Kontaktu nin

Aŭskultu nin kaj aŭskultigu aliajn!

Skribu kaj komentu:
retradio.esperanto@gmail.com
(aŭ barbarinella@gmail.com)
Amikaro de Pola Retradio en Esperanto.

Nombro de vizitoj


Subtenu nin

Donacu rete al UEA konto vars-t

※ Donaco estos pagita sumo minus 5% de administraj kostoj ĉe Paypal.
※ Via nomo aperos en la listo de donacintoj. Kontaktu la redakcion se vi volas resti anonima

Redakcia teamo

Barbara PIETRZAK
Gabriela KOSIARSKA
Milada SZWEDO
Maciej JASKOT
Krystyna GROCHOCKA
Tomasz MILLER
Saliĥ ZAKIROV
Bruce CRISP

Arkivoj

Kategorioj

Forpasis ĉefministro Jan Olszewski

Lastĵaŭde forpasis Jan Olszewski, la varsovia insurgento de 1944, defendinto de opoziciaj agantoj en Pola Popola Respubliko. En la balotoj 1991 li fariĝis deputito el la listo de Interkompreniĝo Centro. En decembro de la sama jaro li estis elektita la ĉefministro de la unua nekomunista registaro ĝuanta fidesprimon de la Sejmo de Pola Respubliko elektita en plene demokrata maniero. Lia oficado daŭris 6 monatojn. Lia kabineto falis la 4-a de junio 1992 post la realigo de la senkomunismiga leĝo el la 28-a de majo 1992, kiu postulis malkaŝon de politikistoj, kiuj estis registritaj en la arkivoj de la ministerio por la internaj aferoj kiel agentoj de komunistaj specialaj servoj. Inter ili estis la oficanta prezidento Lech Wałęa, kiu la 4-an de junio postulis lian revokon. Jan Olszewski estis konsilanto de prezidento Lech Kaczyński. En 2009 li estis distingita per Ordeno de Blanka Aglo. La sepultaj solenaĵoj de Jan Olszewski, forpasinta en la aĝo de 88 jaroj okazos la plej proksiman sabaton. En Pollando estos proklamita nacia funebro.

El la elsendo 12.02.2019. Legas Milada – 1’40”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Uniaj reguligoj pri la aŭtoraj rajtoj

Dum la lastvendredaj intertraktoj 8 landoj, inkluzive de Pollando kaj Italio deklaris sin kontraŭ la disputvekaj reguligoj pri la aŭtoraj rajtoj, kiujn volas envivigi Bruselo. Laŭ neoficialaj informoj inter la kontraŭuloj de la reguligoj en la nuna formo estis krome Nederlando, Svedio, Finnlando, Luksemburo, Malto kaj Slovakio. Speciala direktivo estas ŝanĝonta i.a. principojn de la publikigado kaj monitorado de enhavoj en la Interreto. Pledantoj atentigas, ke ŝanĝo protektos la kreadon de i.a. artistoj kaj ĵurnalistoj. La kontraŭuloj avertas, ke la direktivo en nuna formo signifas la unuan paŝon  al severa cenzuro kaj difinas ĝin kiel   „ACTA2”. Intertraktoj pri la defiitiva formo de reguligoj inter la landoj membroj, la Eŭropa Parlamento kaj la Eŭropo estis komenciĝontaj hodiaŭ. La starpunkto de la pola registaro ekde la komenco estas unusignifa. La aŭtoraj rajtoj devas esti protektataj, sed ne per la kosto de libereco en la Interreto.

El la elsendo 12.02.2019. Legas Milada – 1’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Multaj ukrainaj infanoj utiligas la monservon 500+

Miloj da ukrainaj infanoj utiligas la polan socialan monservon 500+. Nome ukrainanoj ĉiam pli ofte venigas al Pollando siajn tutajn  familiojn. Laborante legale ili ŝparas por akiri estonte polan emeriturojn kaj pensiojn kaj povas utiligi la socialan monservon 500+. Laŭ donitaĵoj de la pola ministerio pri familio, laboro kaj socia politiko en 2018 pli ol 4500 ukrainaj infanoj ricevis tiun ĉi socialan monservon, kies suma alteco egalis al 2, 2 milionoj da zlotoj. Tio okazas, ĉar la leĝo pri la sociala monservo 500+ premisas, ke rajtas ĝin ricevi civitanoj de la uniaj landoj kaj de tiuj landoj, kiuj subskribis kun Pollando interkonsenton pri la sociala protekto. Tian interkonsenton Pollando havas krome kun Usono, Kanado, Moldavio kaj Koreio. Ukrainanoj konsisitigas 75 procentojn de la ekserlandanoj, kiuj ĝuas polan asekuron.

