Kontaktu nin

Aŭskultu nin kaj aŭskultigu aliajn!

Skribu kaj komentu:
retradio.esperanto@gmail.com
(aŭ barbarinella@gmail.com)
Amikaro de Pola Retradio en Esperanto.

Nombro de vizitoj


Subtenu nin

Donacu rete al UEA konto vars-t

※ Donaco estos pagita sumo minus 5% de administraj kostoj ĉe Paypal.
※ Via nomo aperos en la listo de donacintoj. Kontaktu la redakcion se vi volas resti anonima

Redakcia teamo

Barbara PIETRZAK
Gabriela KOSIARSKA
Milada SZWEDO
Maciej JASKOT
Krystyna GROCHOCKA
Tomasz MILLER
Saliĥ ZAKIROV
Bruce CRISP

Arkivoj

Kategorioj

La japana arto en Varsovio

Pli ol 300 objektoj de la japana arto: tolaĵoj, skulptaĵoj, ceramikaĵoj kaj metiaĵoj el la periodo de la 17-a – 20-a jarcentoj ĝis la 9-a de aŭgusto estas ekspoziciataj en la Nacia Muzeo en Varsovio kadre de la ekspozicio „La artverkoj de la japana arto en la polaj kolektoj”.  Ili devenas el la kolektoj de la Naciaj Muzeoj en Varsovio kaj Krakovo, kiuj disponas pri la plej riĉaj kolektoj. Krome estas prezentataj japanaj artaĵoj el la Naciaj Muzeoj en Poznano kaj Vroclavo kaj el la Palaco de la reĝo Johano la 3-a Sobieski el la varsovia Wilanów.

Jam en la 17-a kaj 18-a jarcentoj nederlandaj komercistoj importis el Japanio porcelanaĵojn, ĉefe blank-blue dekoritajn kaj porcelanaĵojn imari, ankaŭ elfaraĵojn el lako. La japana arto estis rekonita la apogeo  de rafiniteco kaj belo. Favoris tion en la 19-a jarcento la ekspozicioj de la japanaj arto kaj metiaĵoj en Londono kaj Parizo.  La plej fama pola amanto de la japana arto Feliks „Manggha” Jasieński dum sia estado en Parizo kolektis japanajn artaĵojn, kiujn li sekve donacis al la Nacia Muzeo en Krakovo. Tiu ĉi kolekto konsistante el ĉ. 6500 objektoj estas la plej riĉa en Pollando. En la ekspozicio estas prezentitaj ĉ. 150 el ĝiaj objektoj. Temas pri lignogravuraĵoj i.a. de Hokusai el la ciklo „Tridek ses bildoj de la monto Fuji”, bildoj de japanaj belulinoj aŭtoritaj de Kitagawa Utamaro, pejzaĝoj kaj naturbildoj de Utagawa Hiroshige, kelkaj pentraĵoj i.a. de unu el la plej elstaraj japanaj pentristoj Watanabe Seitei.  En la ekspozicio estas ankaŭ lignoskulptaĵoj kaj artaĵoj el  eburo, teksaĵoj.  La japana kolekto en la Nacia Muzeo en Varsovio estas pli modestaj kaj konsistas el du mil objektoj. En la palaco en Wilanów troviĝas kolekto inaŭgurita de grafo Stanisław Kostka Potocki riĉigata dum la tuta 19-a jarcento. Plimulto de la objektoj ornamas la palacajn internojn. En la ekspozicio eblas do prezenti nur du objektojn el ĉi tiu kolekto – vazon imari el la komenco de la 18-a jarcento kaj 17-jarcentan lakan skatolon. La ekspozicio organizita lige kun la 20-jariĝo de la Muzeo de la Japana Arto kaj Tekniko Manggha en Krakovo post Varsovio estos prezentita en Toruno kaj Vroclavo.

  El la elsendo 10.07.2015. Legas Tomek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Programo de Vroclavo kiel Kultura Ĉefurbo de Eŭropo

La enmanigo de la Eŭropaj Filmpremioj, Teatra Olimpiko kaj rendevuo de korusoj el la eŭropaj landoj troviĝos i.a. en la programo de Vroclavo, kiel Kultura Ĉefurbo de Eŭropo 2016. Entute temas pri pli ol mil artaj eventoj rilate arkitekturon, filmon, literaturon, muzikon, teatron, operon, spacarton. Prezentinte en junio la programon de la Jaro la urbo­prezidanto Rafal Dutkiewicz reliefig­igis, ke ĝia ĉefcelo estas la partopreno de vroclavanoj en la kulturaj eventoj duobliĝu, kaj ke duobliĝu la nombro de la turistoj vizitantaj la urbon.

La programo de la Kultura Ĉefurbo de Eŭropo estis aranĝita tiel, ke ĝi prezentu la bildon de Vroclavo plurkultura urbo.

En 2016 Vroclavo rolos ankaŭ kiel Monda Ĉefurbo de Libro de Unuesko. Unu el la eventoj kun tio ligitaj estas la projekto „Bibliopolis. La urbo de bibliotekoj”, kies celo estas popularigi la libro­legadon. Kadre de ĝi okazos publikaj legoseancoj, interŝanĝo de libroj, literaturo aperos en la publika spaco ekzemple sur domfasadoj. Sur 10 mil aŭtomobiloj aperos literaturaj tekstoj. Tiel la tuta urbo transformiĝos en unu grandan bibliotekon. En Vroclavo aŭdiĝos ankaŭ monda himno de libro, por kiu servos la poeziaĵo de elstara pola poeto Tadeusz Różewicz tradukita en kelkajn lingvojn. Ĝi estos kantita la saman tagon je la sama horo en kelkdek urboj de la mondo.

La projekto „Singin Europe” premisas rendevuon de kelkdek korusoj el la eŭropaj ŝtatoj kaj koncertojn de la opera kaj oratora muziko. Dum la Monda Tago de Ĵazmuziko en diversaj lokoj de la urbo okazos ĵazkoncertoj. Okazos ankaŭ granda oper­spektaklo bazita sur la hispanaj muzik­tradicioj por la kelkdekmila publiko ”La hispana nokto kun Carmen – Zarzuela Show”. La teatra ĉefevento estos internacia festivalo prezentanta la kreadon de la plej elstaraj teatraj reĝisoroj el la tuta mondo. La programon kompletigos projektoj sociaj kaj edukaj grandig­ontaj la partoprenon de la loĝantoj en la kultura vivo de Vroclavo. La ĉefurbo de la Malsupra Silezio kundividas la titolon de la Eŭropa Ĉefurbo de Eŭropo 2016 kun la hispana San Sebastian en Eŭskio.

El la elsendo 03.07.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Memortabulo omaĝe al Tadeusz Kościuszko en Turku

En Turku, Finnlando estis antaŭ kelka tempo malkovrita omaĝtabulo memoriganta la tiean estadon de Tadeusz Kościuszko en januaro 1797, kiam la pola nacia heroo estis tre varme bonvenigita de turkuanoj. La memortabulo troviĝas sur la fasado de la domo apartenanta al la influhava finna-itala familio Casagrande, en kiu Kościuszko tiuokaze loĝis. Nun ĝi troviĝas en la centro de la urbo proksime al la biblioteko. La teksto en la lingvoj pola, finna kaj angla informas: „En ĉi tiu domo, post liberiĝo el la cara mallibereco en Peterburgo gastis en la unuaj tagoj de januaro 1797 Tadeusz Kościuszko”. La solenaĵon de la malkovro de la tabulo antaŭis historia seminario kaj koncerto, en kiu i.a. aŭdiĝis komponaĵoj de Tadeusz Kościuszko mem, kiu komponis polonezojn kaj valsojn.

Okaze de la alveno de la pola nacia heroo, la gvidanto de insurekcio 1794 al Turku, tiam apartenanta al Svedio, estis organizita koncerto. Honore al la eminenta polo la docento de loka universitato kaj episkopo  Frans Michael Franzen verkis poemon. Post unusemajna estado en Turku Tadeusz Kościuszko veturis tra Stokholmo, Gotenburgo  al Londono kaj fine al Ameriko. Tie li partoprenis militon por sendependeco de Usono famiĝinte ankaŭ kiel usona nacia heroo.

