Kontaktu nin

Aŭskultu nin kaj aŭskultigu aliajn!

Skribu kaj komentu:
retradio.esperanto@gmail.com
(aŭ barbarinella@gmail.com)
Amikaro de Pola Retradio en Esperanto.

Nombro de vizitoj


Subtenu nin

Donacu rete al UEA konto vars-t

※ Donaco estos pagita sumo minus 5% de administraj kostoj ĉe Paypal.
※ Via nomo aperos en la listo de donacintoj. Kontaktu la redakcion se vi volas resti anonima

Redakcia teamo

Barbara PIETRZAK
Gabriela KOSIARSKA
Milada SZWEDO
Maciej JASKOT
Krystyna GROCHOCKA
Tomasz MILLER
Saliĥ ZAKIROV
Bruce CRISP

Arkivoj

Kategorioj

Eksterlandanoj esploras historion de Pollando

Meze de oktobro en Krakovo okazis la 3-a Kongreso de la eksterlandaj esplorantoj de la historio de Pollando, kiun partoprenis 250 prelegantoj el 37 ŝtatoj. La 4-taga evento riĉa je lekcioj kaj diskutoj, organizita de la krakova filio de la Pola Historia Societo, la Jagelona Universitato kaj Pedagogia Universitato formis spacon por eksterlandaj kaj polaj specialistoj por interŝanĝi ideojn kaj firmigi interesiĝon pri la historio de Pollando. Laŭ historiisto de la Jagelona Universitato, prof. Krzysztof Zamorski la historio de Pollando ne estas ĝenerale konata kaj lekciata, sed eblas konstati kreskon de interesiĝo pri la pasinteco  kaj pli nova historio de Pollando. Pruvas tion kreskanta kvanto de fremdlingvaj publikaĵoj. Pri la historio de la Pola Respubliko kreiĝas aparte multaj publikaĵoj en la germana kaj angla lingvoj. Pri la historio de Pollando interesiĝas ankaŭ nacioj, kiuj kunloĝis sur la teritorio de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj, kies kreo ligiĝas kun la Unio de Lublin el la 1569. La gvidtemo de la kongreso estis „La iama Respubliko: historio-memoro-heredaĵo”. La gastoj en 24 podiaj diskutoj kaj sesioj interŝanĝis opiniojn pri la fenomeno de la iama Respubliko, ĝia heredaĵo, plurkultureco kaj la nacimemoro de ĝiaj loĝantaj. La aranĝon akompanis Salono de la Historia Libro enhavanta publikaĵojn de kelkdek eldonistoj.

El la elsendo 13.10.2017. Legas  Maciek – 1’41”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

ABC de la pola dizajno en la Historia Muzeo de Budapeŝto

La inaŭguro de la ekspozicio „ABC de la pola dizajno” en la Historia Muzeo en Budapeŝto inaŭguris ciklon „Pollando 100”, realigatan de Adam Mickiewicz-Instituto lige kun la  centjariĝo de la reakiro de suvereneco fare de Pollando en 2018. En la salonoj de la muzeo, en unu el la aloj de la Reĝa Kastelo en Buda, estas pezentataj 100 verkoj bildigantaj la historion de la pola dizajno ekde 1918. Tiun ĉi jaron reprezentas la ludilo Wawel-drako de Zofia Stryjeńska. Krome 25 nuntempaj polaj artistoj prezentas siajn artajn variaĵojn pri aliaj historiaj projektoj. La dizajno bildigas ne sole impresiĝemon de polaj artistoj kaj iliajn kreajn viziojn, sed ankaŭ projektojn rekte ligiĝantajn kun industria dizajno. Estas planata krome komuna ekspozicio dediĉita al la pola kaj hungara koncepto de dizajno, kiun la Instituto prezentos ne sole en Pollando kaj Hungario, sed ankaŭ en aliaj eŭropaj landoj. Dum la plej proksimaj kvar jaroj Adam Mickiewicz-Instituto realigos kunlabore kun eksterlandaj partneroj multajn diversajn projektojn dediĉitajn al la atingaĵoj de la pola kulturo dum la lastaj 100 jaroj. Krom dizajno estos prezentataj videoartoj, muziko, arkitekturo, ekspozicioj kaj prelegoj. La ekspozicio pri la pola dizajno inaŭgurita dum la Budapeŝta Semajno de Dizajno funkcios ĝis la 15-a de oktobro.

El la elsendo 06.10.2017. Legas  Tomek – 1’35”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Nova vivo de historiaj libroj

La nuntempa eldono de la manuskripto de Mikołaj Kopernik „De revolutionibus orbium coelestium” aperis en la kolekta eldonkvanto de nur 99 ekzempleroj dank’ al apliko de modernaj skaniloj, 24-karata oro kaj meteorito de antaŭ kvar kaj duona miliardoj da jaroj. La epokfara por la monda scienco vivoverko de Mikołaj Kopernik, dum jaroj troviĝanta en la listo de malpermesitaj libroj, kreiĝis sur paperrulaĵoj dum pli ol tri jardekoj. La originalo estas nun protektata en speciala, fajroimuna biblioteka sekurŝranko de la Jegelona Universitato. Ĝi estas strikte protektata kontraŭ lumo, humideco, temperaturoj kaj aerpremo, kiuj povus damaĝi la enorme valoran manuskripton. Nenio do miriga, ke publike ĝi estas prezentata tre malofte. Sed ankaŭ la akiro de permeso bitigi la verkon postulis longajn intertraktojn, zorgeman esploron de la manuskripto kaj aplikon dr la plej modernaj skaniloj. Dank’ al ĉio ĉi post multmonata komuna laboro de sciencistoj kaj ekspertoj el diversaj sciencbranĉoj kreiĝis la unua el la historio fidela kopio de Kopernik-manuskripto, kiun ekde nun povas esplori ne sole malvasta sciencista rondo. Krom mezepokaj motivoj kaj mane pentrita portreto de la sciencisto la faksimilaĵo estas ornamita per juvelistaj ŝtonoj – 33 malakitoj, 79 koraloj, 15 Swarowski-kristaloj, 75 turikisoj kaj por unu:  sunŝtono, lapis lazuri kaj meteorito de Munin Lust. “De Revolutionibus” estas la plej valora monuskripto de la polaj kolektoj, ekde 1999 ĝi troviĝas en la Unesko-listo de „Memoro de la mondo”.

El la elsendo 29.09.2017. Legas  Maciek – 2’03”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Muzeo de Farmacio en la varsovia Malnovurba Kvartalo

En la varsovia Malnovurba Kvartalo ekde la komenco de septembro funkcias Muzeo de Farmacio prezentante sian ĉefekspozicion „Res pharmaceuticae” [res farmaceutike]. Eblas en ĝi konatiĝi kun la historio de kuraciloj, venenoj kaj narkotaĵoj, kun rekonstruitaj internoj de malnovaj apotekoj, antikvecaj mebloj, farmaciistaj instrumentoj kaj ujoj. La ĉefa celo de la ekspozicio estas popularigi la konojn pri la farmacihistorio. En kvin salonegoj troviĝas laŭtemaj ekspozicioj. “Officina sanitatis” prezentas la historion de apotekoj kaj apotekista aktivado ekde la antikva epoko, referencante al la figuroj de famaj farmaciistoj, ekzemple la vivanta en la 2-a jarcento de nia erao romia kuracisto Galen.  “Materia medica” proksimigas konojn pri naturaj produktoj – plantaj, bestaj, rokaj kaj minteralaj – por la elfarado de kuraciloj, pri la kreado de kuracilkonsisteroj, pri la kuracilformoj kaj pri kuraciloj iam pretigataj en apotekoj kaj nun forgesitaj. La plej belan eron de la ekspozicio konsisitigas la salono „Koloro kaj faco”, en kiu estas pezentata vitro, kiu estis la baza materialo por la produktado de apotekaj ujoj. La atenton kaptas la boteloj el turkiskolora vitro,  flava-vitra urania vitro, vitro senkolora, kristalaj flakonoj distingiĝantaj ne nur per koloro, sed ankaŭ formo. „La forumo de magistrino Antonina Leśniewska” proksimigas la silueton de la pola farmaciistino, la patroniono de la varsovia muzeo, kiu establis en Peterburgo la unuan en la mondo apotekon kun ekzkluzive ina personalo. Ŝi estis unu el la unuaj virinoj en la mondo, kiuj diplomitiĝis pri farmarcio, kaj kiu malfermis al virinoj vojon al la farmaciista profesio. La lasta parto de la ekspozicio estas titolita „La medikamentoj Kampo en la japana tradicio”. Medikamentoj Kampo, t.e. laŭ la ĉina metodo estas la integra parto de la nuntempa farmacia industrio, kiu venis al la japanaj insuloj en la 6-a jarcento. Tiu japana parto de la varsovia muzeo kreiĝis i.a. dank’ al donaco de la familio Kashimoto [kaŝimoto] el Osako kaj kunlaboro kun profesoro Shoji (ŝoĵi) Asada el la universitato en Kobe. La Farmacia MUzeo en Varsovio funkcias ĉe la strato Piwna.

El la elsendo 22.09.2017. Legas  Maciek – 2’40”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Du ekspozicioj en Muzeo de Paperhistorio en Duszniki Zdrój

En la Muzeo de Paperhistorio en Duszniki Zdrój en la sudokcidenta Pollando estis funkciigitaj du novaj ekspozicioj, kiujn nur dum du tagoj vizitis 7 mil personoj. La unua estas dediĉita al. la temo „Polaj paperaj monbiletoj” kaj la alia „La paperarto”. La unua koncernas konojn pri la polaj bankbiletoj cirkuligataj ekde 1794 prezentante ilian historion kaj signifon por la pola ŝtateco ekde la fino de la 18-a jarcento ĝis hodiaŭ. Inter la eksponaĵoj troviĝas veraj raraĵoj kiel firmpapera (tektura) monero el 1574 cirkuligita en la protestanta Lejda aŭ polaj bankbiletoj el la periodo de Kosciuszko-insurekcio. El la intermilita periodo la atenton kaptas 100-zlotan moneron el 1932 kiu prezentad kverkon kiel simbolon de la forto kaj firmeco de la pola ŝtato. La ekspozicio prezentas ankaŭ monerojn el la periodo de Popola Pollando, inkluzive monbileton kun „ministto” el 1948, kiu pro sia valoro estis sopirata de ĉiuj poloj en la 50-aj kaj 60-aj jaroj. ( Na wystawie znalazły się również banknoty z okresu PRL-u, w tym sławny „górnik” z 1948 r., będący obiektem pożądania wszystkich Polaków w latach 50. i 60. XX w.) La ekspozicion kompletigas „laboratorio” kun aranĝaĵoj por ekzameni modernajn sekursistemojn de la nuntempaj bankbiletoj m.in. z lampami ze światłem UV i podczerwienią oraz mikroskopem do oglądania mikrodruków. Tiujn aranĝaĵojn por uzi ĉiu vizitanto por vidi la sekurec de proporaj bankbiletoj. La ekspozicio kreiĝis en kunlaboro de la Nacia Pola Banko kaj Pola Produktejo de Valorpaperoj. Parto de projekto ĉirkaŭprenas ankaŭ speciale projektuitaj eduksalonon kaj novuman sistemon estingi fajron helpe de la akvonebulo. Dank’ al. tio estis sekurigita la konstruaĵo de la loka akvomuelejo. Kreiĝis ankaŭ moderna laborejo por bitigi kolektojn kaj subigi al. konservistaj laboroj pli ol 400 muzeajn objektojn kreiĝintajn baze de papero.