El la elsendo 05.02.2019. Legas Krystyna – 1’12”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Alkoj en la Nacia Parko de Biebrza-rivero

Kelkdek personoj, inkluzive de ĉirkaŭ 50 volontuloj el la tuta lando partoprenis la nombradon de alkoj en la Nacia Parko de Biebrza-rivero. La rivervalo estas taksata kiel la ĉefvivejo de tiuj bestoj, en kiu laŭ pritaksoj vivas ĉirkaŭ 600 alkoj. Oni taksas, ke pliaj 600 alkoj vivas sur la terenoj limantaj kun la Nacia Parko, ĉar ĝi ne kovras la tutan valon de Biebrza-rivero. Krome parto de la bestoj forlasas vintre la  terenon, kiam la marĉejojn skuas glacio kaj mankas nutraĵo. Printempe ili tamen revenas. La nombrado okazis la 2-an de februaro en la Monda Tago dediĉita al Protektado de Marĉaj Terenoj. Ĉi-jare ĝi okazis en malfacilaj terenkondiĉoj pro la degelanta dika neĝtavolo. Ĉiujare ĝi okazas sur la sama areo. La interesiĝo de volontuloj estis tiom granda, ke necesis fermi ilian liston 10 tagojn pli frue ol planite. En Pollando alkoj ne estas formale protektataj, sed de dek kelkaj jaroj validas moratorio je ilia ĉasado.

El la elsendo 05.02.2019. Legas Przemek – 1’10”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Kreskas armiteco de la Kalilingrada Regiono

Kiel informis antaŭnelonge la ĵurnalo “Kommiersant” la rusaj militfortoj en la regiono de Kalilingrado (limanta kun Pollando) estis kromprovizitaj per regimento de ĉasjetoj, inter kiuj troviĝas la aviadiloj Su-27. Kadre de ĝi troviĝas ankaŭ regimento de atakaviado. Kiel pli frue skribis “Niezawisimaja Gazieta” la korpuso de kontinentaj militfortoj en la regiono estis vastigita je regimento de tankoj konistanta el 90 tankoj. Ĝi troviĝas en la loko Gusiewo situanta 30 kilometrojn for de la limo de Pollando. Jam en 2016 Kremlo dislokis ĉe la limo kun Pollando raketojn Iskander kun la atingopovo de pli ol 500 kilometroj. Tiu kromarmado de la Kalilingrada Regiono okazis malkonforme al la traktato kun Usono (1987) pri la tuteca likvido de raketaj obusoj de rekta atingopovo (INF) egala al  500 ĝis 5500 kilometroj katapultataj de la tero. Ĝi estis ĵus suspendita de Moskvo, kvankam ĝi jam delonge ĝin neglektis. Vendrede la decidon pri la suspendo de ĉi tiu traktato alprenis la usona prezidento Donald Trump, kiel respondon je faktaj agadoj de Moskvo, kiu ne observis la traktaton.

El la elsendo 05.02.2019. Legas Przemek – 1’24”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Otylia Jędrzejczak en Internacia Galerio de Naĝistaj famuloj

Otylia Jędrzejczak estas la unua polino, kiu ektroviĝis en la Internacia Galerio de Naĝistaj Famuloj. La eniriga solenaĵo okazos en Fort Lauderdale, Florido la 15-an de majo. En sia kariero Jędrzejczyk enkontigis tri medalojn de olimpiko en Ateno, inkluzive de la ora en la branĉo 200 metroj laŭ la papilia stilo. Otylia Jędrzejczak vizitis jam siatempe Internacian Galerion de Naĝistaj Famuloj, t.e. International Swimming Hall of Fame, kiam ŝi partoprenis la unuan fojon sportistan grupiĝon en Florido. Jam tiam ŝi ekrevis troviĝi inter ili. Nun tio realiĝis kaj la pola naĝistino komentis tion en sia fejbuka profilo „Hodiaŭ mi povas fiere skribi, ke la revoj plenumiĝas kaj celoj realiĝas!” Krom ŝi en la Galerion estos enkondukitaj i.a. australianino Stephanie Rice, germanino Britta Steffen kaj usonano Jason Lezak. Otylia Jędrzejczak krom menciitaj atingaĵoj en Ateno estis  ankaŭ naĝista mondĉampionino je 200 metroj laŭ la papilia stilo. En ŝia kolekto troviĝas sep medaloj de la mondĉampionado – du oraj, tri arĝentaj kaj du bronzaj. Krome 10 medaloj akiritaj dum la ĉampionado de Eŭropo. Trifoje ŝi venkis en la plebiscito de la pola „Sporta Revuo”. La Galerio International Swimming Hall of Fame kreiĝis en 1965. Trafas al ĝi elstaraj sportistoj, trejnistoj kaj aktivuloj ligitaj kun ĉiuj naĝistaj disciplinoj, kiel akvopilkado, saltoj, sinkrona naĝado, naĝado en sentegmenta akveno.