 El la elsendo 26.06.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Plurkultura Pola Respubliko dum la regado de Sigismundo Aŭgusto

Printempe estis inaŭgurita projekto „Plurkultura Respubliko en la epoko de reĝo Sigismundo Aŭgusto”. Unu el ĝiaj plej gravaj celoj estas esplorado de la arasoj (murtapiŝoj) el la kolektoj de la Reĝa Kastelo ĉe Wawel-altaĵo, en Krakovo. La esploroj de la polaj kaj norvegaj sciencistoj daŭrontaj ĝis aprilo 2016 servos al artkonservistoj taŭge protekti la kolekton. Sciencistoj esploras la gradon de foruzo de la lanaj kaj silkaj fibroj, la kontraŭluman firmecon de la aplikitaj kolorigiloj kaj ilian identigon. Ili krome klopodos identigi mikologian flaŭron. La norvega partnero, kiu estas Norvega Instituto pri Aeresplorado jam mezuras la naturkondiĉojn kaj esploras la aerpolucion per kemiaj kombinaĵoj de sulfuro, azoto kaj ozono, kiuj povas ankaŭ mafavore influi teksaĵojn. Kadre de la projekto sur Wawel-altaĵo okazos ankaŭ edukokupoj por junularo, i.a. prelegoj dediĉitaj al la historio de la plej grava kolekto de la 16-jarcentaj arasoj kaj spacaj ludoj. La eduka programo estos adresita ankaŭ al gejunuloj kun misfunkcioj de rigardo- kaj aŭdokapabloj.

La esplorataj murapiŝoj, kiujn reĝo Sigismundo Aŭgusto mendis en Bruselo en la jaroj 1550-1560 estis la unuan fojon prezentitaj en la Reĝa Wawel-Kastelo en 1553 dum la nuptoceremonio de la reĝo kun Katarina Habsburgidino. Reĝo Sigismundo Aŭgusto testamente heredigis la murtapiŝojn al la fratinoj, kaj post ilia morto la arasoj fariĝis la proporietaĵo de la Respublio. En 1795 rusoj forportis ilin al Peterburgo kaj redonis nur en 1921 baze de Riga Traktato, kiu estis finanta la polan-boŝevistan militon 1920-21. En 1939 la arasoj estis forveturigitaj al Kanado tra Rumanio, Francio kaj Britio por protekti ilin kontraŭ germanoj. Ili revenis al la lando en 1961 kaj tuj estis subigitaj al la konservistaj laboroj. Ekde marto 1961 ili denove ornamas la kastelajn murojn. Ĉiun kelkan tempon la prezentataj arasoj estas alterne ŝanĝataj, ĉar malbone efikas je ila la ultraviola radiado, aerpolucio kaj polvo. Temas pri la unusola parto de kastela ekipaĵaro el la Jagelona epoko, kiu transaŭris ĝis hodiaŭ. Ĝi enhavas 136 teksaĵojn. Tio estas la plej valora el la kastelaj kolektoj kaj unu el la plej gravaj en la monda skalo. Ĝis nun apris unu publikaĵo pri la Wawel-kastelaj murtapiŝoj, baldaŭ aperos la 2-a volumo. Fine de la somero komenciĝos la bitigo de la parto de la murtapiŝoj. La plej grandaj altas 4,8 metrojn kaj vastas pli ol 8 metrojn pezante kelkdek kilogramojn. Konsiderante ilian plurjarcentan historion la murtapiŝoj konserviĝis en bona stato kaj la kolorfreŝeco malmulte  ŝanĝigis. Teksitaj per silko, lano, arĝentaj kaj oraj fadenoj la arasoj ilustras la bibliajn scenojn, prezentas buntan mondon de plantoj kaj ekzotikaj animaloj kaj blazojn de Pollando kaj Litovio reference al la Respubliko de ambaŭ Nacioj, alivorte alianciĝo de la Reĝa Pollando kun la Litova Princlando.

El la elsendo 19.06.2015. Legas Barbara

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ekspozicio por la jubileo de la bapto de Pollando

Kaliko de s-ta Wojciech, kopio de la historia dokumento el la 10-a jarcento Dagome iudex,  en kiu princo de Pollando Mieszko la 1-a al protekto de la Apostola Ĉefurbo transdonis la polan ŝtaton, tiaro de papo Pio la 7-a aŭ la originala dokumento konfirmanta la elekton de kardinalo Karol Wojtyła kiel la papon troviĝos inter la eksponaĵoj, kiuj estos prezentataj en tri polaj urboj en ekspozicio organizata okaze de la 1050-a datreveno de la bapto de Pollando pasonta venontjare. La ekspozicio “Lux in Oriente – Lux ex Oriente: Pollando kaj la Apostola Ĉefurbo – la 1050-jara historio” estos prezentata en  Poznano, Vroclavo kaj Varsovio. Troviĝos en ĝi ĉ. 150 objektoj – trezoroj el la riĉaj vatikanaj kolektoj kaj malmulte konataj al la pola publiko artverkoj  prun­teprenotaj el polaj sanktejoj kaj muzeoj.  En la titolo „Lux in Oriente” (Lumo en Oriento) rilatas al la eventoj de antaŭ mil jaroj, kiam la pola ŝtato akceptis kristanismon.  „Lux ex Oriente” (Lumo el Oriento)  rilatas al la pola evangeliza agado dum jarcentoj.  La ekspozicio konsistos el kvin kronologiaj partoj – „Pollando en la epoko de Piast-dinastio”, „Pollando en la epoko de Jagelona dinastio”, „Respubliko de Ambaŭ Nacioj” (pola kaj litova), „En mallibereco – la 19-a jarcento”, „La 20-a jarcento – jarcento de sangoverŝo kaj gloro”.

El la elsendo 05.06.2015. Legas Tomek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Desegnaĵo de Camille Pissarro identigita en Pollando

Post preskaŭ 60 jaroj laboranto de la Nacia Muzeo en Poznano (la okcidenta Pollando) malkovris, ke la aŭtoro de la troviĝanta en ĝiaj kolektoj desegnaĵo „Studumo de virino” estas franca impresionisto Camille Pissarro. Antaŭe kiel ĝian aŭtoron oni opiniis Jean-François Millet. La muzeo aĉetis ĝin lime de 1956/57, kaj pro la surskribo J. F. Millet traktis lin kiel ĝian aŭtoron. Nur en 2014 aperis duboj pri ĝia efektiva aŭtoro. La aŭtoron de la malkovro pensigis unue troviĝanta en Vaŝingtono pentraĵo, por kiu la poznana desegnaĵo estis verŝajne enkonduka krokizo. La supozon konfirmis esploroj en Parizo kaj liaj kontaktoj kun ekspertoj pri Pissarro-kreado. Temas pri la dua verko de reprezentanto de la franca impresionismo, kiu troviĝas en la Nacia Muzeo en Poznano. La alia estas la bildo de Claude Monet „Plaĝo en Pourville”. La troviĝanta en Poznano desegnaĵo  de Pissarro estas prepar­krokizo por tolaĵo prezentanta laboron de virinoj surkampe. Pro konservistaj konsideroj ĝi povos esti prezentata nur dum porokazaj ekspozicioj.

El la elsendo 05.06.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Sonorilo „Mieszko kaj Dobrawa” muldita

La sonorilo „Mieszko kaj Dobrawa”, kiu eksonoros omaĝe al la 1050a datreveno de la bapto de Pollando estas jam preta. La sonorilo estis muldita en la laborejo de Jan Felczyński en Przemyśl (la sudorienta Pollando) en la ĉeesto de la Primaso de Pollando kaj metropolit­estro de Przemyśl. La sonorilo troviĝos en la burgo de Mieszko la 1-a sur la insulo  Ostrów Lednicki en la distrikto  de Gniezno (en la okcidenta Pollando).

En la centra antaŭa parto de la sonorilo troviĝas la stilizita laŭ 19-jarcentaj modeloj basreliefaj figuroj de Mieszko kaj Dobrawa. Sube la teksto latina signifas: „Je la honoro kaj gloro de princo Mieszko kaj princino Dobrawa. Dum lia regado kaj dank’ al ŝia konsilo la katolika kredo estis en Pollando akceptita”. Ĉe la malantaŭa flanko latine la teksto eksplikas: „Ostrów Lednicki. La 1050-a datreveno de bapto de princo Mieszko la 1-a. 2016”.