El la elsendo 15.09.2017. Legas  Milada – 2’56”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Omaĝo al Wojciech Kilar kadre de Katowice-jubileo

Kadre de la solenadoj de la 152-a jubileo de Katowice, la urbo en la suda Pollando, okazos koncerto omaĝe al elstara pola komponisto Wojciech Kilar. La eventon partoprenos la plej grandaj regionaj orkestroj. Ĝia speciala gasto estos mondkonata aŭstra pianisto Ingolf Wunder. La muzika spektaklo, kiun ornamos videolumaj efektoj okazos la 24-an de septembro. Ĝi ligiĝas kun la 85-a naskiĝdatreveno de la forpasinta antaŭ preskaŭ 4 jaroj komponisto kaj samtempe la 152-a datreveno de la kreiĝo de Katowice, la Urbo de Muziko de Unesko.  La ĉefideo de la projekto estas proksimigi al la loĝantoj de la urbo komponiston, kiu dum la tuta vivo estis ligita kun la regiono. Krom fragmentoj de la fortepianaj konĉertoj de Kilar kiel „Krzesany”, „Orawa”, „Siwa Mgła” la publiko aŭdos lian muzikon por la filmoj de Andrzej Wajda, Jerzy Hoffman, por la filmo de F.F. Coppola „Dracula”. Wojciech Kilar sian karieron komencis fine de la 50-aj jaroj dum la festivalo „Varsovia Aŭtuno”, ekde la 60-aj jaroj formante kun Krzysztof Pederecki kaj Henryk Mikołaj Górecki polan avangardan skolon. Al la plej gravaj komponaĵoj de Kilar kalkuliĝas i.a. „Missa pro pace” el 1999-2000.

El la elsendo 09.09.2017. Legas  Maciek – 1’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Festivalo de la Davidaj Psalmoj

Ĝis la 3-a de septembro nunjare en Rzeszów, Markowa apud Łańcut kaj en Kolbuszowa (la suda Pollando) daŭris Festivalo de la Davidaj Psalmoj „Omaĝante la Justulojn”. La ĉefcelo de la festivalo, en kiu prezentiĝis Piotr Rubik, Dariusz Malejonek kaj Yaakov Lemmer estis omaĝi polojn savantajn judojn dum la 2-a mondmilito. La gvidideo estis memorigi Ulm-familion, kies ĉiuj membroj inkluzive infanojn oferis sian vivon por savi judojn. La festivalo reliefigis la gravecon de la funkciigo de la Muzeo de Poloj Savantaj Judojn en Markowa, kiu portas la nomon de Ulm-familio. Ĝi kontribuas al. vastigo de dialogo kaj intimigo de kunlaboro inter la pola kaj juda nacioj. La unuan festivalan koncerton en aŭgusto antaŭis renkontiĝo kun Zygmunt Rolat en la muzeo en Markowa, artmecenato, aktivulo por la pola-juda dialogo. La naskiĝinta en 1900 Józef Ulm estis konata en la regiono hortikulturisto, abelbredisto, socia aganto, bibliotekisto kaj katolika aganto. Lia pasio estis la fotografado. La pli juna je 12 jaroj edzino Wiktoria okupiĝis pri la infanoj kaj hejmlaboroj. Frumatene la 24-an de marto 1944 en Markova germanaj ĝandarmoj murdis ok judojn kaj kaŝantan ilin tutan familion. Krom Józef kaj Wiktoria estanta en la lasta monato de gravedeco estis murditaj iliaj 6 infanoj, el inter kiuj la plej aĝa havis 8 jarojn.

El la elsendo 09.09.2017. Legas  Maciek – 1’44”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 55-a Internacia Moniuszko-festivalo

En Kudowa Zdrój en la sudokcidenta Pollando inter la 22-a kaj la 28-a de aŭgusto 2017 okazos la 55-a Internacia Moniuszko-festivalo. En ĝia daŭro estos prezentitaj du premieroj, la muzika varieteo „Nova Don Kiĥoto, alivorte cent frenezaĵoj” kaj koncerto de kantoj de Stanisław Moniuszko por verkoj de polaj kaj eksterlandaj poetoj. La varieteo en la plenumo de laborantoj kaj studentoj de la Muzika Akademio en Vroclavo verkita laŭ la libreto de Aleksander Fredro estas specifa sensaciaĵo, ĉar baziĝas sur la originala komponaĵo de Moniuszko el la 19-a jarcento. La koncerto de kantoj de Moniuszko dank’ al la tradukoj ebligos al eksterlandanoj ĝui polan poezi-muzikan lirikon. En la festivala programo troviĝas ankaŭ la opero „Halka” en la plenumo de la vroclavaj operkantistoj kaj malofte plenumata kantato de Moniuszko „Widma” (Fantomoj) en la plenumo de la solartistoj kaj koruso de la Nacia Muzika Forumo en Vroclavo.

El la elsendo 17.08.2017. Legas  Tomek – 1’06”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Steluloj dum la festivalo „Chopin kaj lia Eŭropo”

Eric Lu, Seong-Jin Cho, Szymon Nehring kaj  Garrick Ohlsson troviĝas inter la steluloj de la nunjara eldono de la festivalo „Chopin kaj lia Eŭropo”. Ĝia 13-a eldono daŭras en Varsovio ĝis la 30-a de aŭgusto. La ĉefideo de la festivalo estas alrigardo al la komponista kreado de Chopin pere de la artverkoj de tiaj komponistaj majstroj kiel Johan Sebastian Bach aŭ Wolfgang Amadeus Mozart. Ili rolis por Chopin kiel referencfiguroj antaŭ ol Chopin mem fariĝis inspirfonto por aliaj komponistoj. La nunjara subtitolo de la festivalo tekstanta „Antaŭ granda jubileo. De Bach ĝis Chopin” rolas kiel prologo al la 100-jariĝo de la sendependeco de Pollando solenota en 2018. La festivalo referencas i.a. al la kreado de amikoj de Chopin kiel Dobrzyński, Nowakowski, Lessel aŭ Krogulski, polaj komponistoj, kiujn la memoro de posteuloj ne favoris, sed kiuj lasis komponaĵoj kun granda signifo. En la programo de la 13-a festivala eldono troviĝas komponaĵoj de konataj kaj nekonataj eŭropaj komponistoj,  plenumataj per historiaj instrumentoj ekde baroko ĝis la 19-a jarcento kaj la pola muziko. En Varsovio prezentiĝas legendecaj historiaj orkestroj kiel Collegium Vocale Gent Orchestra & Chorus de Philippe Herreweghe kaj Europa Galante de Fabio Biondi. Al la festivalo revenas ankaŭ Culture Orchestra, simfonia orkestro,  en kiu ludas junaj muzikistoj el la landoj de la Orienta Partnereco.

El la elsendo 17.08.2017. Legas  Tomek – 1’38”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La portalo Polonika pri pola kulturheredaĵo

La pola kulturministerio funkciigis la portalon pri la pola kultura heredaĵo Polonika, dokumentanta objektojn  kreiĝintajn ĝis la 2-mila jaro sur la terenoj, kiuj troviĝis kadre de la Pola Respubliko. Ĝi disponas pri kvin serĉiloj, kiuj ebligas trovi temon laŭ nomo de la objekto, aŭtoro aŭ ĝia realiginto, lando, urbo kaj agadsfero, ekzemple pentroarto. Ĝi disponigas  preskaŭ kvincent temojn ligitajn kun la pentroarto, skulptarto, urbokreaj projektoj sur la tereno de pli ol 50 ŝtatoj. Troviĝas en ĝi ne sole verkoj kreitaj de polaj artistoj, sed ankaŭ verkoj kun la pola temaro kreitaj de fremdlandanoj aŭ laŭ iniciato de polaj familioj. Ĝi havas interaktivan karakteron, povas kun ĝi kunlabori ĉiuj ĉi, kiuj vojaĝas tra la mondo, laboras en polaj institucioj, interesiĝas pri la pola kulturheredaĵo eksterlande. Krom la portalo Polonika antaŭ pli ol unu jaro kunlabore kun la Departemento pri la Kultura Heredaĵo Eksterlande kaj Militperdoj kaj la portalo dzieje.pl kreiĝis speciala modulo „Protekto de la heredaĵo de la pola kulturo eksterlande”. Ĝi helpas al la pola kulturministerio disvastigi ne nur projektojn ligitajn kun la funkciado de poloj eksterlande, sed prezentas ĉiajn agadojn ligitajn kun la  protektadoo kaj konservado de valoraj objektoj ekster la lando ligitajn kun la pola historio.

El la elsendo 11.08.2017. Legas  Tomek – 1’30”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 7-a Somera Migra Festivalo „Laŭ la gotika itinero”

Kvin koncertoj en la historiaj internoj de la Okcidenta Pomerio okazos kadre de la 8-a Somera Migra Festivalo „Laŭ la gotika itinero”. La unua okazos la 19-an de aŭgusto en la loko Kołbacz, en la tiea preĝejo de la Plej Sankta Koro de Jesuo. La festivalo popularigas lokojn ligitajn kun la Eŭropa Itinero de Brika Gotiko kaj muzikon de antaŭ jarcentoj. Ĉiun el la koncertoj antauŭos historiaj prelegoj kaj gvidita ekskursociklo laŭ itineroj, ĉe kiuj troviĝas la plej gravaj konstruaĵoj ligitaj kun la historio de la gotika itinero. Kiel emblemo de la festivalo estis utiligita fama rozeto ornamanta la lokan cistercianan preĝejon. Dum la inaŭgura koncerto Piotr Chrupek ludanta la barokan aldviolonon kun la ensemblo Consortium Sedinum plenumos la komponaĵon de Georg Philipp Telemann „Alla Polacca”, kiu kreiĝis dum la vizito de la komponisto en Żary. La koncerton antauŭos vizito en la preĝejo en Wełtyń kun unikaj polikromiaĵoj prezentantaj la historion de la Savo. La laŭvicaj koncertoj okazos en la lokoj Trzebiatów, Gardno, Chwarstinica kaj Gryfino. La finala koncerto enhavanta ciklon de komponaĵoj titolitaj „Musica Baltica Sacra” okazos la 16-an de septembro en Szczecin, en la preĝejo de Johano Evangelisto. Al muzikŝatantoj servos speciala buso trafikanta inter Szczecin kaj la festivalaj koncertolokoj.