El la elsendo 29.01.2019. Legas Maciek – 1’41”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Propatriniĝaj emerituroj

La registaro akceptis la projekton pri la propatriniĝaj emerituroj „Panjo 4 plus”. Ĝi antaŭvidas, ke la patrinoj, kiuj naskis kaj edukis almenaŭ kvar infanojn kaj atingis emeritan aĝon de 60 jaroj rajtos ricevi minimumam emerituron. Tio rilatas ankaŭ al la virinoj, kiuj siatempe laborante ne ellaboris minumuman emeritan staĝon, kiu en Pollando egalas al 20 jaroj, pro la fakto de la infaneduko. En apartaj kazoj la monservon ricevos ankaŭ patroj, kiuj atingis la emeritan aĝon de 65 jaroj, kaze se ilia infanedukado sekvis pro la morto de la patrino aŭ kiam infanoj estis de la patrino forlasitaj.   La monservo estos utiligebla ankaŭ de eksterlandanoj, kiuj vivas en  Pollando kaj loĝas almenaŭ 10 jarojn post la fino de la 16-a vivojaro. La  enviviĝo de la leĝo estas planita por la 1-a de marto 2019.

El la elsendo 29.01.2019. Legas Milada  – 1’17”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Limgardistaj kontroloj en 2018

Laŭ informoj de la Pola Limgardistaro en 2018 je 9 mil kreskis la nombro da kontroloj koncerne legalan estadon de eksterlandanoj en Pollando. Kreskis ankaŭ kvanto de la kontrolitaj eksterlandanoj, kies nombro sur la teritorio de Pollando senĉese altiĝas. Laŭ la pola limgardistaro la migrosituacio estas ĝisdate monitorata. En januaro la Sejmo proklamis amendon de leĝo pri ekstarlandanoj, kiu i.a. premisas eliminon de tiel nomata estadturismo kaj enkondukon de solvoj malebligantaj venigadi eksterlandanojn sub la preteksto de studoj, kiujn ili ne entreprenas. Pasintjare temis pri 14,3 mil tiaj eksterlandanoj. Se temas pri la t.n. estadturismo, aparte rimarkita en 2017, ĝi rilatas al petado fare de eksterlandanoj – plej ofte venantaj el ekster la Eŭropa Unio – pri portempa estadpermeso en Pollando baze de la vizo eldonita de alia ŝtato el Schengen-sfero. Temas i.a. pri la civitanoj de Irako, Bangladeŝo, Pakistano kaj Hinda Unio.

El la elsendo 29.01.2019. Legas Milada  – 1’29”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Mondaj Tagoj de Junularo

Hieraŭ finiĝis en Panamo la dioceza parto de la Mondaj Tagoj de Junularo, kiuj komenĉiĝas en la ĉefurbo de la lando hodiaŭ. Merkrede venos al Panamo papo Francisko. La panama prezidento Juan Carlos Varela deklaris, ke laŭvican fojon Panamo estas lando, kiu konstruas pontojn inter nacioj kaj kulturoj, loko de renkontiĝo, punkto el kiu aŭdiĝos la mesaĝo de la papo. En la historio de la tagoj, inaŭguritaj de Johano Paŭlo la 2-a en 1984 Panamo estas la plej malgranda lando, en kiu ili estas organizitaj.  La Mondaj Tagoj de Junularo laŭ la panama prezidento estas ŝanco por la tuta lando, ke ĝi grandigu siajn eblojn kaj montru al la mondo, ke per bona volo, laboro kaj unueco eblas realigi grandajn projektojn en la lando kaj por la lando. Poloj konsisitigas la plej multnombran grupon el Eŭropo kun ĉ. 3500 partoprenantoj. Parto de ili venis kadre de la ralio per „Dar Młodzieży” naviganta ĉirkaŭ la mondon ekde la fino de majo 2018 dank’ al la subteno de la pola ministerio por la mara mastrumado kaj kontinenta navigado. Poloj prezentos merkrede koncerton „Pollando por Panamo”. La Tagoj finiĝos la plej proksiman dimanĉon. Tiam la papo anoncos la daton kaj nomon de lando, kie ili okazos la sekvan fojon.