La sonorilo pezas 220 kilogramojn kaj havas la diametron de 70 centimetroj. Ĝia koro estas farita el mola ŝtalo. La atestantoj de ĝia naskiĝo estis arĥiepiskopoj Wojciech Polak kaj Józef Michalik. Dum la muldado la primaso Wojciech Polak donacis sian episkopan ringon, kiun li ricevis dum la episkopa konsekro. Ĝi estis enfandita en la strukturon de la sonorilego. Krom la ringo en la muldaĵon trafis du medalionoj kun la bildoj de Dipatrino de Konsolo kaj Dipatrino de Czestochowa kaj krome retrovita sur Ostrów Lednicki ar­ĝentopeco el la 2-a duono de la  10-a jarcento.

La sono de la sonorilo „Mieszko kaj Dobrawa” aŭdigos dum gravaj por la Pollando momentoj kaj ankaŭ okaze de vizitoj de gravaj gastoj. Ĝia konsekro okazos 14-an de aprilo 2016 dum la inaŭguro de solenaĵoj omaĝe al la 1050 datreveno de la bapto de Pollando.

El la elsendo 29.05.2015. Legas Tomek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Sankta Kruco sur la listo de Historimonumentoj

Komenciĝis la kolektado de dokumentoj necesaj, por ke la klostra komplekso kaj baziliko sur la Sankta Kruco en la sanktakruca vojevodio ektroviĝu sur la listo de Historimonumentoj. Tio estas unu el la protekto­formoj de historiaj objektoj en Pollando. La statuson de la Historimonumento povas akiri malnovaj objektoj kun aparta historia, scienca kaj arta valoroj firmigitaj en la ĝenerala konscio, kun granda signifo por la pola kultura heredaĵo. Kiel ni informis en nia rilata al ĉi tiu objekto felietono el aprilo nunjare la Sankta Kruco estis la plej granda sanktejo de Pollando ĝis la mezo de la 17-a jarcento, kiam tiun ĉi rolon transprenis Jasna Góra en Częstochowa. La Sankta Kruco komencis funkcii jam en la 13-a jarcento, sed kiel pilgrim­lokon igis ĝin reĝo Vladislavo Jagelo. En la tempo de Jagelo-dinastio ĝi rolis kiel efektiva dinastia kaj ŝtata sanktejo, kien celis regantoj kaj la popolo preĝante favore al la bonstato persona, dinastia kaj ŝtata. Ekde la malfrua mezepoko la klostro estis unu el la plej gravaj en Pollando centroj de intelekta kulturo, posedanto de signifa tiuepoke en la centra Eŭropo biblioteko, almenaŭ ekde la 14-a jarcento funkciis tie elstara libro­kopiejo de manuskriptaj libroj. Ĉiu vizito ĉe la Sankta Kruco estas eksterordinara leciono de historio ekde la antikva tempo tra periodo de antaŭ­kristana kultur­centro ĝis la elkonstruo kaj plurjarcenta ekzisto kaj funkciado de la benediktana klostro.

  El la elsendo 22.05.2015. Legas Tomek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Pupteatroj por plenkreskuloj en Bjalistoko

Inter la 17-a kaj la 24-a de junio laŭ invito de la Bjalistoka Pupteatro okazos en Bjalistoko Internacia Festivalo de Pupteatroj por Plenkreskuloj „Metamorfozoj de Pupoj”. Per ĝia eldono la Bjalistoka Pupteatro intencas reveni al la festivalaj tradicioj de la urbo, kie en la 70-aj jaroj de la pasinta jarcento, estis organizata festivalo de pupistaj solartistoj. Aktuale ĉiun duan jaron en Bjalistoko okazas festivalo de pupistaj lernejoj „Pupo-Ne-Pupo”.

La junia  festivalo celas supervenki stereotipon, ke puptatro estas adresita sole al infanoj, kvankam en Pollando estas multaj teatroj pretigantaj pupspektaklojn por plenkreskuloj. La festivala titolo „Metamorfozoj de pupoj” reliefigas la momenton de transfroiĝoj. Unuflanke temas pri transformiĝoj okazantaj en pupspektakloj kaj pupoj mem, aliflanke pri transformiĝo generacia, kiu rilatas same al artistoj, kiel ankaŭ al la spektantoj.

Por la junua pupfestivalo en Bjalistoko venos dek kelkaj teatroj el Pollando, Hispanio, Germanio, Japanio, Britio, Germanio, Litovio kaj Belorusio. I.a. du spektakojn prezentos la japana teatro Theathre Genre Gray, kiu reprezentas malsaman ol la nia pupteatran tradicion. La hispana El Patio Teatro prezentos spektaklon, en kiu la animado okazas pere de manoj. Aliflanke la spektaklo de la brita Blind Summit Theatre prezentos kiel trakti teatron kun humoro kaj sen pompo.

 El la elsendo 22.05.2015. Legas Gabi

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Virtuala Enciklopedio de Varmio kaj Mazurio

7 mil 500 informartikolojn, inter kiuj troviĝas tiaj,  kiel Majstroj de la Teŭtona Ordeno, ne plu ekzistantaj vilaĝoj, varmiaj kapeletoj, prusaj bien­rezidejoj pri­baloritaj de la regionaj historiistoj troviĝas en la virtuala Enciklopedio de Varmio kaj Mazurio. La rilatanta al la nord­orientaj terenoj de Pollando enciklopedio ne estas verko finfermita, sed rolas kiel instrumento dank’ al kiu eblos daŭre vastigi konojn pri la regiono, kompletigi informojn kaj artikolojn kun eraroj aŭ mankoj korekti. Ĝi estas konsultebla ĉe la paĝo encyklopedia.warmia.mazury.pl. La informoj rilatas al la ĝeneraj donitaĵoj pri la vojevodio, ĝiaj natur­provizoj, kleriga-eduka infrastrukturo, historio. Ĉiu enciklopedia artikolo havas bibliografion. Kompetigas ĉion ĉimapoj, grafikaĵoj kaj fotoj. Pri la virtuala enciklopoedio de Varmio kaj Mazurio dum unu kaj duona jaroj laboris 100 personoj, inter kiuj estis historiistoj, ĵurnalistoj, studentoj kaj informadik­istoj. Ĝi estas la dua post la interreta Leksikono pri la Kulturo de Varmio kaj Mazurio bazo de donitaĵoj pri la regiono.

El la elsendo 15.05.2015. Legas Tomek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La Filharmoio de Szczecin la plej bela eŭropa konstruaĵo

La Filharmonio de Szczecin (la nordokcidenta Pollando) efektive estis rekonita la plej bela konstruaĵo en Eŭropo akirinte la premion de Mies van der Rohe [legu kiel skribite, li estis germano, ev. konsultu ĉe gugla tradukilo]. Temas pri unu el la plej prestiĝaj premioj koncerne arkitekturon, kiu estas atribuata ĉiun duan jaron ekde 1987 fare de la Eŭropa Komisiono kaj la Fondaĵo de Ludwig Mies van der Rohe. En la nuna eldono de la konkurso rivalis 420 objektoj el 28 landoj. La ĵurio vizitis la objekton en aprilo. La 8-an de majo la urbestro de Szczecin transprenis la premion en Barcelono. La konstruaĵo de Filharmonio en Szczecin difinata kiel glaci­kastelo aŭ lampiono karakteriz­iĝas per formala simpleco, ideala ekzemplo de la principo, ke „malpli signifas pli”.  La projekto kreiĝis en la laborejo de junaj hispanaj arkitektoj Estudio Barozzi Veiga [estudio baroĉi bejra], kun kiu kunlaboris Jacek Lenart el la ŝĉecina labrejo A4.

La premio de Mies van der Rohe brile kronis la jaron 2014 en la pola arkitekturo, en kiu estis transdonitaj multaj imponaj konstruaĵoj, i.a. Muezo pri Historio de Polaj Judoj en Varsovio, Ŝekspira Teatro en Gdansko, Cricoteko en Krakovo, Plurmedia Centro pri Historio de Ostrów Tumski en Poznano, Europa Centro de Solidareco en Gdansko, sidejo de la Nacia Simfonia Orkestro de Pola Radio en Katowice.