El la elsendo 11.08.2017. Legas  Barbara  – 1’50”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Madono kun la sovaĝa frago

La Centro de la Eŭropa Kulturo Europeum en Krakovo ekde mardo prezentas la 15-jarcentan gotikan bildon „Madono kun la sovaĝa frago”. Eblos ĝin admiri ankaŭ la plej proksiman mardon en la Tago de la Ĉielpreno de la Plej Sankta Maria Virgulino, kiam Europeum estos la unusola funkcianta tiutage filio de la Krakova Nacia Muzeo. La muzeo pruntis la pentraĵon kaj prezentas ĝin ĝis la 10-a de septembro el la Urba Muzeo en Żywiec. La pentraĵo estas difiniata kiel la perlo de la tiea kolekto.  La gotika bildo prezentas Maria-n kiel subtilan, helharan virinon, kiu per unu mano korpremas la infaneton kaj en la alia tenas floron kaj frukton de la sovaĝa frago. Sur la mano de malgranda Jesuo sidas verda birdo. Same la planto kiel ankaŭ la bildo de la frukto havas simbolan signifon. La planto prezentata kiel floro kaj frukto samtempe signifas virgecon, la paradizon kaj nutron de la savitoj en la paradizo, per kompleksa planto ĝi simbolas Triunuon. La birdo povas esti interpretata kiel kardelo kreanta neston inter dornoj alude al la morto kaj resurekto de Kristo. La tempera pentraĵo sur lignotabulo devenas el la periodo 1465-1477. En la sekvaj jaroj ĝi estis kelkfoje modifata. La rentgenumaj esploroj difinis 7 surpentrajn tavolojn, kiuj estis forigitaj en la 80-aj jaroj de la pasinta jarcento. Laŭvicaj konservistaj laboroj okazis nur antaŭ kelkaj jaroj. La prezento de la pentraĵo en Europeum  ligiĝas i.a.  kun la ĉiujara konkurso Mirakla Forto de Florbukedoj, okazanta la 15-an de aŭgusto sur la krakova Malgranda Foirplaco. Kadre de la programo Mirakla Forto de la Arto la pola kulturministerio kaj Instituto pri la Nacia Heredaĵo proksimigas al la vasta publiko valorajn pentraĵojn, kiuj ligas religian dimension kun botaniko.

El la elsendo  11.08.2017. Legas Barbara – 2’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ekspozicio pri la reĝo Johano la 3-a Sobieski en Vieno

Ĝis novembro en Vieno, Aŭstrio daŭras ekspozicio „Johano la 3-a Sobieski. La pola reĝo en Vieno”. En la Vintra Palaco de la Artgalerio Belvedere estas prezentataj eksponaĵoj el kvar polaj muzeoj, inkluzive de la Reĝa Wawel-Kastelo en Krakovo kaj la Reĝa Łazienki-Palaco en Varsovio.   La ekspozicio memorigas la figuron de la pola reĝo nedisigibele ligita kun la historio de Vieno. Kiel la ĉefkomandanto de la alianĉiĝintaj militistaj trupoj en la 1683-a jaro li liberigis la urbon el sub la daŭranta plurajn monatojn sieĝo  de la Otomana Imperio. La ekspozicio la unuan fojon donas la eblecon al. la aŭstra publiko pli proksime konatiĝi kun reĝo Johano la 3-a Sobieski ne nur kiel reganto kaj militista komandanto, sed ankaŭ kiel artmecenato kaj persono privata. La ekspozicion konsistigas preskaŭ 100 objektoj: tolaĵoj, juveloj, ornamobjektoj, militartaj akcesoraĵoj kaj memoraĵoj.

El la elsendo 05.08.2017. Legas  Barbara  – 1’20”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Komenciĝis la projekto Patrimonium

Komenciĝis la realigado de la projekto Patrimonium, en kies kadro ĝis la 2020-a jaro estos bitigitaj pli ol unu miliono da volumoj kaj manuskriptoj el la kolektoj de la Nacia kaj Jagelona Bibliotekoj. Temas pri la plej valoraj, ofte unikaj bibliotekaj objektoj, kiel inkunabloj, mezepokaj kaj renesancaj manuskriptoj, malnovpresaĵoj eĉ ĝis 20-jarcentaj objektoj, inkluzive de periodaĵoj konserviĝintaj nur en unu ekzemplero. La skanitaj dokumentoj estos realtempe disponigataj helpe de la plej moderna en Pollando bita biblioteko Polona. Ĝis nun troviĝas en ĝi jam unu miliono 700 mil objektoj. La elektitaj por la bitigo dokumentoj, pri kiuj laboras pli ol 200 personoj, apartenas al publikaj, kio signifas, ke ĉiu povos enŝuti dokumentojn en la plej fajna bilddetaligeblo en sian komputilon kaj utiligi laŭplaĉe.

El la elsendo 05.08.2017. Legas  Barbara  – 1’13”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Mebloj el la epoko de Kopernik

La ekspozicion dediĉitan al mebloj el la epoko de Kopernik eblas viziti en la kastelo de Olsztyn (la norda Pollando). Ĝi bildigas transformiĝojn en la eŭropa mebloarto, kiuj okazis lime de gotiko kaj renesanco kaj tial ĝia kromtitolo tekstas „lime de jarcentoj”. La ekspozicio prezentas 34 historiajn meblojn: kestojn, kredencojn, ŝrankojn kaj brakseĝojn el Italio, Francio, Germanio, Skandinavio kaj Pollando. La ekspozicio ebligas viziti ĉambrojn de Olsztyn-kastelo, en kiuj loĝis kaj laboris Mikołaj Kopernik. Aparte interesa eksponaĵo estas la restaŭrita libroŝarnko el ĉ. 1471 apartenanta al la paroĥo de sanktaj Petro kaj Paŭlo en la loko Reszel. Origne ĝi troviĝis en la speciala libreja ĉambro, konstruita ĉe la preĝejo por la bezono de la paroĥa librokolekto. Oni tenis en ĝi manuskpriptojn kaj inkunablojn. Laŭ konserviĝintaj informoj Kopernis estis vizitanta la paroĥejon en Reszel, probable do li utiligis ĝiajn provizojn. Tiun unikan laŭ la eŭropa skalo ekzempleron de la mezepoka mebloarto retrovis antaŭ kvin jaroj doktoro Arkadiusz Wagner el la toruna univeristato. La malmuntitaj meblofragmentoj estis staplitaj en unu el la etaĝoj de la preĝejturo kaj en aliaj ejoj. Post la retrovo la meblo estis subigita al konservistaj kaj restaŭraj laboroj. La daŭronta ĝis la 1-a de oktobro, la unua monografia ekspozicio prezentanta tiom grandan kolekton de gotikaj kaj renesancaj mebloj estis organizita de Muzeo de Varmio kaj Mazurio kunlabore kun la varsovia Nacia Muzeo, el kiu devenas plimulto de la eksponaĵoj. En plimulto ili konserviĝis ĉefe en preĝejoj kaj en muzeoj estas da ili malmulte. Ĝis nun mebloj el tiu ĉi periodo estis prezentataj sole kiel ekspozicielemento aŭ en rekonstruitaj internoj. Mikołaj Kopernik estis la plej fama loĝanto de Olsztyn-kastelo. Kiel administranto de la havaĵoj de la varmia kapitulo li rezidis tie du fojojn komence de la 16-a jarcento. Tie ĉi li komencis skribi sian epokfaran verkon „De revolutionibus orbium coelestium”.

El la elsendo 20.07.2017. Legas  Maciek  – 2’20”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Arkeologoj esploras subterejojn en la kastelo de Pasłęk

Polaj arkeologoj komencis en Pasłęk – la nordorienta Pollando – foslaborojn, kies celo estas retrovo de la subtera koridoro liganta en la mezepoko la teŭtonan kastelon kun la proksima preĝejo de s-ta Bartolomeo. La laboroj daŭros ĝis la mezo de aŭgusto. Antaŭis ilin kompleksa analizo de la grundstrukturo helpe de modernaj geofizikaj metodoj kaj geologiaj boradoj. Sekve de tio estis konstatita la ekzisto de diversaj arkitekturaj strukturoj sub la grundnivelo. En la profundo de pli ol kvar metroj sub la grundnivelo oni retrovis restaĵojn de la volbo, probale de la  serĉata tunelo. Informoj pri ĝi troviĝas en diversaj historiaj dokumentoj, sed ĝis nun mankis pruvoj pri ĝia reala ekzisto. La kastelo en Pasłęk estis forbruligitaj de ruĝarmeanoj en 1945, do postmilite la plimulto de la iamaj subterejoj ne estis atingebla. Ĝi estis rekonstruita en la 50-aj, 60-aj jaroj de la pasinta jarcento, sed ne tro fidele al la origina fortreso. La foslaborojn kaj historiajn kaj arkeologiajn esplorojn partoprenas sciencistoj kaj studentoj el la varsovia universitato de kardinalo Stefan Wyszyński. La aŭtoritatoj de Pasłęk esperas, ke retrovo de la mezepokaj subterejoj disponigeblaj al turistoj fariĝos turisma atrakciaĵo de la urbo solenanta nunjare sian 720-jariĝon. Povas esti, ke arkeologoj malkovros kromajn misterojn. Fine de la 2-a mondmilito germanoj evakuis el Królewiec (Königsberg) multajn muzeajn kolektojn kaj dokmentojn. Parto estis kaŝita en la orientprusaj bienoj, ankaŭ proksime de Pasłęk. Plimulto de la postgermanaj kolektoj en 1945 estis rabitaj kaj veturigitaj al Sovetunio aŭ detruitaj de sovetuniaj soldatoj. La pola adminstracio sukcesis savi i.a. 20 mil manuskriptojn kaj malnovpresaĵojn el Królewiec, retrovitajn en la proksimaj lokoj Karwiny i Słobity. Aparte valora estis la tn. Arĝenta Biblioteko de princo Albrecht la Prusa el la 16-a jarcento, agnoskita – kiel unika en la monda skalo – objekto de la renesanca oraĵumista arto. Nun ĝi estas aparte konservata en la Universitata Biblioteko en Toruń.

El la elsendo 14.07.2017. Legas  Maciek  – 2’26”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Benko-monumento honore al Henryk Sławik kaj Jozsef Antall

En Budapeŝto, Hungario estis malkovrita Benko-monumento honore al polo Henryk Sławik kaj hungaro Jozsef Antall. Faris tion la estroj de la pola kaj hungara parlamentoj Marek Kuchciński kaj Laszlo Koever. Ambaŭ omaĝitoj estas agnoskitaj kiel herooj de Pollando, Hungario kaj Israelo, kiuj dum la 2-a mondmilito komune savis la vivon de almenaŭ 5 mil polaj judoj. La benko-monumento troviĝas ĉe la placo de Gyoergy Goldmann apud Danubo. Ĝemela benko-monumento troviĝas ekde novembro 2016 en Varsovio, en la parko La Svisa Valo. Sławik, socia, komunuma kaj politika aganto troviĝis inter pli ol 120 mil militirifuĝintoj, kiujn en septembro 1939 akceptis Hungario. Li estis prezidanto de la Civitana Komitato por Protekti Polajn Rifuĝintojn en Hungario kaj plenrajtigito de la pola registaro. Dank’ al la helpo de Jozsef Antall-senjoro kaj polaj sacerdotoj li savis laŭ Yad Vaŝem ĉirkaŭ 5 mil polajn judajn rifuĝintojn. Sławik kaj Antall kunlabore kun judaj rifuĝintoj estis organizintaj orfejon en la loko Vac, en la norda Hungario. Funkciis tie infanĝardeno kaj lernejo kun la pola instrusistemo. Tamen la infanoj ne estis senigitaj je sia identeco. Post oficiala partopreno en la sankta meso estis al ili instruata la hebrea ligvo kaj klarigata la Malnova Testamento. Henryk Sławik arestita kaj turmentita de gestapo ne perfidis sian hungaran amikon, dank’ al kio Antall transvivis. Sławik mortis en aŭgusto 1944 en la germana koncentrejo Mauthausen. Postmorte li estis distingita per la medalo Justulo inter la Nacioj de la Mondo, Granda Kruco de la Ordeno de la Renaskiĝo de Pollando kaj Ordeno de la Blanka Aglo. Ankaŭ Antall estis honorita per multaj distingoj, inkluzive de la Komandora Kruco kun Stelo de la Ordeno de la Renaskiĝo de Pollando kaj postmorte per Granda Kruco de Meritordeno de Pola Respubliko kaj la medalo Justulo inter la Nacioj de la Mondo.

