo Salossa/Salo, kie disvolviĝos la evento. La programon, ne nur ligitan kun la organiza vivo detaligas la rilata informo de EAF-estraro ene de la numero. Cetere tiu alrigardo al diversaj planataj/okazintaj eventoj de la jaro kreas ĉe mi – cetere laŭe de enhavoj en aliaj E-gazetoj – pri la bunto de la E-komunuma vivo kaj ĝia forto. Do malgraŭ diversaj maloptimismaj, aŭ sobraj asertoj, la E-ista vivo tra la mondo viglas.
Ĝi viglas, sed ja ne limiĝas al la movadaj informoj. Ĉi-numere la asociprezidanto Juha Metsäkallas koncentriĝas pri “La leviĝo de Afriko kaj la tagiĝo de cifereca suvereneco”. Lia enkonduka felietono koncentriĝas pri “kuraĝigaj ekonomiaj novaĵoj el Afriko” inter kiuj li mencias rekte PAPSS, kiu estas “tutkontinenta pagsistemo, kiu ebligas al afrikaj entreprenoj kaj bankoj komerci inter si en propraj valutoj, sen ke pagoj devas pasi tra la usona dolaro aŭ eŭropaj bankoj. Pagoj rapidiĝas, kostoj malaltiĝas kaj valutriskoj reduktiĝas, ni legas. PAPSS ne estas nur teknika novigo, sed paŝo al cifereca suvereneco. Kiam la monfluoj restas en Afriko, ankaŭ la decida povo kaj la ekonomia profito restas tie. La sistemo subtenas la Tutafrikan Interkonsenton pri Liberkomerca Areo kaj kreas kondiĉojn por vera tutafrika komerco, industriigo kaj kresko de prospero. Samtempe ĝi malpliigas la dependecon de eksteraj financaj kaj pagaj sistemoj, kiuj ofte devenas de eksaj koloniaj potencoj aŭ de grandaj entreprenoj de la tutmonda nordo”.
Metsäkallas komparas tiun solvon al la cifereca eŭro de la Centra Banko de EU, kiu liaopinie liberigas la Eŭropan Union de ekstera regpovo kaj fortigas nian rajton pri memdecidado. Ligante tion al E-ideoj la prezidanto de EAF konkludas, ke “PAPSS kaj la cifereca eŭro estas konkretaj paŝoj al pli justa ekonomia mondo, en kiu malgrandaj agantoj povas komerci sur egala bazo kun grandaj”. Li fine asertas, ke “Pli justaj pagsistemoj kreos eblojn por vere egala dialogo – tio estas la kerno de Esperanto”.
Tiuj vortoj certe meritas, kaj elvokos ĉe multaj, enpensiĝon. Sed antaŭ ol flankenmeti la lastan “Esperantolehti”, internaciskale ni notu ke ĝi memorigas, ke nunjare la Kultura Ĉefurbo de Eŭropo estas Oulu, ke finnaj esperantistoj aktive partoprenis la enketadon de svisa abiturienta studento, kiu scivolis pri lernado de E-o en diversaj landoj. Kaj fine Jouko Lindstedt eksplikas pri lingvotempoj por finnalingvanoj, kio cetere enhavas interesajn atentigojn pri la lingvotempoj ankaŭ por alilingvanoj.
Iom pli frue venis la 212-a numero, la lasta en 2025 de la Informilo Esperanto de la Orientfranca Asocio, kiu ĉiunumere memorigas pri la E-elsendoj de la Pola RetRadio en Esperanto. Ĉi-numere ne nur memorigante, sed laŭvorte citante mian intervjuon kun la karmemora Roman Dobrzyński el 2006 pri liaj spertoj rilate instruadon de Esperanto al ĉinoj. Dankon pro la peno vortigi, surpaperigi ĉi tiun sondokumenton. Se la morto de Roman Dobrzyński skuis plimulton de la E-komunumo, la neatendita informo pri la forpaso de Anne Jausions korskuis tiujn, kiuj konis ŝin persone, i.a. kiel diplomitinon de la poznanaj Interlingvistikaj Studoj kaj kiuj konatiĝis kun ŝia kompetento pri E-literaturo. Tiun informon mi legis kun korskuita koro!
Kun scivolemo mi konatiĝis krome kun Sanoza el Ĉinio, intervjuita de Edmond Ludwig pri la ĉina kiel tonala lingvo kun kvar tonoj. El la riĉa informmateriale Bulteno – ofte akompanita de fotoj – pri E-eventoj okazintaj/okazontaj ne mankas tekstoj pli enpensigaj, kiel tiu pri “La principo de respondeco” laŭ Helene Soument, kies konkludaj vortoj estas: “Agu tiel, ke la efikoj de via ago estu kongruaj kun la daŭrigo de vere homa vivo sur Tero”.
Ankaŭ fine de januaro venis al la redakcio la 11-a numero de “La Revuo Orienta” de Japana E-Instituto. Ĝi fiere anoncas kovrilpaĝe pri “Triumfo transnacia kaj ankaŭ transgeneracia” rilate al la japana E-kongreso en Okayama. Ene de la kovrilpaĝo kortuŝe tiklas la deklaro de HA Thu VU (Hilaria) el Vjetnamio pri siaj impresoj de la unuafoja kongresanino eksterlande: “La kongreso estis zorge kaj profesie aranĝita, tiel ke eĉ novuloj sentis sin bonvenaj. Mi estis kortuŝita de la varmo kaj subteno de la pli spertaj e-istoj, kiuj kun pacienco kuraĝigis nin iri plu. En tiu momento mi komprenis, ke lingvo, kulturo kaj aĝo perdas sian signifon, kiam ni parolas el la sama koro”.
Samloke estis por mi amuze – eble pro diversaj similaj spertoj – legi la konfeson de USUI Hiryouki pri la demando “Ĉu s-ro ChatGPT vere regas Esperanton”. Sed reference al la E-komunumaj agadoj mi dankas pro la informriĉa – kun multaj detalaj eksplikoj – raporto de Nakajima Miki pri la 43-a Komuna Seminario en “sekreta bazo” en Hokkajdo. En la leterkesta rubriko Yamauchi-Toshirou restarigas la demandon pri “Interna ideo”. Mi mem ĝuegis denove la felietonon en la rubriko “Akravide, akraflare – kiel ni fosas nian sulkon”. Ĉi foje vekis mian apetiton reprofundiĝi en la verkaron de Katulo, kiel la pioniro de la roma (mi dirus romia) amliteraturo, kiu venis el sub la plumo de Suzuki Ryuzo.
El la elsendo 10.02.2026. Legas Barbara – 09′ 10″