El la elsendo 15.05.2015. Legas Gabi

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La vilao de Żabiński-familio vizitebla

En la varsovia Zoo-ĝardeno post ĝenerala renovigo estis malfermita por vizitantoj la vilao de Żabiński-familio. Ĝi ricevis la antaŭmilitan aspekton. La historiaj fotoj memorigas la laboron de doktoro Jan Żabiński, plurjara direktoro de la bestoĝardeno. Li estis natursciencisto kaj populariganto de konoj pri animaloj. En sia  laboro li fidelis al la ideo, ke la plej grava tasko de la bestoĝardenoj estas protekti kaj savi bestojn endanĝerigitajn de malapero. Antaŭ la milito la varsovia Zoo-ĝardeno estis taksita kiel unu el la plej bone organizitaj en Eŭropo. En la protektado de la bestoj helpis al li la edzino Antonina. En septembro 1939 la ĝardeno estis pribombita kaj multaj bestoj pereis surloke. Plej danĝerajn por homoj, kiel leonojn kaj ursojn, necesis pafmortigi. Post la eniro de germanoj la plej valoraj bestoekzempleroj estis forveturigitaj al Germanio kaj ceteraj mortigitaj dum la ĉasado, kiun germanoj aranĝis dum la silvestra nokto 1940. En la ĝardeno estis kreita la porkobredejo. Por kolekti manĝrestaĵojn el restoracio d-ro Żabiński, ricevis paspermesilon al la getto. Dank’ al tio li povis helpi al konataj judoj. Dum la germana okupacio sur la tereno de la ĝardeno trovis rifuĝejon ĉirkaŭ 100 judoj. Parto de ili loĝis en lia vilao mem. Dum la renovigaj laboroj estis malkovrita kanalo inter ĝiaj keloj kaj fazanejo, laŭ kiu la kaŝiĝantoj povis fuĝi kaze de danĝero. Tiel saviĝis i.a. skulptistino Magdalena Gross kun la edzo, verkistino Rachela Auerbach, boksista ĉampiono Samuel Kenigswein kun la familio, la edzino kaj filino de la mortinta en la geto insektologo Szymon Tenenbaum. Lia kolekto estas nun rigardebla en la renovigita vilao. En morna tempo Żabiński-familio sukcesis krei por ili hejmetosan rifuĝejon, en kiu ĉiu fartis bone kaj sekure. Signalo por sin kaŝo aŭ uzo de la fuĝkanalo  estis melodio de Offenbach ludata per piano, kiu nun ankaŭ troviĝas en la vilao de Żabiński-familio.

 El la elsendo 08.05.2015. Legas Barbara kaj Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Festivalo de la Nuntempa Muziko de Wojciech Kilar

Meze de majo en Gorzów Wielkopolski (la okcidenta Pollando) okazos la nunjara Festivalo de la Nuntempa Muziko de Wojciech Kilar. Ĝia tria eldono, organizata de la loka Filharmonio, okazanta sub la devizo „Daŭro kaj movo” entenas multajn interesajn komponaĵojn.

Dum la inaŭguro de la festivalo, la 15-an de majo prezentiĝos Leszek Możdżer, komponisto kaj renoma ĵazpianisto. Leszek Lorent solkantisto, interpretanto de la nuntempa muziko kantos du fragmentojn el la komponaĵo de Marcin Błażewicz „Kali Yuga”. En la programo de la inaŭgura koncerto la simfonia orkestro de Gorzów-filharmonio plenumos la simfonian poemon de Wojeciech Kilar „Montarana danco”. Dum la festialo estos prezentita i.a. la projekto „Inter tradicio kaj nuntempo” referencanta al la tradicio de religiaj komponaĵoj. La oratoria „Concerto de Requiem” de Dmitry Varelas estos prezentita en la internoj de la preĝejo de Kristo-Reĝo. Tiu ĉi komponaĵo omaĝas la patronon de la festivalo. Krom ĝi omaĝe  al Wojciech Kilar funkcios la fotoekspozicio „Wojciech Kilar – nun, nun, nun… kaj amen”, estos disbildigita filmo „Wojcich Kilar. Credo”.

Krome kadre de la festivalo en la gotika katedralo de Gorzów Julian Gembalski ludos komponaĵojn de la nuntempa orgena muziko. Al la junaĝa publiko estos adresita muzika projekto je 9 gramofonoj, 9 diskĵokeoj, fortepiano kaj orkestro titolita „Steve Nash & Turntable Orchestra Symfonicznie”. Dum la finala koncerto, la 22-an de majo aŭdiĝos la komponaĵo „Veni Creator” de Grzegorz Duchnowski kaj filma muziko de Jan A.P. Kaczmarek.

 El la elsendo 08.05.2015. Legas Gabi

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Skulptaĵoj de Igor Mitoraj en Pietrasanta

Per granda ekspozicio de skulptaĵoj de Igor Mitoraj la itala urbo Pietrasanta en Toskanio omaĝas la memoron de la mortinta lastoktobre pola artisto, kiu loĝis tie dum 30 jaroj.

Liaj monument­ecaj bronzaj skulptaĵoj sur la placoj ŝanĝis la arkitekturon de la urbo difinata „malgranda Ateno” pro amaso de la artistaj metiejoj, bronzo­muldejoj kaj artverkaj butikoj. Sur Piazza Matteotti antaŭ la sidejo de la urbo­aŭtoritatoj troviĝas la bronza skulptaĵo de Dedalo. Tiu lokalizo ne estas hazarda, ĉar en la urbodomo unu el la salonoj estas dekorita per freskoj de Mitoraj. En la iama klostra komplekso Sant’ Agostino estis kolektitaj liaj bildoj, desegnaĵoj, sceno­grafiaj projektoj de operspektakloj en la milana La Scala kaj la verona Arena.

La memoron de la artisto omaĝis ciklo de koncertoj referenc­antaj al la titolo de la daŭranta ĝis la 30-a de aŭgusto ekspozicio „Mitoraj, mito, muziko”. Organizis ilin la fondaĵo de la festivalo Puccini, kun kiu la artisto kunlaboris.

La organizon de ĉi tiu ekspozicio, okazanta samtempe en kelkaj lokoj, ankoraŭ dum sia vivo Mitoraj proponis al la urbestro de Pietrasanta Domenico Lombardi. Ili komune difinis ĝian temaron kaj formon decidante prezenti parton de la verkoj sur teatra scenejo speciale tiucele konstruita. La ceteraj detaloj estis fin­prilaboritaj jam post la morto de la artisto.

 El la elsendo 01.05.2015. Legas Tomek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Silezia Muzeo en Katowice ekde junio

Kvin el ses konstantaj ekspozicioj estos inaŭguritaj en junio dum malfermo de la nova sidejo de la Silezia muzeo en Katowice. La artgalerio de la silezia religia arto estos malfermita aŭtune. La muzeo sur la tereno de la iama minejo Karowice – kun la surfaco de 25 mil kvadrataj metroj – estos inaŭgurita la 26-an de junio.

Sur la areo de ĉ. 6 mil kvadrataj metroj estos viziteblaj galerio de la pola arto 1800-1945, galerio de la pola arto post 1945, galerio de neprofesiula plastiko, rakonta ekspozicio „Lumo de historio” – la Supra Silezio dum jarcentoj kaj „Laboratorio de teatra spaco – pasinteco en la nuntempo”, dediĉita al la teatra scenografio.

La inaŭgurota aŭtune Galerio de la Religia Arto enhavos kolektojn de la Silezia Muzeo kaj tiujn el la Arkidioceza Muzeo en Katowice. Temos pri la malnovaj kultoobjektoj i.a. pentraĵoj, skulptaĵoj kaj artmetiaĵoj ekde gotiko ĝis nun. I.a. temos pri artverkoj savitaj de la forgeso, kiuj iam ornamis malnovajn preĝejojn.

El la elsendo 01.05.2015. Legas Gabi

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Desegnaĵoj de hispanaj artistoj en Krakovo

Ĝis la 29-a de majo eblas rigardi en Krakovo kolekton de desegnaĵoj de hispanaj artistoj. Pri la kreskanata signifo de desegnaĵo kiel artformo atestas la alta frekventeco dum la prestiĝa arta foiro Arco, okazainta en marto en Madrido. Pli frue desegnaĵo estis traktita prefere kiel skizo por alia artformo. En Krakovo estas rigardeblaj desegnaĵoj same de junaj, talentaj artistoj, kiel ankaŭ de la jam renomaj kreantoj. Laŭ hispanaj kuratoroj apartan atenton meritas desegnaĵoj de  Ber­nar­di Roig kaj Mo­ise­s Ma­hi­qu­es. En la krakova ekspozicio troviĝas verkoj i.a. de Fer­nan­do Prats, Juan Oli­va­res, Car­los Do­min­go Redon, Nie­ves Tor­ral­ba, Fran­ci­sco Se­ba­stion Ni­co­lau, Chema Cobo. La desegnaĵoj devenas el privataj kolektoj de Tomas Ruiz el Valencio kaj kolektoj de la firmao  DKV Se­gu­ros el Sa­ra­goso. La ekspozicio de Cervantes-Instituto gastis jam en Munkeno kaj Berlino, post Krakovo ĝi estos prezentita en Lisbono.