El la elsendo 09.07.2017. Legas  Maciek  – 2’21”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Komitato de la Monda Heredaĵo en Krakovo

Inter la 2-a kaj 12-a de julio en Krakovo okazos la 41-a sesio de Unesko-Komitato pri la Monda Heredaĵo. En ĝia daŭro estos pritraktitaj (inter la 7-a kaj 10-a de julio)  35 objektoj, el kiuj ĉiu estos traktita individue. Inter ili troviĝas ankaŭ „Minejoj de plumbo, arĝento, zinko kun la mastrumsistemo pri la subteraj akvoj en Tarnowskie Góry (la sudokcidenta Pollando)”. Temas pri la unusola industria objekto en la tuta listo,  pri kiu la voĉdonado okazos la 9-an de julio. Ĝi ektroviĝos en la listo de la Monda Unesco-heredaĵo, se voĉdonos por ĝi 14 el la 21 membroj de la Komitato. Laŭ ekspertoj la signifo de la minejoj en Tarnowskie Góry rezultas el ilia plurvefta, riĉa historio kaj la grandega influo je la evoluo de la regiono kaj la eŭropa mastrumado en la Mezepoko kaj en la 19-a jarcento. Ilia plej granda atrakciaĵo estas konserviĝintaj en tre bona stato originalaj minejaj laborpostenoj kaj galerioj forkondukantaj akvon. Unika en la monda skalo estas ankaŭ la mastrumsistemo per la postmineja akvo por la konsumaj kaj industriaj celoj, kiu provizis la urbon Tarnowskie Góry kaj aliajn loĝlokojn de la regiono. Aktuale en la listo de la Monda Unesko-heredaĵo troviĝas 1031 objektoj, plej multnombraj el Italio, Ĉinio kaj Hispanio. El Pollando estas  en ĝi 14 objektoj.

El la elsendo 30.06.2017. Legas  Maciek  – 1’39”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Teatraj laborrenkontoj por arestitoj kaj iliaj infanoj

Ok familioj kun 14 infanoj partoprenas la 3-an ciklon de artaj laborrenkontoj por arestitoj kaj iliaj infanoj en Kielce, kiuj la unuan fojon estas planita por la trijara periodo. La unuan fojon okazas samtempe sciencaj esploroj. Partoprenas ilin reprezentantoj de la krakova Jagelona Universitato, de la Varsovia Universitato, la Malnovpola Supera Lernejo en Kielce kaj la tiea Universitato de Jan Kochanowski. Kadre de la projekto „Teatro, Panjo, Paĉjo kaj mi” dum kelkaj plej proksimaj monatoj en la loka pupteatro „Kubuś” renkontiĝos familioj de arestitoj por komune partopreni aktorajn, plastikajn kaj muzikajn okupojn kaj ankaŭ por komune amuziĝi dum animataj ludoj. La dimanĉajn renkontiĝojn okazantajn unu fojon monate krom arestitoj kaj iliaj infanoj partoprenos ankaŭ infanprozorgantoj, kiel la dua el la geatroj aŭ geavoj. Arestitoj, kiuj ne estas senigitaj je la gepatraj rajtoj, tre volonte partoprenas la okupojn kaj kiel atentigis la direktoro de la arestejo ili ankaŭ post tiu ĉi sperto pli bone funkcias en mallibreeco. Dank’ al la renkontiĝoj kun proksimuloj ili rekonstruas la ŝiritajn familiajn kontaktojn. Laŭ doktorino Elżbieta Męcina-Bednarek el la Malnovpola Supera Lernejo la projekto rolas unuflanke kiel elstara vojo de reensociigo de la arestitoj kaj aliflanke estas grava helpo por la familioj kaj suferantaj traŭmaton infanoj de la arestitoj. La projekton kronos – simile kiel en ĝiaj antaŭaj eldonoj fotoekspozicio – en kiu tamen ne estos prezentitaj la vizaĝoj de la partoprenantoj, kio estas aparta defio por la dokumentantaj la programon fotistoj.

El la elsendo 30.06.2017. Legas  Tomek  – 1’49”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Puntaj elfaraĵoj el Koniakowa agnoskitaj

De pli ol 100 jaroj la loko Koniakowa en la suda Pollando famas pro siaj unikaj kroĉetaj puntaĵoj, produktataj el blankaj aŭ kremkoloraj kotonaj fadenoj. Iliaj kreantoj aplikas diversajn naturelementajn kaj plantajn ornamaĵojn, kiuj estas formataj rond- aŭ stelforme. Ilia aparteco konsistas en tio, ke ili kreiĝas sole baze de la puntistina fantazio sen observi iun modelon aŭ ŝablonon. Aktuale la unikan kroĉetoteknikon praktikas ĉirkau 700 puntistinoj. Por flegi la tradicion estas aranĝataj diversspecaj eventoj, inkluzive de Tagoj de Koniaków-puntaĵoj okazantaj meze de aŭgusto. Koniaków-puntaĵoj ofte servis kiel impona donaco, ekzemple por Johano Paŭlo la 2-a aŭ la brita reĝino Elizabeta la 2-a. En 2013 kreiĝis la plej granda puntaĵo de la mondo. Kvin lokaj puntistinoj kroĉetis tablotukon kun la diametro de 5 metroj. La preparlaborojn por registri Koniaków-puntaĵojn en la Listo de la nemateria kulturheredaĵo de Unesko antaŭis sciencaj esploroj, intervjuoj kaj sociaj konsultoj. La unuaj registroj en la pola listo de la nemateria kulturheredaĵo de Unesko okazis en 2014. Inter la unuaj troviĝas ankaŭ Esperanto kiel portanto de E-kulturo. Laŭ Unesko la nematerian heredaĵon konsistigas kutimoj, paroltradicio, scioj kaj konoj kaj ligitaj kun ili objektoj, kultura spaco, kiuj estas agnoskitaj flanke de koncerna komunumo, grupo aŭ individuoj, kiel parto de la propra heredaĵo.

El la elsendo 30.06.2017. Legas  Tomek  – 1’42”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Omaĝbenko de Władysław Broniewski en Płock

La plej proksiman lundon en Płock, la naskiĝurbo de la pola elstara poeto Władysław Broniewski estos senvualigita omaĝbenko al li dediĉita. La solenaĵo okazos kadre de la Jaro de Vistulo. Ĝia ĉefmotivo estas la figuro de Broniewski kun la citaĵo el lia poezio „Ke la pinoj susuru apud Vistulo kaj ke la Suno ekbrilu […] super Mazovio,  la regiono aperta – kaj ke vivi degnu”. La benko en la formo de malfermita librovolumo estas nova arta detalo en la ĝardeno de Płock-Librejo kaj la tiea subĉiela legejo. Formas ĝin promenaleoj kun benkoj kaj originala aranĝo de ŝtonoj i.a. ornamitaj per kupraj rubandoj kun ĉizitaj ĉitaĵoj el la verkoj de Broniewski. La lanĉon de la benko dediĉita al Władysław Broniewski daŭrigos Nokto de Poetoj, dum kiu siajn verkojn prezentos la lokaj kreantoj.

El la elsendo 23.06.2017. Legas  Maciek  – 1’11”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Distingitoj per la medaloj de la Papa Kulturkonsilio

La pola astrofizikisto kaj teologo, prof.  Michał Heller,  ĉeĥa sacerdoto Tomas Halik kaj aŭstra fotografiistino Claudia Henzler estis distingitaj per la medaloj de la Papa Kulturkonsilio „Per Artem ad Deum”. Pastro profesoro Michał Heller ricevis la medalon pro la „daŭra baraktado kontraŭ plureco de demandoj helpantaj kompreni la esencon de la mondo”.  La medalo al la ĉeĥa pastro, filozofo kaj psikologo Tomas Halik estis atribuita pro „atesto de la plej vera kredo transdonita en la rigardo al la mondo per la homaj okuloj”. La aŭstra fotografiistino kaj raportistino Claudia Henzel estis distingita per la medalo „Per Artem ad Deum” pro „pentrema kaj krea rigardo al la beleco, varieco kaj unikeco de la homo”. La medalo kreiĝis en 1982 laŭ iniciato de Johano Paŭlo la 2-a. Ĝis nun ricevis ĝin i.a. komponisto Wojciech Kilar, reĝisoro Krzysztof Zanussi, scenografo kaj teatra reĝisoro Leszek Mądzik, komponisto de la filma muziko Ennio Morricone, kreanto de religiaj konstruaĵoj Stanisław Niemczyk kaj direktisto kaj komponisto Stefan Stuligrosz. La nunjara enmanigo de la medaloj okazis lige kun la 18-a eldono de la Internacia Ekspozicio „Sacroekspo” en la loko Kielce.

El la elsendo 23.06.2017. Legas  Maciek  – 1’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

En la karpatia Trojo estos rekreitaj la defendomuroj

En la arkeologia subĉiela muzeo Karpatia Trojo en la loko Trzcinica apud Jasło (la sudorienta Pollando) oni rekreos defendomuron el la 8-a jarcento. Ĝia 45-metra segmento el kverka ligno kaj tero estos kreita en maniero identa, kiel ĝi estis konstruata antaŭ 1300 jaroj. Dum la rekonstruado ne estos aplikitaj najloj aŭ aliaj metalaj elementoj. La muzeo en Trzcinica estas filio de la muzeo en Krosno, kiu kun la muzeo en la slovaka Prešov komencis realigi la projekton „La viva arkeologio kiel unika produkto de la kultura turismo de Karpatoj”, okazanta kadre de la Programo de Translima Kunlaboro Interreg Pollando-Slovakio 2014-2020.  Dank’ al tiu kunlaboro estos prilaborita ankaŭ arkeologia-kultura itinero al la loko Hanušovce nad Topľou. En la Karpatia Trojo estos rekonstruitaj krome frumezepokaj komercaj objektoj kaj kreiĝos eduka posteno, estos plukonstruita aŭtoparkejo. En Hanušovce oni plukonstruos la ekzistantan tie arkeologian parkon, estos prilaborita ekspozicio. La arkeologia subĉiela muzeo Karpatia Trojo kreiĝis en la loko, kie en a 90-aj jaroj de la pasinta jarcento estis retrovitaj pli ol 160 mil arkeologiaj objektoj. Pri ĉi tiu loko ni felietonis en nia elsendo el la 19.10.2012.