El la elsendo 22.01.2019. Legas Krystyna  – 1’45”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Vizitoj en Wieliczka en 2018

Preskaŭ unu miliono 750 mil turistoj el pli ol 170 landoj vizitis en 2018 turismajn itinerojn de la Salminejo Wieliczka apud Krakovo. Ili lasis tie pli ol 1,5 miliardojn da zlotoj. Inter la eksterlananoj plej multombre reprezentitaj estis britoj (pli ol 120 mil personoj), germanoj (pli ol 83 mil personoj) kaj hispanoj (pli ol 82 mil personoj). Multis gastoj el tiom ekzotikaj landoj kiel Antigvo kaj Barbudo, Maŭritio kaj Vanuatuo. Inter poloj estis preskaŭ 700 mil gastoj. La subterajn rekapablihajn-kuracajn itinerojn utiligis preskaŭ 4 mil personoj. La duonon konsistigis eksterlandanoj. Nunjare aldoniĝos Centro de turisma priservo, kies tasko estas adapti la minejon al la kreskanta turismo. La samlinejo Wieliczka funkcias senĉese ekde la mezo de la 13-a jarcenro. En tiu periodo sur 9 niveloj atingantaj 327-metran profundon kreĝis 26 ŝaktoj kaj salo estis prenata el pli ol 2 mil kameroj. La subtera koridora labirinto havas longon de preskaŭ 245 kilometroj. La organiziata turismo funkcias ekde la fino de la 18-a jarceto. En 1978 la salminejo Wieliczka ektroviĝis en la 1-a Listo de la Monda Kulturheredaĵo de Unesko.

El la elsendo 22.01.2019. Legas Milada  – 1’56”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Tragika finalo de la volontula Kristnaska Helpokampanjo de Jerzy Owsiak

La finalon de la volontula Kristnaska Helpokampanjo de Jerzy Owsiak en Gdansko priombris tragedio, kiu skuis la tutan landon. Dum la evento, kiu ne estis antaŭanoncita   kiel amasa, la podion sur kiu troviĝis la prezidanto de la urbo Paweł Adamowicz invadis homo armita per tranĉilo, kiu plurfoje vundis la urboprezidanton. Laŭ liaj deklaroj temis pri la venĝodeziro i.a. pro lia prizona kondamno. Paweł Adamowicz tuj estis transportita en hospitalon kaj subigita al plurhora operacio. La afero ne tuj estis vaste konata, ĉar la finalo de la volontula Kristnaska Helpokampanjo senĝene daŭris. Lunde posttagmeze malgraŭ la klopodoj de kuracistoj Paweł Adamowicz mortis. Jerzy Owisak rezignis pri la posteno de la prezidanto de la fondaĵo de la voluntula Helpokampanjo. La atencinto tuj estis arestita. Komence kun la akuzo de la planita mortminaco, nun kun la akuzo de mortigo. La tragika evento fariĝis preteksto por diskutoj pri tio, al kio kondukas la aplikata en la publika spaco lingvaĵo de malamo kaj malrespekto.

El la elsendo 15.01.2019. Legas Milada  – 1’30”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Konferenco pri la Proksima Oriento en Pollando

Lastvendrede la usona Ŝtatdepartemento kaj la pola ministerio por la eksterlandaj aferoj informis, ke la 13-an/14-an de februaro en Varsovio okazos ministeria konferenco pri packonstruo kaj sekureco en la Proksima Oriento. Pli frue la konferencon anoncis interparolante kun la stacio Fox News la ŝtatsekretario, Mike Pompeo. Li diris, ke aparta atento estos dediĉita al la influo de Irano en la regiono de la Proksima Oriento. Dimanĉe la irana ministerio por la eksterlandaj aferoj vokis la aferŝarĝiton de la pola ambasado en Teherano por oficiale protesti kontraŭ la planita konfereco. Samtempe la irana kulturministerio informis, ke ĝi rezignas pri la planita por la fino de januaro festivalo de polaj filmoj en Teherano. La pola aferŝarĝito liveris klarigojn pri la konferenco kaj certigis, ke ĝi ne havas la kontraŭiranan karakteron.