El la elsendo 01.05.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La preĝejo de s-ta Anna en Zaklików, perlo de religia arkitekturo

Post kelkjara renovigo kaj konservistaj laboroj la 16-jarcenta ligna preĝejo de s-ta Anna en Zaklików fariĝis vera perlo de la apudkarpatia religia arkitekturo. La endanĝerigita de plena ruiniĝo sanktejo dank’ al la oferemo de loĝantoj, eksteruloj, firmaoj kaj institucioj estis savita. Unue estos renovigita ĝia konstru­substanco, sekve estis restaŭrita enorme bela kaj valora  interno. Al la iama brilo estis revenigitaj la ĉefa kaj flanka altaroj, la 17- kaj 18-jarcentaj pentraĵoj kaj  plene refunkciigita estis la 18-jarcenta – tre malofte nun renkontata – orgenspeco.

La preĝejo de sankta Anna en Zaklików rolas nun kiel tombeja kapelo. Ĝia tre karakteriza kaj unika elemento, ne nur en la skalo de Pollando, estas surĉerkaj inform­tabuloj pri mortintaj paroĥanoj,  kiuj estas pendigataj sur la muroj de la sanktejo. Laŭ la loka aserto „iliaj animoj ĉirkaŭkorpremas la preĝejton”. Entute temas pri 150 informtabuloj kaj la kutimo pendigi ilin kreiĝis en la epoko de la kontraŭcara januara insurekcio el la jaro 1861. La larika preĝejo de sankta Anna estis konstruita ĉirkaŭ la 1580-a jaro dank’ al Zaklików-burĝoj.

El la elsendo 24.04.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

10-jariĝo de la pola Itinero de Sankta Jakobo

En aprilo en la Malsupra Silezio okazos (okazas) solenaĵoj ligitaj kun la 10-jariĝo de la pola segmento de la Itinero de Sankta Jakobo, pilgrima vojo kondukanta al  Santiago de Compostela en Hispanio. Lige kun la jubileo estis en­teprenitaj klopodoj, ke la pola segmento de la itinero ricevu rangon de la Eŭropa Kultura Itinero. Temas pri titolo atribuata de Konsilio de Eŭropo al itineroj kaj vojoj kun aparta signifo por la eŭropa identeco, kulturo kaj komuna heredaĵo, bilidiganta la kulturan variecon kaj kunekzistadon de diversaj kulturoj. La solenaĵoj ligitaj kun la 10-jariĝo de la pola segmento de la Itinero de Sankta Jakobo daŭros inter la 11-a de aprilo kaj la 28-a de junio. Estas planitaj dekkelkaj pilgrimoj, sciencaj podi­diskutoj, prelegoj, film­prezentoj kaj eldono de mapoj kaj gvidlibroj pri la itinero mem kaj kulto de Sankta Jakobo. Ĉiujare al Santiago de Compostela al la tombo de sankta Jakobo pilgrimas piede ĉirkaŭ 200 mil personoj. Laŭ la pola itinero ĉiujare pilgrimas pli ol 1500 personoj, inter kiuj unu trionon konsistigas germanoj, svisoj kaj nederlandanoj. La itinero estas destinita por individuaj pilgrimantoj aŭ malgrandaj grupoj senkonsidere al konfesio, mondkonceptoj kaj nacieco.

 El la elsendo 24.04.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Trezoroj el la lando de Chopin en Pekino

Ĝis la 10-a de majo 2015 en la Ĉina Nacia Muzeo ĉe la placo Tian’an-men en Pekino daŭras ekspozicio “Trezoroj el la lando de Chopin”. La ĉina publiko havas la okazon konatiĝi kun tre ampleksa prezento de la pola arto kaj historio, lando malmulte konata en Ĉinio kaj vekanta unuavice asociaciojn kun la muziko de Chopin. Sur la surfaco de pli ol du mil kvadrataj metroj estas prezentata pola arto ekde la mezepoo ĝis la nuntempo. Temas pri preskaŭ 350 objektoj el 17 polaj muzeoj, inkluzive de pompaj, buntaj vestoj kaj teksaĵoj el la 16-17-a jarcentoj, plumkirasoj de la pola rajdantaro, tolaĵoj de Jan Matejko, Wojciech Fangor, Jerzy Nowosielski, memoraĵoj ligitaj kun Frederiko Chopin. La ekspozicio “Trezoroj el la lando de Chopin” estas evento senprecedenca kaj plej prestiĝa en la ĝisnuna historio de la kulturaj rilatoj inter ambaŭ landoj kaj samtempe la plej granda ekspozicio de la pola arto organizita kiam ajn ekster la limoj de la lando. Ĝi estis pretigita de la Nacia Muzeo en Varsovio kaj la portalo Culture.pl

El la elsendo 17.04.2015. Legas Gabi

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Tolaĵoj de Tamara Łempicka  en Torino

En Torino ĝis la fino de aŭgusto daŭras granda ekspozicio de tolaĵoj de Tamara Łempicka (1898-1980). 80 pentraĵoj de la pola artistino el grandaj mondaj artgalerioj kaj el privataj kolektoj estas prezentata en Palazzo Chiablese. La italaj amaskomunikiloj atentigas, ke ŝiaj pentraĵoj i.a. el la privataj kolektoj en Usono estas tre malofte prezentataj.

Temas jam pri la kvara en la lastaj jaroj granda retrospekta ekspozicio de la pola pentristino en Italio. La rekorda estis tiu en Milano en 2006, kiam vizitis ĝin pli ol 200 mil personoj. La Roman ekspozicion en 2010 rigardis 70 mil.

La torina ekspozicio en la 16-jarcenta palaco proksimigas sep  etapojn el la vivo kaj kreado de Łempicka. La unua, titolita „La mondo de Tamara” komparas diversajn lokojn de la mondo, en kiuj ŝi loĝis kun la evoluo de ŝia kreado. La aliaj prezentas senvivan naturon, portretojn de la filino, pentraĵojn dediĉitaj al Dipatrino kaj sanktuloj. La sekcio „Dandy déco” estas dediĉita al ŝiaj ligoj kun la mondo de la modo, la sekcio „Tamara-skandalulino” pere de la pentraĵoj rakontas pri ŝia tempesteca  emocia vivo.  La ekspozicio ekde la antaŭanoncoj vekanta grandan interesiĝon estas organizita kiel unu el la grandaj artaj eventoj akompanantaj al la monda Expo-ekspozicio komenciĝonta la 1-an de majo en proksima Milano.

 El la elsendo 17.04.2015. Legas Tomek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Teresiana, la nova pilgrimitinero atendas polojn

La 28-an de marto pasis la 500-a naskiĝdatreveno de sankta Teresa el Avila, granda reformantino de la karmelana ordeno, mistikulino kaj sanktulino de la Katolika Eklezio. La 17 urboj, en kiuj sankta Teresa establis reformitajn klostrojn kunorganizis la pilgrimitineron, kiu ebligas konatiĝi kun la verko de la hispana mistikulino. Eblas viziti ilin en ordo laŭplaca sekvante la pilgrimitineron piedire, aŭtomobile, trajne, bicikle kaj surĉevale. Ĉiu pilgrimanto deziranta viziti la klostrojn kaj samtempe deziranta dokumenti sian partoprenon povas provizi sin per speciala pasporto,  en kiu oni kelktas la konfirmajn stampojn. Devas esti apenaŭ kvar el du diversaj regionoj de Hispanio kiel atesto de la partopreno en la  pilgrimitinero. Ĉe la itinero krom Avila, kie la sanktulino naskiĝis, estas 16 aliaj lokoj, inter kiuj urboj tiom famaj kiel Grenada, Sevila, Burgos, Toledo, Segovia kaj Salamanka kaj malpli konataj kiel Beas de Segura, Malagon aŭ Soria. Eĉ 7 el ili troviĝas sur la listo de la monda kulturheredaĵo de Unesko. En ĉiu loko pilgrimanto povas kelkuki je teresiana menuo kaj regionaj manĝoj. Por pilgrimantoj el Pollando estis pretigitaj pollingvaj broŝuroj kaj pollingvaj pilgrimpasportoj. Sankta Teresa el Avila kun la sankta Katarina el Sieno kiel la unuj virinoj estis kalkulitaj al la vico de la doktoroj de la Katolika Eklezio. Al Pollando la reformita de s-ta Teresa ordeno venis antaŭ 400 jaroj.