El la elsendo 16.06.2017. Legas  Tomek  – 1’29”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 25-a Monda Festiwalo de la poezio de Maria Konopnicka

Merkrede en la loko Podbrzeg en la centra Pollando finiĝis la 25-a Monda Festivalo de la poezio de Maria Konopnicka, kiun nunjare partoprenis ĉirkaŭ 250 personoj el Litovio, Latvio, Ukrainio, Rusio, Belorusio, Estonio kaj Mongolio. Ĝia ĉefa celo estas popularigado de la kredo de Konopnicka en la tuta mondo kaj integro de la monda polkolonia medio. Dum unu semajno infanoj, junuloj kaj plekreskuloj recitis aŭ kantis la elektitajn verkojn de Konopnicka kaj eksterkonkurse prezentis krome sian artan repertuaron. Okazis recitaloj, aŭtoraj renkontiĝoj kaj koncertoj. La plej multaĝa partopreninto estis 78-jaraĝa, la plej juna nur 8-jara. Dum 25 jaroj la festivalon partoprenis reprezentantoj de pli ol 80 ŝtatoj, krom la menciitaj jam antaŭe ankaŭ de i.a. Moldavio, Kazaĥio, Svedio, Britio, Kubo, Kamerunio, Kroatio, Israelo, Novergio, Danlando, Francio, Ĉinio. La unua festivalo okazis en la 70-a mortodatreveno de la poetino, kiu i.a. verkis la tekston de patriota,  himneca „Rota”, pri kio ni menciis en nia felietono pri Feliks Nowowiejski. Konopnicka estas konata kiel novelistino kaj aŭtorino de verkoj por infanoj.

El la elsendo 09.06.2017. Legas  Gabi – 1’44”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La jubilea ekspozicio, 200 jaroj de Ossolineum

Lastlunde en la sidejo de la Nacia Instituto Ossolineum en Vroclavo estis inaŭgurita jubilea ekspozicio lige kun la 200-jariĝo de Ossolineum daŭronta ĝis la 30-a de novembro.  Ĝi prezentas la tempestecan historion de la Nacia Instituto de Ossoliński-familio, rekontas ĝian lvovan historion kaj memorigas la postmilitajn eventojn,  kiam ĝi estis translokita al. Vroclavo. En la daŭro de sia ekzisto Ossolineum-instituto kolektis kaj daŭre kolektas nepritakseble valorajn objektojn, naciajn memoraĵojn kiel presaĵojn, manuskriptojn, mapojn, artverkojn. La prezentataj eksponaĵoj ebligas sekvi la konsistigantaj ĝin Bibliotekon, Muzeon de Lubomrski-familio kaj eldonaĵojn. Inter ili troviĝas manuskriptoj de tiaj verkistoj, kiel Juliusz Słowacki, Witkacy, Czesław Miłosz. Inter la presaĵoj temas pri ege malofte prezentataj originalaj eldonoj de la verko de Mikołaj Kopernik el 1543, Statutoj de Jan Łaski el 1503, Lamentadoj de Jan Kochanowski el 1583 kaj astronomiaj verkoj de Jan Heweliusz el 1668. La ekspozicio prezentas ankaŭ plurajn eldonaĵojn de Ossolineum mem. Krome en la prezento troviĝas multaj muzeaj objektoj kiel medaloj, moneroj, distingoj kaj tolaĵoj de elstaraj polaj pentristoj, kiel Jan Matejo, Jacek Malczewski, Wojciech Kossak kaj eksterordinare valora kolekto de la 18-, 19-jarcentaj mini-aturaĵoj.  La unuan fojon post la 1-a mondmilito eblas rigardi kelkajn objektojn el la iama lvova Muzeo de Lubomirski-familio, ĉefe historiajn armilojn kaj arkeologiajn objektojn.

El la elsendo 09.06.2017. Legas  Gabi – 2’08”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ekspozicio en la Pola Muzeo en Rapperswill

Dank’ al la subvencio de la informadika kompanio Comarch SA en la Pola Muzeo en la svisa Rapperswill ĝis la fino de oktobro daŭras interesa ekspozicio pri sukceno. Comarch tiamaniere decidis helpi en la popularigo de la  la muzeo inter poloj vizitantaj Svislandon kaj inter la pola kolonio en la landoj, en kiuj ĝi aktivas krom Svislando, kie troviĝas ĝia komerca oficejo. La Pola Muzeo en Raperswill, troviĝanta en la historia 13-jarcenta kastelo, estas unu el la plej malnovaj kaj interesaj  polaj muzeaj centroj, kiu posedas riĉan kolekton de pentraĵoj, malnovaj mapoj, skultptaĵoj kaj milithistoriaĵoj, ligitaj kun la pola kulturo kaj historio. Ĝi daŭrigas la agadon de la Pola Nacia Muzeo establita en 1870 fare de polaj insurgentaj elmigrintoj, kiu ludis signifan rolon en la kultura vivo de la pola elmigrintaro kaj sendependiga movado.  En 2008 en Rapperswill aperis la ideo eksloĝigi la muzeon. Defende por ĝia pluekzisto engaĝiĝis polaj aŭtoritatoj kaj krea kaj polkoloniaj medioj. La kreiĝinta dulingvoversia pola kaj germana filmo reliefigas, ke la muzeo kunfandigas ĉiujn veftojn de la polaj-svisaj rilatoj donante al la vizitantoj interesan lecionon pri la historio de la nuntempa Eŭropo.

El la elsendo 02.06.2017. Legas  Maciek – 1’30”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Tagoj de Zoltan Kodaly en Katowice

Kadre de la Jaro de la Hungara Kulturo inter la 7-a kaj 11-a de junio en la sidejo de la Nacia Simfonia Orkestro de Pola Radio en Katowice (la suda Pollando) okazos Tagoj de Zoltan Kodaly. Nunjare pasas la 50-a mortodatreveno de la hungara komponisto, samtempe elstara specialisto pri muzika pedagogio, lingvistiko kaj etnografio. La koncerta programo de la Tagoj konsideras diversajn aspektojn kaj ĝenrojn de lia kreado.  Liaj fortepianaj kaj violonaj miniaturaĵoj kaj sonato por violonĉelo estos fono por movinterpreto en la plenumo de diplomitinoj de la katedro de muzika pedagogio. La sekva koncerto enhavos fruajn komponaĵojn de Kodaly – intermezon, serenadon 12, violonĉelan sonaton 14 kaj sonatinon por violonĉelo kaj fortepiano. Okazos trarigardo de la  korusaj komponaĵoj de Kodaly akapela en la kunteksto de verkoj de Franz Liszt kaj György  Ligeti. La Tagojn  finos koncerto por orkestro el 1940, unu el  la plej alte taksataj komponaĵoj de Zoltan Kodaly. La hungara komponisto estis la kreinto de originala sistemo revoluciiginta la muzikinstruadon. La metodo de Kodaly, aplikata en la tuta mondo ebligas en mallonga tempo ellerni la legadon de muziknotoj sen profundiĝi en muzikteorion. En 2016 ĝi ektroviĝis en la Listo de la Nemateria Kultura Heredaĵo de Unesko.

El la elsendo 02.06.2017. Legas  Maciek – 1’39”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Internacia Festivalo de Religia Muziko en Varsovio

La plej proksiman dimanĉon „Oratorio Juditha Triumphans” de Antonio Vivaldi inaŭguros en la varsovia Baziliko de la S-ta Kruco la 27-an Festivalon de Religia Muziko,  tutece malferman al la publiko. Ĝi estas konsiderata unu el la plej prestiĝaj varsoviaj festivaloj kaj unu el la plej gravaj ĉi-specaj eventoj en la mondo. Ĝi kreiĝis en 1991 laŭ iniciato de pola orgenludisto Przemysław Kapituła por omaĝi la 4-an pilgrimviziton de Johano Paŭlo la 2-a en la patrolando. La festivalo forigis breĉon en la postmilita pola muzika vivo, kiam verkoj de la religia muziko pli ofte aŭdiĝis en la koncertaj salonegoj ol en la sanktejoj, por kiuj estis kreataj. La festivalo ligas tre altan artan nivelon kun vasta socia reago. La unuopajn koncertojn partoprenas de 200 ĝis tri mil muzikŝatantoj. En la festivala repertuaro troviĝas muziko ligita kun kristanismo kaj aliaj religioj plenumata laŭ la historia kaj formala aspektoj. Laŭvicaj festivalaj koncertoj estos dediĉitaj al la ekleziaj sonatoj, al religia muziko en la opera stilo, al Salve Regina. La lasta festivala koncerto omaĝos la 140-jariĝon de la pola renoma komponisto Feliks Nowowiejski.

El la elsendo 26.05.2017. Legas  Maciek – 1’26”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Premio por la pola jubilea monbileto

La pola monbileto kun la valoro de 20 zlotoj emisiita de Nacia Pola Banko okaze de la 1050-jariĝo de la Bapto de Pollando ricevis en la ĉefurbo de Malajzio, Kuala Lumpuro unu el la plej prestiĝaj premioj atribuitan de International Association of Currency Affairs (IACA). La premion dividis La Centra Banko de Ĉinio pro 100-juana bankbileto. La pola bankbileto estis encikuligita meze de aprilo 2016 en la eldonkvanto de 35 mil ekzempleroj. Sur la fronta flanko ĝi prezentas stilizitajn portretojn de la geprincoj Mieszko la 1-a kaj Dobrawa, sur la dorsa – la bildon de la katedralo en la unua ĉefurbo de Pollando, Gniezno. Tio estas laŭvica premio por la monbileto projektita kaj presita en la Ŝtata Eldonejo de la Valorpaperoj. Dum la mezmaja Currency Conference la Ora Statueto de IACA estis atribuita al Pollando la duan fojon. Antaŭ du jaroj estis premiita monbileto omaĝanta la 100-jariĝon de Polaj Legioj. La porokazaj monbiletoj cirkulas sur la merkato same kiel ĉiuj aliaj. Tamen numismataĵoj ne malofte havas pli altan valoron, do elspezo de ili povas ligiĝi kun signifa financa perdo. Currency Conference organizata ekde 1992 estas ĉiujara evento por reprezentantoj de centraj bankoj, financaj kaj aliaj institucioj ligitaj kun la monpolitiko kaj industrio ligita kun la valorpaperoj en la tuta mondo.

El la elsendo 26.05.2017. Legas  Maciek – 1’45”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La unua monero el la serio Konindaj polaj ekonomikiistoj

La Pola Banko emisiis en aprilo la unuan moneron el la serio „Konindaj polaj ekonomikiiistoj”, kiu estas dediĉita al Mikołaj Kopernik. Kopernik estis ne nur elstara astronomo, efika stratego, sed ankaŭ unu el la renomaj reprezentantoj da la eŭropa renesanco. Li estas ankaŭ granda pola ekonomikiisto,  unu el la unuaj pledantoj por moderna monpolitiko kaj aŭtoro de „Disertacio pri monera emisiiado” (1517), en kiu li pruvis, ke la monero pli bona (entenanta pli da oro, arĝento) estas  forpuŝata de sur la merkato de monero malpli valora. La principoj de li priskribitaj ripetis kelkdek jarojn poste brita financisto Thomas Gresham. La arĝenta monero kun la bildo de Kopernik emisiita en la kvanto de 15 mil ekzempleroj havas la valoron de 10 zlotoj, pezas 14,4 gramojn kaj ĝia diamentro egalas al 3,2 centimetroj. Averse troviĝas fragmente la manuskpripto de la verko de Kopernik, reverse la bildo de la pola astronomio. La emisia valoro de la monero egalas al 120 zlotoj.