El la elsendo 15.01.2019. Legas Milada  – 1’12”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Italoj radikale haltigis la alvenadon de enmigrantoj

Italoj sukcesis radikale limigi la envenadon de nelegalaj enmigrantoj al Italio. En 2018 al la italaj marboroj alnavigis sole 23 370 enmigrantoj. Laŭ la itala ministerio por la internaj aferoj en la 2017 jaro temis pri preskaŭ 120 mil, en 2016 – pri pli ol 180 mil. Tiu malkresko ne sekvis el la politiko de la ministeriestro Matteo Salvini, sed el la interkonsento, kiun Italio subskribis kun Libio meze de  2017. Ĝi koncernas kompaktigon de ĝia marborda kontrolo. Aktuale en italaj tendaroj por rifuĝintoj estadas preskau 136 mil personoj. Plimulton de la nelegalaj enmigrantoj, kiuj en 2018 venis al Italio konsistigis  tunezianoj (pli ol 5 mil), sekve eritreanoj, irakanoj, sudananoj kaj pakistananoj.

El la elsendo 15.01.2019. Legas Milada  – 1’11”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Nova erao en la israelaj-brazilaj rilatoj

La israela ĉefministro Benjamin Netanjahu deklaris jarkomence en Brazilo, post la ĵurenoficigo de la nova brazila prezidento Jair Bolsonaro, ke ambaŭ landoj inaŭguras en siaj rilatoj „novan eraon”. Laŭ la israela ĉefministro la transpreno de la povo fare de Bolsonaro estas „eksterordinara komenco” kaj „nova vekiĝo” en la reciprokaj rilatoj. En novembro 2018 Bolsonaro informis, ke li intencas aliloki la brazilan ambasadon en Israelo el Telavivo al Jerusalemo. Fine de decembro ambaŭ landoj subskribis interkonsenton pri kunlaboro en tiaj sferoj kiel agrikulturo, teknologio, defendo kaj sekureco. Netanjahu invitis la brazilan prezidanton kiel „bonan amikon” viziti Israelon por firmigi ligojn inter ambaŭ landoj.

El la elsendo 08.01.2019. Legas Milada  – 1’06”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Poloj dorlotas etulojn

Poloj malgraŭ altaj edukkostoj de infanoj ne ŝparas rimedojn  por dorloti ilin. Pli ol 60 procentoj de la enketitoj de la esplorplatformo MAM elspezas tiucele inter 50 kaj 300 zlotoj monate. En decembro elspezoj altiĝas. Unu kvarono de la enketitoj por donaco lige kun la tago de Sankta Nikolao aŭ Kristnasko (aŭ la naskiĝdatreveno) por unu infano elspezas de 300 ĝis pli ol 2000 zlotojn. Pli ol 61 procentoj de la enketitoj aĉetas edukajn ludilojn, pli ol 58 procentoj tabulludojn kaj pli ol 55 procentoj librojn kaj kolorigendajn kajerojn. Pupojn kaj karesludilojn aĉetas preskaŭ 44 procentoj de la gepatroj. La komputilajn ludojn aĉetas nur 20 procentoj de la enketitoj, ankoraŭ malpli, ĉar nur pli ol 16 procentoj – inteligentajn poŝtelefonojn, tabulkomputilon kaj similajn elektronikaĵojn. La ludilmerkato en Pollando laŭ la esplorfirmao RMD Research valoras ĉiujare 3 miliardojn da zlotoj, kio influas la kvaliton kaj variecon de la ludilsortimento.