 El la elsendo 10.04.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La porokaza monero omaĝe al JP_2

Lige kun la pasinta la 2-an de aprilo 10-a morto­datreveno de Johano Paŭlo la 2-a, kies pontifikado aparte influis la mondon kaj lia sinteno fronte al sufero kaj morto fariĝis fonto de espero por milionoj da homoj, Pola Moneproduktejo emisiis apartan moneron. Temas pri la 10-kilograma arĝenta monero aperinta en la eldonkvanto de nur 10 ekzempleroj. Temas pri la plej granda monero en la mondo kun la gravuria profilo de la sankta papo. La monero „Pro Memoria” havas la diametron de 210 milimetroj kaj estis produktita el arĝento de la plej alta kvalito. Ĝi estis produktita per 4 frapoj de monemisia premilo kun la premoforto egala ĝis 2500 tunoj. La profilo de Johano Paŭlo la 2-a estis farita en la stilo de la tradicia ikonografio, la averso prezentas 10 stilizitajn kolombojn, kiuj referencas al la datreveno de la morto. En la eldonkvanto de 500 ekzempleroj estis emisiitaj miniaturaj versioj de la monero „Pro Memoria”. Estis emisitaj ankaŭ 5 unuklilogramaj oraj ekzempleroj dediĉitaj al la 10-a mort­datreveno de Johano Paŭlo la 2-a. La Pola Monemisiejo produktis ankaŭ 115 monerojn en la formo de kruco „Sankta Johano la 2-a”. Ĉiuj kreiĝis el la iniciata de la Pola Monemisiejo.

El la elsendo 10.04.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Festivalo de la malnova muziko Misteria Paschalia

Ĝis la 5-a de aprilo en Krakovo (la suda Pollando) daŭras festivalo Misteria Paschalia, dediĉita al la malnova muziko ligita kun la Granda Semajno kaj Pasko. La ĉefan akson de la nunjara festivala eldono formas tri oratorioj – de Niccolò Jomelli, Bernard Pasquini kaj Georg Friedrich Haendel kaj du pasionoj de Cy­pria­no de Rore kaj Johann Sebastian Bach laŭ la Evangelio de s-ta Luko. La programon kompletigas la 14-jarcentaj komponaĵoj el la tn.” Librego el Montserrat” kaj mistika ciklo de la tn. Obsukraj Matitudinoj de la Sanktaj Vendredo kaj Sabato de Francois Couperin kaj Marc-Antoin Charpentier. Laŭ la organizantoj de la festivalo la nunjara programo pasanta en la periodo de aparta maltrankvilo kaj minacoj venantaj el la sudo kaj el la oriento instigas aŭskultantojn pripensi la eŭropan heredaĵon, la eŭropajn muzikradikojn. En Krakovo prezentiĝas la steluloj alte aprecataj de la festivala publiko – hispana interpretisto Jordi Savall, itala direktisto kaj klavicenisto Ot­ta­vio Dan­to­n. Al Krakovo revenis la framca klavicenisto  Chri­sto­phe Ro­us­set kaj belga kontratenerulo kaj direktisto  Rene Ja­cobs. La unuan fojon kun sia ensemblo prezentiĝas i.a.  Diego Fa­so­lis. Laŭ la opinio de ĉi tiu svisa direktisto Misteria Paschalis estas grava kaj impona muzika evento en Eŭropo.

El la elsendo 03.04.2015. Legas Gabi

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Pasko en Mazovio , ekspozicio en Sierpiec

La malaperantaj popolaj kutimoj kaj ritoj ligitaj kun Pasko, tradiciaj manĝoj kaj ornamaĵoj el la fino de la 19-a jarcento ĝis la mezo de la 20-a estas rigardeblaj en ekspozicio „Pasko en Mazovio” funkcianta en la Subĉiela Muzeo en Sierpiec, la centra Pollando, en kiu sur pli ol 60 hektaroj troviĝas dek kelkaj ĥatoj, konstruaĵoj, ventmuelilo, forĝejo kaj gastejo.

La ekspozicio estas aranĝita laŭ la kronologio de la Pasko en kelkaj ĥatoj. Inaŭguras ĝin prezento de palmoj, karakterizitaj por la regiono de Sierpiec kaj Płock. La palmo portita procesie kaj aspergata dum la Palma Dimanĉo havis profundan magian signifon. Amentoj el la salikaj branĉetoj estis protekt­ontaj infanojn kontraŭ gorĝodoloro. La ĉirkaŭ­signado per ĝi de  infanoj ankaŭ havis protekto­efikon. La frapado per ĝi de brutaro, kiu la unuan fojon post la vintro direktiĝis al paŝtejoj estis certigonta ilian bonan kreskon. Sekve eblas konatiĝi kun la porokazaj bakaĵoj, ĉefe paskaj babaoj, kun la kolorigado kaj ornamado de paskaj ovoj kaj preparo de aliaj ornamaĵoj, kiel paperaj fenestro­kurtenoj kaj kronoj por sanktul­bildoj. Apartan segmenton de la ekspozicio konsistigas korboj kun manĝaĵoj, preparitaj por aspergo, konumataj dum la Pasko: ovoj, viandgalentario, pasteĉoj, vianbakaĵoj, pano, babaoj, tortoj, mazurkoj. Nun la aspergado de paskaj manĝoj havas simbolan karakteron. Iam korboj enhavis preskaŭ ĉiujn preparitajn por Pasko produktojn, kiujn  oni kolektadis en unu ĥato aŭ ĉe la vojkruco, al kiu estis venanta aspergonta ilin pastro. Poste ĉe riĉe provizitaj tabloj en ĉambroj en la norda, aŭ nordokcidenta parto de la ĥatoj, kie la mangaĵoj longe restis freŝaj la familioj vizitadis sin reciproke dum la tuta semajno por bankedi aŭ simple kunesti. La ekspozicio en Sierpiec funkcios ĝis la fino de aprilo.

El la elsendo 31.03.2015. Legas Krystyna kaj Milada

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Konkurso de la Paskaj Palmoj en la silezia Gilowicach

Ĉirkaŭ 100 personoj rivalis lastdimanĉe en la 22-a Konkurso de Paskaj Palmoj en Gilowice en la silezia regiono. Ĵurianoj taksis du specojn de palmoj: fraŭlajn kaj fraŭlinajn. La tradicio de la Paskaj Palmoj en Gilowice havas 90-jaran tradicion kaj ili ankaŭ havas multajn magiajn signifojn. I.a. bruligataj palmo­fragmentoj ĉe la fenestro estis protektontaj domon kontraŭ fulmotondoj.

La fraŭlaj estis produktitaj de knaboj, kiuj per ilia alteco volis kapti la atenton de knabinoj. La plej altaj estis 5-metraj, sed ne nur la alteco gravis, sed elkonstruo de ili el ĉiam verdaj branĉetoj kiel de junipero, visko, bukso aŭ taksuso. Ili estas aranĝataj sur la ligna stango tavole kaj fraŭloj inter unuopaj tavoloj enmetas silk­paperajn florojn mem faritajn. Gravas ankaŭ interplektataj salik­branĉetoj kun amentoj. La palmopinton devas ornami ilia tuta fasko. La fraŭlinaj palmoj estas ne tiom altaj kiom vastaj  kaj kreiĝas el salikbranĉetoj. Knabinoj ornamas ilin per verdaj plandoj salik­paperaj floroj kaj koloraj paperstrioj, kiuj brue moviĝas en la vento.

El la elsendo 31.03.2015. Legas Krystyna kaj Milada

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Koncerto kaj premiero de KD „Popola rekviemo”

Lastlunde en Poznano (la okcidenta Pollando) la ensemblo Kwa­dro­fo­nik kaj specialist­iĝanta en plenumado de kantoj el Kurpia Regiono  Adam Strug partoprenis la koncerton „Popola rekviemo”, kiu estis ligita kun la lanĉo de la samtitola KD. Temis pri evento unika ne nur pro la scenaro de la poznana jezuita preĝejo kaj proksimiĝanta Pasko.