El la elsendo 19.05.2017. Legas  Maciek – 1’10”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 110-jariĝo de la varsovia biblioteko

La 110-jariĝon solenas la varsovia Publika Biblioteko ĉe la strato Koszykowa. Ĝi apartenas al la plej grandaj kaj malnovaj publikaj centroj en Pollando. Kreiĝinte en 1907  laŭ la socia iniciato ĝi rapide transformiĝis en la centron de la kultura vivo en Pollando. Nun tiu rolo vastiĝis je la eduka kaj scienca sferoj. Dum la 2-a mondmilito ĝi perdis 80 procentojn de siaj kolektoj. La biblioteko kun universala karaktero ampleksas unuavice polajn presaĵojn ekde la 19-a jarcento el ĉiuj vivsferoj. La biblioteka substanco sisteme riĉiĝas ekde 1945 dank’ al aĉetoj. Verkoj pri bibliografio, bibliologio, arto, infana kaj junulara literaturo, kartografio kaj turismo estas disponigitaj en specialaj fakoj kaj librejoj. La unusola en Pollando Muzeo de Infana Literaturo kolektas ĉi-rilatajn librojn, koncernajn prilaborojn. Ĝi gvidas krome  la esplorlaborojn pri la temo. En la  fako de periodaĵoj troviĝas polaj revuoj eldonataj ekde 1801 kaj elekto de periodaĵoj eksterlandaj. Ĝi konsistas el 265 mil volumoj kaj krom revuoj entenas librojn-kalendarojn kaj raportojn el diversaj scienbranĉoj. Ĝia legejo disponigas preskaŭ 27 700 titolojn. La kolekto de manuskriptoj kaj malnovpresaĵoj entenas ĉirkaŭ 15 mil malnovpresaĵojn, inkluzive de 83 inkunablojn kaj ĉirkaŭ 4 mil manuskriptojn inkluzive de dokumentoj subskribitaj de polaj reĝoj kaj aŭtografoj de polaj verkisitoj, i.a. Bolesław Prus.

El la elsendo 19.05.2017. Legas  Maciek – 1’49”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Festivalo de polaj filmoj omaĝe al Wajda en Novjorko

La lasta filmo de Andrzej Wajda „Postbildoj” inaŭguris komence de majo, la 13-a Festivalon de Polaj Filmoj en Novjorko. La partoprenon en la inaŭguro antaŭdeklaris usona reĝisoro Martin Scorsese, persone konanata la polan antaŭnelonge mortintan reĝisoron, konanto kaj ŝatanto de la pola filmarto. En la programo de la festivalo dominis la plej interesaj filmproduktoj de junaj polaj filmistoj, entute 10 beletraj filmoj, el inter kiuj 6 havis sian novjorkan premieron. La festivalon akompanis prezentoj de mezlongaj filmetudoj de studentoj kaj diplomitoj de la filmlernejo de Wajda. Ekster la festivalo estis prezentita premiere la filmo de Wojciech Has „Kiel esti amata”. Pri la kreado de Has prelegis profesorino de Columbia-Universitato, kritikisto kaj verkisto Annette Insdorf, kiu ĵus finis sian libron pri  Wojciech Has, kaj aŭtografis ĝin dum filmprezentoj.,La festivalo omaĝanta la  memoron de la antaŭnelonge morinta Andrzej Wajda prezentis ankaŭ unu el liaj plej fruaj filmoj „Cindro kaj diamanto”. La interesiĝo pri la festivalo kaj pri la lasta filmo de Wajda „Postbildoj” estis tre granda malgraŭ tio, ke la filmo estis jam prezentitata en Lincoln Center. La festivalaj prezentoj okazis ankaŭ en Museum of Modern Art kaj Anthology Film Archives sur Manhatano.

El la elsendo 19.05.2017. Legas  Maciek – 1’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La stato de legado en Pollando

Lige kun la aprila Tago de Libro estis publikigitaj esploroj de la Nacia Biblioteko pri la „Stato de legado en Pollando 2016”. Tiuj esploroj estas gvidataj ekde komenco de la 90-aj jaroj, lastatempe ĉiujare. Pasintjare 37 procentoj de poloj tralegis unu aŭ pli da libroj. La legadon flegas tiuj, kies samaĝuloj, amikoj, familianoj ankaŭ legas. Kvankam ne eblas uzi la difinon krizo de la legado nerimerkebla estas la kresko de la librolegado, kio cetere similas al la situacio ankaŭ en aliaj landoj. La esploroj elmontras, ke ĉiam pli da personoj ne aĉetas librojn. Plimulto de hejmaj bibliotekoj (64 procentoj) havas malpli ol 50 volumojn. Nur du procentojn konsistigas tiuj familioj, en kiuj estas almenaŭ 500 libroj. Laŭ la direktoro de la Nacia Biblioteko la elcento de personoj, kiuj legis nur por plezuro neniam estis alta. Oni legis pli, ĉar unusola fonto de konoj estis libro kaj ne la Interreto. Aktuale al la grupo de personoj plej multnombre legantaj fizikajn librojn apartenas junulaj. Ilia nombro malkreskas en la aĝogrupo de 50-70 jaroj.

El la elsendo 12.05.2017. Legas  Maciek – 1’21”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La pentraĵo Ŝtorma maro kun ŝipoj de de Vlieger reakirita

Dank’ alla klopodoj de la pola kulturministerio estis reakirita  la fama 17-jarcenta pentraĵo de Simon de Vlieger „Ŝtorma maro kun ŝipoj” perdita dum la 2-a mondmilito. Ĝi troviĝis en unu el la antaŭmilitaj varsoviaj privataj kolektoj. La unua konserviĝinta pri ĝi mencio troviĝas en la notoj de pentrokonservisto Bohdan Marcono el majo 1944. Dum ĝia renovigo Marconi fotis la tolaĵon el la 1630-a jaro kaj la foto konserviĝis en la dokumentarkivejo de la Instituto pri la Nacia Heredaĵo. Dum la Varsovia Insurekcio 1944 rabis ĝin la estro de la propaganda fako de la Ĝenerala Gubernio (t.e. la pola teritorio sub la okupacio de la germana 3-a Regno kun trudita germana civila administracio), Wilhelm Ohlenbusch. La pentraĵo rekonita kiel militperdo estis registrita en kelkaj bazoj, i.a. en la bazo de Interpolo. Ĝia sorto ĝis majo 2016 estis nekonata. Tiam reprezentanto de la londona firmo The Art Loss Regis petis la polan kulturmnisterion verkonfirmi objekton, kiu aperis en la antikvaĵa oferto de unu el la germanaj aŭkcidomoj. Baze de la polaj dokumentoj la tolaĵo estis retirita el aŭkcio. Post la identiga proceduro kaj post unu kaj duonjara arbitracia intertraktado kun ĝia posedanto la tolaĵo de Simon de Vlieger „Ŝtorma maro kun ŝipoj” estis redonita al la pola flanko.

El la elsendo 05.05.2017. Legas  Maciek – 1’42”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La skulptaĵo Dedal por konstante en Pompejo

La itala kulturministro Dario Franceschini deklaris, ke la ekspoziciata en Pompejo monumenteca skulptaĵo  de Igor Mitoraj „Dedal” restos tie por konstante kiel donaco de la itala ŝtato. Ĝis la 1-a de majo en Pompejo funkcias ekspozicio de 30 skulptaĵoj de la pola artisto. Ĝi estis longigita je 4 monatoj kaj estis unu el la plej gravaj kulturaj eventoj de la lastaj monatoj en Italio. „Dedalo” troviĝas ĉe la enirejo al la arkeologiaj restaĵoj de la antikva urbo detruita pro la eksplodo de Vezuvio. En majo 2016 la ekspozicion de la skulptaĵoj de Mitoraj en Pompejo inaŭguris la itala prezidento Sergio Mattarella. Baldaŭ poste vizitis ĝin la pola prezidento Andrzej Duda kun la edzino. Igor Mitoraj loĝanta kaj laboranta  dum multaj jaroj en Pietrasanta en Toskanio ĝuis en Italio grandan rekonoon kaj kaj famon. Grava evento en 2011 fariĝis la ekspozicio de liaj skulptaĵoj en la Valo de Sanktejoj en Agrigento, Sicilio.

El la elsendo 05.05.2017. Legas  Maciek – 1’13”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La nuntempa aranĝo de la Triamaja Kanto

La nuntempa aranĝo de la Triamaja Kanto el 1831, „Bonvenon la maja aŭroro” kaj kantoj dediĉitaj al la batalo de poloj favore al libereco de aliaj nacioj troviĝas en la programo de la porokaza Koncerto de Sendependeco de la 3-a de Majo en la varsovia Reĝa Kastelo. Ĝi memorigas kaj reliefigas diversajn aspektojn de la 3-Maja Konstitucio sur la fono de historikuro. Nunjare oni koncentriĝas pri la internacia signifo de la Konstitucio. Nome ĝi vaste eĥis en la tiutempa Eŭropo, kiam la eŭropa gazetaro kun admiro estis priskribanta fine de la 18-a jarcentojn la eventon el la 3-a de Majo 1791. La koncerto reliefigas ankaŭ la rolon de poloj en la batalo de aliaj nacioj – komencante de Mezepoko finante je la 80 jaroj de la 20-a jarcento. La gvidmotivo estas prezenti komponaĵojn ligitajn kun la proklamo de la 3-aMaja Konstitutcio. Nunjare temas pri la komponaĵo el 1831 „Bonvenon la maja aŭroro” probable de Frederiko Chopin por la vortoj de Rajmund Suchodolski.

El la elsendo 03.05.2017. Legas  Maciek – 1’10”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La festivalo „Gaude Mater”

La daŭranta 27-a Festivalo de religia muziko  „Gaude Mater” omaĝas nunjare tri datrevenojn. La 300-jariĝon de la kronmeto sur la bildon de Częstochowa-Dipatrino, la 500-jariĝon de la reformacio kaj 140-an naskiĝdatrevenon de komponisto, direktisto kaj pedagogo Feliks Nowowiejski. En la festivala repertuaro estis enprogramitaj 14 koncertoj kun partopreno de artistoj el diversaj landoj i.a. Francio, Italio, Irano. Krom Częstochowa ili okazos  ankaŭ en Bydgoszcz, Toruń, Radomsko, Nowa Brzeźnica kaj Kłomnice. Unu koncerto okazos en la benediktana abatejo en Brauweiler apud Kolonjo, Germanio. La gvidmotivo de la festivalo estas diversaj formoj de la sankta meso. De klasika,  gregoria tra „Missa ex tempore” de Marcel Peres, kreiĝinta sur la bazo de gregoria ĉanto tra popola „Rekviemo” de Adam Strug por voĉo, du fortepianoj kaj perkutinstrumentoj kaj „Missa pro pace” de Feliks Nowowiejski. La festivalo konsideras dialogon inter kristanismo, judaismo kaj islamo kaj popularigas polan religian muzikon kreiĝantan tra jarcentoj.