El la elsendo 08.01.2019. Legas Maciek  – 1’23”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

10 mil lernantoj en la projekto Eduki Saĝan Homon

Inter novembro 2016 kaj decembro 2018 en ĉiuj polaj bazaj kaj mezgradaj lerneoj estis realigata projekto „Eduki saĝan homon”. Ĝia celo estis testi la programon, en kiu partoprenis pli ol 10 mil lernantoj kaj 1300 instruistoj. Ĝi koncernis ŝanĝon de rilatoj en polaj lernejoj per de apliko de individuaj protektantoj por ĉiu lernanto. En Pollando la lulilo de ĉi tiu metodo estas Aŭtoraj Artaj kaj Akademiaj Licejoj, kiuj de preskaŭ 25 jaroj funkcias en Vroclavo. Ĉar en ili ne estas praktikata klasa-lekcia sistemo kaj lernantoj ne havas ĉefan edukinstruiston ili rajtis elekti individuan edukinstruiston. Tiu individua edukinstruista helpo  havas longdaŭran, sisteman karakteron. Ĝia celo estas en la tuta edukinstrua procezo firmigadi la plej fortajn flankojn de la edukato. Temas pri helpo en solvado de problemoj, rekonado kaj evoluigado de talentoj, frontado de lernejaj defioj. Krome la metodo helpas konstrui fortajn ligojn inter lernanto, la gepatroj kaj edukinstruisto. Al la ĉefaj efikoj de la metodo apartenas elimino de agresaj kondutoj de infanoj, pli korfavoraj rilatoj inter instruistoj kaj lernantoj, kreskigo de fido al instruistoj. Krome la lernantoj akiris pli frotajn motivojn evoluigi siajn talentojn.

El la elsendo 08.01.2019. Legas Maciek  – 1’32”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La UN-oa Pakto pri migrado subskribita

Lastlunde 164 ŝtatoj (el inter 193), membroj de UN-o subskribis en Marakeŝo, Maroko Pakton pri migrado. Ankoraŭ en julio akceptis ĝin ĉiuj UNo-ŝtatoj krom Usono. Sekve pro la kreskanta kritiko vico da ŝtatoj retiriĝis. Interalie Aŭstralio, Aŭstrio, Bulgario, Ĉeĥio, Hungario, Israelo, Latvio, Pollando, Slovakio Svislando. Pollando pravigante la rifuzon informis, ke la dokumento ne plenumis la postulojn de nia lando. Temas pri konfirmo de konforme fortaj garantioj de suverena rajto decidi, kiun la ŝtatoj akceptas sur sia teritorio kaj erara distingo inter legalaj kaj nelegalaj migrantoj.

El la elsendo 11.12.2018. Legas Barbara  – 0’54”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Judaj organizaĵoj volas rekrei judan socion en Pollando

Lastmerkrede en la pola Sejmo okazis lumigo de la hanuka lampo okaze de la juda festo de lumoj. La eventon partoprenis i.a. la vicmarŝalo de la Sejmo Beata Mazurek, la ĉefrabeno de Isrealo Dawid Baruch Lau, vicambasadoro de Israelo Tal Ben-Ari Yaalon, rabeno Szalom Dow Ber Stambler, eksa ambasadoro de Israelo en Pollando Szewach Weiss kaj ministroj Marek Suski, Jarosław Sellin, Adam Lipiński i Krzysztof Ardanowski. Szalom Dow Ber Stambler esprimis ĝojon de la komunumo Chabad Lubawicz pro laŭvica tiuokaza gastado en la pola parlamento kaj la kredon, ke la kredon ke la hanuka lumo kondukos al celo, kiu estas rekreo de la juda socio en Pollando.

El la elsendo 11.12.2018. Legas Milada  – 1’02”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Maltrankviligaj eventoj en Francio

Dum la inaŭguro de la plensesio de la Eŭropa Parlamento grupo de Eŭropaj Konservativuloj kaj Reformantoj prezentis postulon okazigi debaton pri la krizo de demokratio en Francio. Ĝi estis rifuzita. La sabatajn demonstrojn de „la flavaj veŝtoj” en la tuta Francio partoprenis ĉirkaŭ 136 mil personoj kaj denove en Parizo okazis interbataloj kun la ordofortoj. Laŭ informoj de la franca ministerio por la internaj aferoj oni arestis 1723 personojn, do multe pli ol dum la lastaj tri sabatoj. La aferprezentanto de la franca prezidento informis, ke Emmanuel Macron prezentos gravan deklaron. Tio okazis lunde. Laŭ Macron la kolero, kiun emfazis protestoj estas „profunda kaj pravigita”, sed neallasebla perforto dum manifestacioj. Li antaŭdeklaris revenigon de trankvilo helpe de „ĉiaj rimedoj”. La protestoj de „flavaj veŝtoj” spronitaj de la anoncita altigo de la fuelakcizo malgraŭ ĝia suspendo ne ĉesis. Tuj post la elpaŝo de Macron la ĝenerala sekretario de la sindikata centralo CGT alvokis al komuna striko de sindikatanoj kaj „flavaj veŝtoj” rekoninte la promesojn de la franca prezidento nesufiĉaj.