La Popola Rekviemo estis ĝis nun prezentita nur unu fojon  komence de novembro 2014. La organizantoj ne planas pliajn koncertojn. La disko aperos la 7-an de aprilo. La evento estis organizita de la Nacia Aŭdovida Instituto, Pola Radio kaj la Poznana Estrado. La grupo Kwadrofonik engagiĝas en novan interpreton, rearanĝadon de la tradicia muziko, havanta popolajn radikojn. Ĝi estas ankaŭ plenumas la nuntempan muzikon. Andrzej Strug estas kantisto, komponisto de la teatra kaj filma muziko, li estas kanzonteksta aŭtoro kaj instrumentisto. Li kolektas kaj popularigas tradiciajn popolajn kantojn konatajn el la buŝa tradicio. En 2012 li eldonis sian unuan KD „Adieu”.

El la elsendo 31.03.2015. Legas Krystyna kaj Milada

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Pasko 2015_Emaus nur por viroj

Nur viroj de la plej juna ĝis la plej aĝa kun la figuro de la Resurektinta Kristo partoprenos dum la Paska Lundo tradician dekkelk­kilometran procesion Emaus, kiu antaŭ la sunleviĝo akompanate de la sonoril­sonoj kaj beno de episkopo startos el la paroĥejo Suków apud Kielce, en la suda parto de la centra Pollando. La tradicio de la Emaus radikas en la unuaj postmilitaj jaroj, kiam en Su­ków okazis jezuitaj karesmaj instruoj ligitaj kun kompensa preĝo pro pekoj kaj teruraĵoj de la 2-a mondmilito. Ĉar la unua ĉi-speca procesio okazis dum la Paska Lundo 1948 oni nomis ĝin Emaus reference al la nomo de la evangelia vilaĝo, kiun celis du disĉiploj de la Resurektinta Jesuo. Kutime la procesion partoprenas ĉirkaŭ 200 viroj, por kiuj multkaze temas pri la familia tradicio perata de 2-3 generacioj. La tradicio de Emaus-pilgrimado estas en Pollando tre malofta kutimo, kiun oni flegas krome en la krakova Zwierzyniec kaj en Poznana-regiono. Suków famas ankaŭ pro sia paroĥa preĝejo, kiu estas alte taksata pro sia arkitektura valoro, same kiel la apudanta ĝin ligna paroĥejo el la komenco de la 20-a jarcento.

El la elsendo 27.03.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Strutaj Paskaj Ovoj

Ĝis la fino de marto 2015 en la plej granda komerca-kultura centro de Lodzo Manufakturo daŭras ekspozicio i.a. de Strutaj Paskaj Ovoj, kiujn ornamis renomaj sportistoj, karikaturistoj kaj artistoj. Krome en la ekspozicio troviĝas 14 pentraĵoj kaj retpilko kun subskriboj de reprezentantoj de Pollando, Mondĉampionoj 2014. La sekvan tagon post la finiĝo de la ekspozicio ĉiuj ĉi objektoj trafos al aŭkcio favore al ne­plenlertaj infanoj. La aŭkcion okazantan sub la devizo „Pentritaj per Espero” jam la 14-an fojon organizas la Katolika Societo de Neplenlerturoj de la Lodza Arkidiocezo. La tuta enspezo  estos destinita por organizo de la somera ripozo por neplenlertaj infanoj kaj junularo.

El la elsendo 27.03.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

2-a Internacia Festivalo de la Pasiona Muziko en Szczecin

31 korusoj el Pollando, Germanio kaj Litovio prezentiĝas dum la komenciĝanta hodiaŭ 2-a Internacia Festivalo de la Pasiona Muziko en Szczecin [ŝĉecin] en la nordokcidenta Pollando. 28 partoprenos la konkurson. Al Szczecin venis 900 korusanoj el kelkaj gemanaj, pluraj polaj kaj unu litova urboj. En la ĵurio troviĝas ekspertoj de la korusa kanto el Pollando, Litovio kaj Norvegio. Hodiaŭ estis planita seminario antaŭanta la konkurson pri la temo „Polaj Pasionaj Kantoj”.

Artistoj prezentiĝos en diversaj ŝĉecinaj preĝejoj kaj ankaŭ en du germanaj limregionaj loĝlokoj Pen­kun kaj Bru­es­sow. Dimanĉe ili kreos muzikan kadron por dek kelkaj sanktaj mesoj en Szczecin.

Kadre de la festivalo aŭdiĝas komponaĵoj de renomaj renesancaj kaj barokaj komponistoj kaj ankaŭ nuntempaj, des pli ke tre multaj junaj komponistoj referencas al tiu temaro. La Pasiona muziko ligiĝas kun la liturgia kalendaro de la Eklezio kaj estas plenumata dum la periodo de Karesmo. Komponis ĝin la plej famaj komponistoj, kiel Anton Bruckner, Johann Sebastian Bach, William Byrd, Orlando di Lasso, Gio­van­ni Pier­lu­igi da Pa­le­stri­na, Wa­cław el la loko Sza­mo­tuły, Georg Frie­drich Te­le­mann. Al la nuntempaj komponistoj trovantaj inspiron en la Pasiono apartenas polo Krzysz­tof Pen­de­rec­ki kaj finno Arvo Part. Pasiono signifas martirecon kaj morton de Jesuo Kristo kaj ĝian priskribon troviĝantan en 4 Evangelioj. Pasiono estis komence legata. En la 10-a jarcento oni komencis ĝin kanti. Unu el la gravaj partoj de la pasiona repertuaro estas la komponaĵo Stabat Mater.

 El la elsendo 27.03.2015. Legas Barbara

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La filharmonio de Ŝĉecino inter plej bonaj eŭropaj konstruaĵoj

En la listo de la Eŭropa Komisiono kaj  Fun­da­ció Mies van der Rohe nomumitaj por la premio de Mies van der Rohe troviĝas la sidejo de la Ŝĉecina Filharmonio (la nordokcidenta Pollando). La ceteraj estas la Artmuzeo en Ravensburg, Germano, La Dana Nacia Marmuzeo en Hel­singør, Vintrinkejo Antinori el la regiono de Florenco kaj Studenta Centro Saw See Hock LSE en  Lon­do­no.

La Ŝĉecina Filharmonio, kies konstruado finiĝis en 2013 kelkfoje elvokas malsamajn opiniojn. Nome ĝia nubskrapa kaj neĝpure blana sidejo frape kontrastas kun la ĉirkaŭaĵo. Projektis ĝin arkitektoj el la hispana Es­tu­dio Ba­roz­zi Veiga.

La premion atribuas la Eŭropa Komisiono, Eŭropa Parlamento kaj la Fondaĵo de Mies van der Rohe en Barcelono. Ĝi estas atribuata ekde 1987. Lu­dwig Mies van der Rohe estas taksata kiel unu el la plej renomaj arkitektoj de la 20-a jarcento. Por la premio rivalas arkitekturaj projektoj ne pli malnovaj ol dujaraj. Ilin devas karakterizi moderneco, sed iliaj kreantoj devas talente ĉerpi el la tradicio de la eŭropaj urboj.

El la elsendo 06.03.2015. Legas Milada

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 Neceramikaj arkeologiaj eksponaĵoj en Włocławek

I.a. keltan glavon el la komenco de la 2-a jarcento antaŭ nia erao, feran pinĉilon por ŝirado de haroj el la frua ferepoko kaj ostan amuleton prezentas Etnografia Muzeo en Włocławek (la norda Pollando). La eksponaĵoj en la ekspozicio „Neceramikaj arkeologiaj objektoj en la Muzeo de Włocławek” prezentas la muzeajn kolektojn ekde 1909. Komence de la 2010-a jaro en la muzeo estis inaŭgurita duparta ekspozici­ciklo prezetanta al la publiko ĉiajn objektojn konservatajn en la muzeo. En la unua parto estis prezentataj sole ceramikaĵoj. En la dua estas prezentataj historiaj objektoj el ŝtono, ostoj, kornoj. Estas eksponaĵoj lignaj kaj ledaj, vitraj kaj sukcenaj,  entute ĉirkaŭ 500 objektoj en plimulto el la regionoj Kujavio kaj Dobrzyń-regiono (en la norda Pollando). Ĉiuj eksponaĵoj estas ordigitaj laŭ la devenepoko kaj en ĉiu segmento estas elstarigita unu aparte menciinda objekto. La ekspozicio funkcias ĝis la fino de majo 2015.