El la elsendo 03.05.2017. Legas  Maciek – 1’19”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Tradiciaj indoneziaj batikoj en la Muzeo de Teksado en Lodzo

Riĉe ornamitajn tradiciajn indoneziajn teksaĵojn, batikojn, kiuj troviĝas sur la listo de nemateria heredaĵo de la homaro,  eblas rigardi eĉ ĝis la 24-a de septembro en la Centra Muzeo de Teksado en Lodzo (la centra Pollando). La ekspozicion formas 75 tradiciaj teksaĵoj el Javo el la periodo ekde la fino de la 19-a jarcento ĝis la 70-aj jaroj de la 20-a jarcento. Ili devenas el la privata kolekto de Rudolf G. Smenda, kiu dum la inaŭguro de la ekspozicio prezentis porokazan prelegon. Batiko signifas same la tinkturadon de teksaĵoj kun la uzo de likva vakso,  kiel ankau finprodukton. La tradicio produkti batikojn en Indonezio estas ĉirkaŭ dumiljara. Ĝia plej signifa evoluo ligiĝas kun la periodo de la nederlanda koloniigado, kiam krom la naturaj eblis apliki ankaŭ anilinajn kolorigilojn. La lodza ekspozicio prezentas teksaĵojn, kiuj formis tradician indonezian veston viran kaj virinan. Komence tiu vestoelemento indikis la socian statuson. Ĉiu regiono aŭ gento havis sian apartan manieron ornami batikojn kaj la motivoj povis havi krome simbolan signifon.

El la elsendo 27.04.2017. Legas  Tomek – 1’16”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Nova sezono en la varsovia Parko de Fontanoj

Komence de majo en la varsovia Plurmedia Parko de Fontanoj estos inaŭgurita la jam 7-a sezono daŭronta 5 monatojn, ĝis la fino de septembro.  Ĉiujare la spektakloj prezentataj sur la akvoekrano logas amase varsovianojn, polajn kaj eksterlandajn turistojn. Pasintjare rigardis ilin unu miliono da personoj. Ligante bildon, akvon, muzikon kaj lumon ili formas neforgeseblajn travivaĵojn, kiuj longe restas  en la memoro. La Parko troviĝanta piede de la apudkastela eskarpo en la Malnovurba Kvartalo siajn unuajn spektaklojn nunjare prezentos la 1-an, 2-an kaj 3-an de majo. La plurmediaj spektakloj baziĝas sur la varsoviaj historioj, legendoj kaj rakontoj. Pasintsezone iliaj herorooj estis sirenoj. La nunjara estas Bazyliszek, mitologia estaĵo el la varsovia legendo, kiu per sia trapenetra, akra rigardo estis ŝanĝanta homojn en ŝtonojn.

El la elsendo 27.04.2017. Legas  Tomek – 1’01”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 13-a Festivalo Chopin kaj lia Eŭropo

La nunjara, 13-a festivalo „Chopin kaj lia Eŭropo” okazos en la Nacia Filharmonio kaj en Teatro la Granda inter la 12-a kaj 30-a de aŭgusto. Unu el ĝiaj ĉefaj ideoj estas prezenti diversajn influojn je la muziko de Chopin kaj influon de lia stilo je aliaj komponistoj. Nunjare ĝia temo estas „De Bach al Chopin”. En la festivalo repertuaro troviĝos pli ol 40 koncertoj – recitaloj, ĉambraj koncertoj, oratoriaj kaj simfoniaj, multaj kun la uzo de historiaj instrumentoj. Aŭdiĝos la muziko de  Bach, Brahms, Beethoven, Chopin, Mozart, Schumann, Paganini, Haydn, Liszt, Mendelssohn, Schoenberg, Szymanowski, ankaŭ de Zelenek kaj Mirecki. Inter la plenumantoj estas elstaraj solartistoj, laŭreatoj de prestiĝaj piankonkursoj kaj renomaj ĉambraj ensembloj. En Varsovio estas atendata i.a. Martha Argerich, Nelson Freire, Charles Richard-Hamelin, Mikhail Pletnev, Piotr Anderszewski, Garrick Ohlsson, Nelson Goerner, Jan Lisicki, Dmitri Alexeev, Yuliana Avdeeva, Gabriela Montero, Seong-Jin Cho,Yundi, Philippe Giusiano, Tobias Koch, Alekxander Melnikov, Lorenzo Coppola, Paweł Wakarecy, Marcin Zdunik kaj Jakub Jakowicz.

El la elsendo 21.04.2017. Legas  Maciek – 1’24”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La biciklaj rakoj en Krakovo inspiritaj de Wyspiański

Nunjare pasas la 110-a mortodatreveno de la pola dramverkisto, pentristo Stanisław Wyspiański. Kiel ni informis la internaŭtoj elektis lian verkon „La nupto” kiel la aŭtunan legaĵon dum la Nacia Tago de Legado. Aparte omaĝis lian mortodatrevenon la malnova ĉefurbo de Pollando, Krakovo – kun kiu Wyspiański estis ligita dum la tuta vivo. Nome la urbo riĉiĝas per biciklaj rakoj, kies formo referencas al la skribostilo de Wyspiański. La ideo kreiĝis kadre de la 1-a eldono de la civitana buĝeto de la tuta vojevodio, por kiu oni destinis 90 mil zlotojn. La biciklaj rakoj inspiritaj de Wyspiański aperas najbare de la krakovaj kulturinstitucioj. La unua prezentanta la vorton „Arto” aperis ĉe la Teatro de Juliusz Słowacki. La tuta Krakovo riĉiĝis per 9 biciklaj rakoj inspiritaj per la skribostilo de Stanisław Wyspiański. La rakoj, prezentantaj la vortojn „Muziko”, „Muzeo, „Kulturo kaj „Kantor” estas muntitaj najbare de la konstruaĵoj de la vojevodiaj kulturcentroj kiel i.a. la Krakova Operejo, Filharmonio, Etnografia kaj Arkeologia Muzeoj, Dokumenta Artcentro de Tadeusz Kantor „Cricoteka”.  La krakova vojevodio forte subtenas la evoluon de bicikla turismo kaj en la tuta regiono dum la tuta 2017 aldoniĝos pli ol 200 kilometroj de la novaj itineroj.  

El la elsendo 21.04.2017. Legas  Tomek – 1’26”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La Sankta Semajno en la arto

La aĉetitan antaŭnelonge 14-jarcentan mezepokan ikonon „La malsupreniro de Kristo en la abismon”, kiu bildigas la eventojn de la Sankta Semajno laŭ la ortoksa tradicio, eblas rigardi en la krakova filio de la Nacia Muzeo. Ĝi prezentas Kriston eltirantan el la infera abismo la unuajn gepatrojn Adam kaj Ewa. Supozoeble ĝi estas fragmento de pli granda verko konsistanta el diversaj kadroj, el kiuj ĉiu ilustris iun pasionan scenon. Palaco de episkopo Erazm Ciołek, en kiu troviĝas la filio de la Muzeo,  havas anakaŭ artverkojn ligitajn kun la Pasko en la Romkatolika Eklzezio. Unu el ili estas la figuro de Palmdimanĉa Azeno el la loko Szydłowiec, t.e. ĉareto kun la 16-jarcenta figuro de Kristo sur azeno. En la malnova tradicio ĝi estis kondukata de kredantoj al preĝejo simbolanta Jerusalemon. La figuro el la preĝejo de sankta Sigismundo en Szydłowiec apartenas al apenaŭ kelkaj tiaj figuroj konserviĝintaj en Pollando, al ĉ. 200, kiuj transdaŭris ĝis nun en la mondo.

El la elsendo 14.04.2017. Legas  Maciek – 1’14”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La Paska Beethoven Festivalo

Ekde la 2-a ĝis la 14-a de aprilo en Varsovio daŭris la 21-a Paska Festivalo de Ludwig van Beethoven. La festivalaj koncertoj, kiu nunjare kiel la tegmentan temon havis la temon „Beethoven kaj belartoj” enhavis la muzikverkojn i.a. de Modest Musorgski, Siergiej Rachmaninow, Igor Strawiński, Mieczysław Karłowicz, Max Reger, Bohuslav Martinů kaj Paul Hindemith, inspiritajn de la pentroarto. Kadre de la festivalo okazis 15 simfoniaj koncertoj kaj du ĉambraj koncertoj. Inter la partoprenantaj artistoj troviĝis tiaj famuloj, kiel la hispana pianisto Javier Perianes, violonistino Veriko Tchumburidze, la venkintino de la pasintjara Internacia Wieniawski-konkurso, usona-israela violonĉelisto Amit Peled kaj germana kantistino Marlis Petersen. La festivalon partoprenis ankaŭ konata aktoro  John Malkovich, kiel recitanto de la angla traduko de  „Egmont”  de Goethe, por kiu dramo la muzikon komponis van Beethoven. Kun la festivalo de jaroj estas ligita Pola Radio, kies 2-a programo estas ĝia amaskomunikila patrono. Dum la nuna festivalo ludis ankaŭ Nacia Simfonia Orkestro de Pola Radio en Katowice kaj Pola Radia Orkestro.

El la elsendo 14.04.2017. Legas  Maciek – 1’29”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Karesmaj altarkurtenoj

Kvar unikajn en la monda skalo historiajn teksaĵojn, per kiuj oni kovris altarojn dum Karesmo, estis rigardeblaj en la preĝejo de Orawka (la suda Pollando) dum dek lastaj tagoj de marto. La plej malnova devenas el la 1676-a jaro, la ceteraj estas 19-jarcentaj. La tieaj karesmaj kurtenoj prezentas Pietaton apud la kruco, la vipadon de Kristo, Pentantan Maria Magdalena kaj la Sepvundan Dipatrinon. Temas pri linaj teksaĵoj,  sur kiuj per tempero estas bildigita la Pasiono de Kristo.  En Pollando krom la preĝejo de Orawka pri karesmaj altarkurtenoj disponas preĝejo en Jasienica Rosielna en apudkarpatia regiono. Aktuale en la preĝejoj oni ne plu uzas karesmajn kurtenojn. Kutime oni kovras per viola teksaĵo nur la krucifiksojn. En la tuta mondo konserviĝis nur 49 karesmaj altarkurtenoj. Kelkfoje ili prezentas sole la atributojn de la Pasiono, kiel martelon kaj najlojn, ĝandarmajn ludkubojn, pikilkronon, pikilon kun spongo, tabulon kun la surskribo INRI, tukon de sankta Veronika kaj la sanktan tunikon de Jesuo. Orawka estas malgranda vilaĝo en la distriko de Nowy Targ iam troviĝanta en Hungara Reĝolando. Ĝia ligna preĝejo en la vilaĝcentro estis konstruita meze de la 17-jarcento. La internon kovras polikromiaĵoj el 1711, kiuj bildigas la vivohistorion de sankta Johano Baptisto, Dekalogon kaj bildojn de 49 hungaraj sanktuloj. Ĝia daŭre funkcianta orgeno devenas el 1670.

El la elsendo 08.04.2017. Legas  Barbara – 2’10”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Pasiono en la publika spaco de Poznano

Ekde 19 jaroj en Poznano (la okcidenta Pollando) okazas la plej granda Pasiona Spektaklo en Eŭropo, kiu por ĉiu partoprenanto signifas profundan spiritan travivaĵon. Centoj da aktoroj en kostumoj stilizitaj je la vivepoko de Kristo en la scenografio, kiun formas la poznana Citadelo retro-travivos la plej proksiman sabaton la eventojn de antaŭ 2 mil jaroj. Laŭ la krucovojo, kiu signas la lastajn vivmomentojn de Jesuo kaj Lian krucuman morton estas preparitaj epokreferencaj konstruaĵoj. Pasintjare la krucovojon la unuan fojon partoprenis kiel aktoroj malliberigitoj el la punestablo en la loko Koziegłowy. Al. la rolantoj en la nuna jaro aldoniĝos senhejmuloj, kiuj same – kiel pasintjare malliberigitoj – estis invititaj al. la kunrolado. La mistero de la Pasiono estos antaŭita de la sankta meso, kiun partoprenos ĉiuj rolatoj en la historiaj kostumoj kaj de la preĝejo en la kvartalo Winogrady rekte celos la citadelon. La publikan Pasionon en Poznano partoprenas kelkdek mil personoj. 