El la elsendo 11.12.2018. Legas Milada  – 1’44”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La pintrenkonto COP24 en Katowice

Lastlunde, t.e. hieraŭ en Katowice (la suda Pollando) komenciĝis la pintrenkonto dediĉita al la klimato COP24. Partoprenas ĝin prezidentoj kaj kabinetestroj de multaj ŝtatoj el la tuta mondo. La gastojn bonvenigis la vicministro por la medio Michał Kurtyka, la prezidanto de la dusemajna evento. La solenan inaŭguron partoprenis la prezidento de Pollando Andrzej Duda. Lunde li prezentis deklaracion pri solidara kaj justa transformiĝo. Temas pri solidareco de ĉiuj ŝtatoj de la mondo por protekti la klimaton kaj samtempe konservi la ekonomian evoluon kaj laborlokojn. Kiel diris prezidento Duda Pollando pretas prenis sian respondecoparton pro la internacia sekureco ankaŭ koncerne klimatan politikon. La pintrenkonto en Katowice estas kontribuonta al envivigo de la pariza interkonsento de antaŭ tri jaroj. Ĝi premisas haltigon de la globskala varmiĝo sur la nivelo de du celsiusaj gradoj, kio estas pli ol la meza temperaturo de antaŭ la industria revolucio. Pollando proponas aliri tiun celon i.a. dank’ al la absordado de karbona dioksido fare de grundoj kaj arbaroj. Pollando la kvaran fojon prezidas la konferencon kaj estas ĝia mastro la trian fojon.

El la elsendo 04.12.2018. Legas Barbara  – 1’29”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Francoj pri enmigrantoj kaj enmigrado

58 procetoj de francoj en la enketo pri la enmigrado publikigita de la ĵurnalo „Journal du Dimanche”  deklaris, ke ĝi alportas negativajn sekvojn, eĉ 66 procentoj elemontris ĝiajn negativajn sekvojn por la sekureco de la lando. 55 procentoj respondis, ke ĝi negative influas la estontecon de la ŝtato, 58 procentoj – ke ĝi negative influas nacian identecon, 64 procentoj elmontris negativajn sekvojn por la socia kohereco. Laŭ samtiom da respondintoj, tio estas 64 procentoj, la akceptado de pliaj enmigrantoj estas nedezirinda. Ankoraŭ multe pli da francoj havas rezervojn pri ekonomiaj enmigrantoj. Laŭ 71 procentoj de la enketitoj tio kaŭzas malaltigadon de salajroj. 63 procentoj de la francaj respondintoj deklaris sin por senvalidigo de Schengen-traktato kaj por restarigo de kontrolo ĉe la internaj limoj de la Eŭropa Unio. 

El la elsendo 04.12.2018. Legas Milada  – 1’17”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Eŭropa Komisino insistas pri subskribo de migropakto de UN

En la publikigita hieraŭ intervjuo por la germana „Die Welt” la unia komisaro por la migrado, internaj aferoj kaj civitaneco, Dimitris Avramopoulos alvokis, ke konforme al la unia unueco la UNo-an pakton pri migrado subskribu ankaŭ 6 ŝtatoj membroj, kiuj ĝin kontraŭas. Liaopinie tiu dokumento jure ne estas devantiga, trudas nenion al kiu ajn. La interkonsento GCM ellaborita sur la UNo-a forumo estas la unua dokumento komplekse reguliganta internacian homtrafikon. Ĝi ne estas leĝe valida, sed celas popularigi normojn koncerne la migradon kaj favori internacian kunlaboron ĉi-sfere. Aŭstrio, Bulgaruo, Ĉeĥio, Hungario, Pollando, Slovakio ne intencas ĝin subskribi. Pollando informis pri tio en novembro argumentante, ke la prilaborita pakto ne plenumis la postulojn de Pollando.  Temas pri  konfirmo de necese fortaj garantioj por suverena rajto decidi pri tio, kiujn homojn ŝtatoj akceptas sur sia teritorio kaj pri diferencigo de la legala disde la nelegala migrado.

El la elsendo 04.12.2018. Legas Milada  – 1’25”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11 12 13 14 15 16 17 18 19