El la elsendo 06.03.2015. Legas Milada

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Nova artgalerio en Krakovo

La 2-an de marto Krakovo riĉiĝos je nova Artgalerio.  La ekspozician spacon la krakova Akademio de Belartoj, unu el la plej malnovaj polaj artaj altlernejoj atendis jam delonge. La nova rendevuejo kun la arto ligos du funkciojn – de artgalerio kaj librovendejo – en kiu i.a. troviĝos eldonaĵoj de la Akademio: katalogoj, albumoj kaj periodaĵoj. La unua ekspozicio estos dediĉita al vaste komprenataj skizoj prezentonte kulisojn kaj procezon de la kreiĝado de artverko. Coursework help: do your coursework online|englishhomeworkhelp.co.uk Ĉar skizon ne ĉiam formas desegnaĵo la ekspozicio prezentos ankaŭ fotografaĵojn, spacajn projektojn kaj skulptistajn projektojn. Ekde la 3-a de marto la krakova Artgalerio de la Akademio de Belartoj estos malfermita al la publiko ĉiutage escepte de semajnfinoj.

El la elsendo 27.02.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Honora Legio por Antoni Wit

La pola direktisto Antonio Wit transprenis el la manoj de la franca ambasadoro en Pollando, Pierre Buhler Honoran Legion pro la meritoj en la popularig­ado de la franca muziko.

Antoni Wit estas aktuale honora direktisto de la solenanta sian 70-jariĝon Krakova Filharmonio kaj arta direktoro de  Orquesta Sinfónica de Navarra en Pamplono – kie dum tri sezonoj li estis la unua gast­direktisto. En la jaroj 2002-2013 li estis ĉefa kaj arta direktoro de la Nacia Filharmonio en Varsovio. Laŭ edukiteco li estas direktisto kaj juristo.

Antoni Wit koncertis en ĉiuj preskaŭ muzikaj centroj de Eropo, Azio, Aŭstralio kaj ambaŭ Amerikoj. En la lastaj jaroj li gvidis orkestrojn i.a.  en La Scala en Milano, Budapest Festival Orchestra, Santa Cecilia en Romo, Petrobras (Rio de Janeiro), Duisburger Philharmoniker, Berner Symphoniker, China Philharmonic (Pekin), Shanghai Symphony Orchestra, Denver Symphony Orchestra, New Zealand Symphony Orchestra, la orkestron de Teatro Colón (Buenos Aires), Royal Philharmonic Orchestra (dum festivalo en Montreux), orkestrojn en Lieĝo, Bruselo, Trondheim, Zagrebo, Bilbao kaj  Barcelono. Liaj surebendigoj troviĝas sur pli ol 200 diskoj, kiuj estis venditaj en la suma elonkvato de 5 milionoj da ekzempleroj.

Antoni Wit estas profesoro de direktado en la Muzika Universitato de Frederiko Chopin en Varsovio.

El la elsendo 27.02.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 Irina Bokova alvokas kunsidon de la UN-oa Sekureckonsilantaro

En la Interreto aperis filmo, en kiu videbliĝas, kiel uloj reprezentantaj sin kiel batalantojn de la t.n. Islama Ŝtato per marteloj frakasas la ŝtonajn monumentojn en la muzeo de Mosulo, Irako. Lige kun tiu ĉi barbareca evento la ĝenerala direktoro de Unesko, Irina Bokova alvokis kunvoki la Sekureckonsilantaron de UNo por protekti la historiajn kulturhavajoĵojn en Irako.  Laŭ Bokova la detruo de la historiaj monumentoj  en la mosula muzeo lezas la rezolucion de la Konsilantaro, kiu alvokis protekti la kultur­havaĵojn en la regiono de militagadoj en Irako kaj Sirio. La batalantoj de Islama Ŝtato eksplodigis krome bibliotekon en Mosulo. Forbrulis miloj da libroj kaj 700 raraj manuskriptoj.

El la elsendo 27.02.2015. Legas Krystyna

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 150-a naskiĝdatreveno de Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Lige kun la 150-a naskiĝdatreveno de pola poeto, novel- kaj, romanverkisto, Kazimierz Przerwa-Tetmajer en la tombejo de Ludźmierz estis malkovrita porokaza obelisko. Dum la solenaĵo oni elstarigis la ĉarmon de lia poezio kaj prozo emfazanta lian sopiron al Tatry-montaro, al la hejmlanda regiono.  Unu el liaj poeziaĵoj tradukitaj de Antoni Grabowski omaĝis lian amatinon – Laura Rakowska, kiu neniam fariĝis lia edzino. Ni aŭskultu ĝin en la traduko de Antoni Grabowski.

El la elsendo 20.02.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Trezoro de antaŭ tri kaj duona mil jaroj

En la vilaĝo Rzepedź [ĵepeĝ] en la sudorienta Pollando estis retrovita trezoro de antaŭ tri kaj duona mil jaroj. La malkovro okazis iom hazarde, kiam dum promeno oni retrovis bronzan hakilon kaj fragmenton de kolringa ornamaĵo. En la daŭro de serĉlaboroj oni aldone retrovis  spiralajn kol­ornamaĵojn kaj braceleton. Ĉiuj objektoj el bronzo troviĝis en argila poto  kun 25-centimetra diametro. Antaŭ ĝia enfoso la ujo estis renversita kaj metita sur grejsan platon. Laŭ eksperto el la Arkeologia Muzeo en la loko Sanok la objektoj estis faritaj sude de Karpatoj kaj trans­portitaj laŭ la pasanta tie komerca itinero en la valoj de la riveroj Osława [osŭava] kaj San. Enkonduke oni taksas, ke ĉiuj objektoj estis faritaj 1500 jarojn antaŭ Kristo. Ne estas sciate, kiu kaj kial tiom zorgeme kaŝis la trezoron. En la 90-aj jaroj de la pasinta jarcento en la troviĝanta 30-40 kilometrojn for de Rzepedź Trzcinica [t-ĉinica] estis malkovritaj la plej malnovaj en Pollando fortikig­itaj setlejoj de antaŭ pli ol 4 mil jaroj, kiuj portas spurojn de la trans­karpatia civilizacia influo.

 El la elsendo 20.02.2015. Legas Tomek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

5 mil vitro­elfaraĵoj en la Apudkarpatia Muzeo en Krosno

Preskaŭ kvin mil elfaraĵoj el vitro troviĝas en la kolektoj de la Apudkarpatia Muzeo en Krosno (la sudorienta Pollando). En plimulto temas pri produktoj de fandistoj laborantaj en la regionaj fandejoj. Nun prezentataj kadre de la ekspozicio „Vitaĵoj de la apud­karpatiaj fandejoj” ili bildigas la ŝanĝiĝantajn modojn kaj ŝatojn je vitroelfaraĵoj.

Al la plej malnovaj eksponaĵoj apartenas cindrujo el 1924 kaj kalik­kompleto el ĉirkaŭ 1930. Plej riĉe estas reprezent­ita periodo post 1960, kiam oni komencis kolekti la produkto­modelojn el unuopaj fandejoj. Krom objektoj de la ĉiutaga uzo kiel kalikoj, karafoj, kruĉoj, glasoj, pokaloj, sukeraĵujoj interesan grupon konsistigas elfaraĵoj kun arta karaktero kiel florvazoj, kandelingoj, dekoraĵoj. Por tiu periodo estas karakterizaj leĝerformaj, riĉe ornamitaj vitroobjektoj. En la sekva jardeko la vitroelfaraĵoj fariĝis pli masivaj. Lime de la 20-a kaj 21-a jarcentoj la plej popularaj estis elfaraĵoj el kirlita vitromaso kun kolorigitaj en vitromaso elementoj. Tio sekvis en sia formo la plej modajn mond­tendencojn. En Krosno kaj ĝiaj ĉirkaŭaĵoj, difinataj kelkfoje kiel Vitroelfara Baseno – troviĝas plej multnmbre en Pollando fandejoj de mastrumaj vitroelfaraĵoj.

  El la elsendo 20.02.2015. Legas Maciek

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

1  2  3  4  5  6  7  8 9 10 11