El la elsendo 08.04.2017. Legas  Gabi – 1’23”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

En la varsovia Chopin-muzeo pri fasciniĝoj ligitaj kun opero

Ĝis la 25-a de junio nunjare en la varsovia Chopin-Muzeo eblas rigardi interesan ekspozicion dediĉitan al la ne vaste konata pasio de la pola komponisto – opero. Lia ŝato al opero kaj >bel canto< daŭranta la tutan vivon naskiĝis kaj evoluis en Varsovio, unuavice en la Nacia Teatro ekzistanta liaepoke ĉe Krasiński-Placo, kiun li preskaŭ ĉiutage vizitis.  Liaj leteroj enhavas multajn priskribojn de operspektakloj kaj recenzojn pri la telento de kantistoj. La Nacia Teatro ĉe Krasiński-Placo en Varsovio estis tiam tre vigla kaj forta kulturcentro malgraŭ malfacila politika kaj financa situacio de la lando. Ĝi estis edukcentro  samtempe plenumanta la patriotan rolon ebligante al la muzikŝatantoj jen troviĝi en la fabela kaj fantazia mondo de la arto, jen firmigi la senton de nacia identeco de poloj, senigitaj je sia ŝtato. La ekspozicio prezentas i.a. la originalan manuskripton de Frederiko Chopin inspiritan de opero. Temas pri Variacio  si bemol’ maĵora opuso 2  laŭ la dueto Là ci darem la mano el la opero „Don Giovanni” de Mozart. La ekspozicio prezentas krome scenografiajn projektojn kaj teatrajn akcesoraĵojn, kostumojn el la plej grandaj polaj kolektoj. La ekspozicion akompanas riĉa edukoferto adresita al plenkreskuloj kaj infanoj.

El la elsendo 02.04.2017. Legas  Tomek – 1’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La  ensemblo Śląsk en Usono

Ĝis la 9-a de aprilo polaj artistoj el la ensemblo Śląsk (Silezio) popularigas la polan kulturon en la internacia festivalo en Usono prezentante polajn popolajn kaj naciajn dancojn. Dollywood Festival of Nations, alivorte Festivalo de Nacioj okazas en la distroparko Dollywood Theme Park en Tennessee. La festivalo tradicie logas multmilan kaj multgeneracian publikon, ofte tutajn familiojn, kiuj tiel konatiĝas kun la kulturo el foraj mondopartoj.  La polajn artistojn akompanas reprezentantoj ankaŭ de aliaj eŭropaj landoj – Islando, Svislando kaj Skotlando. Estas artistoj el Afriko, la Suda Ameriko. Pasintjare Śląsk koncertis dum Silver Dollar City World-Fest w Branson en Missouri. Śląsk en sia repertuaro havas grandajn muzikajn folklorajn spektaklojn el ĉiuj landopartoj, edukkoncertojn, koncertojn de la klasika kaj religia muziko. La kreiĝinta en 1953 enemblo apartenas al la plej rekoneblaj artaj markoj de Pollando. En sia historio ĝi prezentiĝis en 44 landoj de kvin kontinentoj donante pli ol 7 mil koncertojn al pli ol 25-miliona publiko. Ĝia sidejo troviĝas en la klasicisma parka-palaca komplekso en la loko Koszęcin. Ilia nuna koncerta vizito en Usono estas jam la 14-a.

El la elsendo 02.04.2017. Legas  Gabi – 1’40”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ĉu vikingaj spuroj en Pollando

Ekde februaro ĝis la 16-a de julio en la Muzeo de la Komencoj de la Pola Ŝtato en Gniezno (la okcidenta Pollando)  estas vizitebla ampleksa kaj tre interesa ekspozicio prezentanta objektojn ligitajn kun la estado de vikingoj sur la teritorio de nia ŝtato. La ekspozicio „Vikingoj en Pollando? Skandinaviaj historiaj objektoj sur la polaj teritorioj” enhavas 120 objektojn, opiniatajn kiel skandinaviajn elfaraĵojn. Temas pri ĉirkaŭ duono de ĉiuj polaj kolektoj ligitaj kun ĉi tiu temaro el la 9-12-a jarcentoj. Troviĝas inter ili armiloj, ornamaĵoj, etaj objektoj de la ĉiutaga uzo,  inkluzive de kelkaj ankoraŭ ne prezentitaj al la vasta publiko. Ili devenas el kolektoj de dek kelkaj muzeoj  kaj sciencesploraj centroj en la tuta lando. Al la plej valoraj apartenas sukcena ornama surmetaĵo de la glavtenilo. Multaj el la eksponaĵoj devenas el foslaboroj sur la insulo Wolin kaj en Janów Pomorski, kie oni lokalizas la iaman skandinavian komercan centron Truso. La ekspozicio spite la titolon ne rakontas tamen pri vikingoj, sed klopodas respondi la demandon pri la skalo kaj karaktero de la ĉeesto de loĝantoj de Skandinavio sur la polaj teritorioj en la frua mezepoko. Evidentiĝas, malgraŭ iuj asertoj, ke ilia nombro kaj karaktero ne distingis ilin inter aliaj fremdlandanoj, kiuj atingadis aŭ setliĝadis antaŭ mil jaroj sur la terenoj de la nuna Pollando en la riverbranĉaro de Odra kaj Wisła.

El la elsendo 24.03.2017. Legas  Tomek – 1’41”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ekspozicio pri poloj savantaj judojn en Minsko

Komence de marto 2017 en Minsko, Belorusio estis inaŭgurita ekspozicio pri poloj savantaj judojn dum la 2-a mondmilito „Samaritanoj el Markova”. La inaŭguro de la ekspozicio pri la familo Ulm, kies nomon portas la Muzeo de Poloj Savantaj Judojn dum la 2-a Mondmilito en la loko Markowa apud Rzeszów (la sudorienta Pollando) estis ligita kun la premiero de la belorusa dokumenta filmo.  „Kroniko de la Getto III en Minsko – naskiĝintaj la duan fojon” rakontanta pri la lokaj judoj, kiuj estis savitaj de belarusoj distingitaj per la medalo Justuloj inter la Nacioj de la Mondo. La dokumenta trisegmenta filmo, kreiĝanta ekde 2014 estis financita el la rimedoj de la juda komunumo loĝanta en Belorusio kaj belorusaj elmigrintoj loĝantaj en Israelo. La premieron de la 3-a filmsegmento kaj malfermon de la ekspozicio „Samaritanoj el Markowa” organizis komune Asocio de Judaj Komunumoj en Belorusio, la pola ambasado kaj la Pola Instituto en Minsko.

El la elsendo 24.03.2017. Legas  Tomek – 1’07”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Filmo pri Żabiński-familio

Ekde la 24-a de marto en la polaj kinejoj estos disbildigata la usona filmo „Azilo” pri la geedza paro Jan kaj Antonina Żabiński, kiu dum la 2-a mondmilito en sia vilao en la varsovia ZOO-ĝardeno savis preskaŭ 300 judojn. Jam en 1965 ili estis distingitaj per la medalo „Justuloj inter la Nacioj de la Mondo”. Jan Żabiński, zoologo kun grandaj sciencaj atingaĵoj kaj sciencpopulariganto estis la organizanto de la ĝardeno en 1928 kaj ĝis 1951 ĝia direktoro. Ĝia disfloro estis brutale ĉesigita post la invado de Pollando fare de germanoj. En 1939 la varsovia ZOO-ĝardeno estis pribombita, multaj bestoj pereis aŭ fuĝis, aliajn necesis elimini, ĉar estis minacaj por la homoj. Multaj bestoj estis forveturigitaj al Germanio. La familio Żabiński kreis la rifuĝejon por judoj en sia vilao sur la tereno de la ĝardeno, kaj kiam ne plu estis bestoj ankaŭ en ne plu uzataj kaĝoj kaj bestopasejoj. Dum la milito trovis tie kaŝejon ĉ. 300 personoj, el kiuj nur du ne sukcesis transvivi. Aktoroj kaj filmreĝisorino de la filmo dum sia vizito en Varsovio komence de marto vizitis ankaŭ la faman vilaon sur la tereno de la varsovia ZOO-ĝardeno.

El la elsendo 17.03.2017. Legas  Gabi – 0’43”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La krucovojo la unuan fojon en la salminejo en Bochnia

Komence de marto en la salminejo en Bochnia estis inaŭgurita la krucovojo kaj la unuan fojon la ministoj povis preĝi ĝin subtere.  La unuopajn staciojn aŭtoras la loka pentristo kaj artkonservisto Antoni Stompór. Per sia formo kaj koloroj la krucovojo referencas al la minejaj fosaĵoj, koloro de salo kaj peza minista laboro. La numeroj de la 14 stacioj similas al ministaj markoj, kiujn ĉiu ministo ricevas antaŭ ol veturi malsupren, sub la teron. Kroma ornama elemento estas torĉoj laŭforme similaj al lampoj, kiujn ministoj uzis antaŭ jarcentoj. Sian krucovojon havas ankaŭ ministoj en Wieliczka.  La origno de la minejo en Bochnia datiĝas je la 1248-a jaro. En junio 2013 ĝi estis registrita en la Listo de la Monda Kultur- kaj Naturheredaĵo de Unesko.

El la elsendo 17.03.2017. Legas  Gabi – 1’06”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Festivalo de Frankofonio

En Pollando dum la tuta marto daŭras la 5-a Festivalo de Frankofonio. Temas pri serio da koncertoj, filmprezentoj, teatraj spektakloj, literaturaj renkontoj kaj ankaŭ edukaj kaj lingvaj iniciatoj. Ilia celo estas prezenti la kulturan bunton de la franca lingvoregiono sur kvin kontinentoj. Ĝi estis organizita kunlabore kun 10 ambasadoj – de Francio, Kanado, Konga Respubliko, Libano, Luksemburgio, Maroko, Rumanio, Svislando, Senegalo kaj Tunizio, de Reprezentantejo de Valonio-Brukselo kaj du kulturinstitucoj. Temas pri la Franca Instituto en Pollando kaj Rumana Kulturinstituto.  En Varsovio cikolon da eventoj inaŭguris la daŭronta ĝis la 25-a de marto  pentroekspozicio de Hanna Scholl “Autour de Tadeusz Kantor”. Kantor ofte gastis en Francio, kie li ricevis en 1985 Honoran Legion kaj en 1989 Ordenon de Arto kaj Literaturo. La anoncita en 2015 Unesko-Jaro de Tadeusz Kanton inspiris la pentristinon krei ciklon da pentraĵoj al li dediĉitaj.

El la elsendo 10.03.2017. Legas  Maciek – 1’14”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Nova manuskripto en MUzeo de Frederiko Chopin

La kolektoj de la muzeo de Frederiko Chopin en Varsovio riĉiĝis per fragmento de lia balado sol-minora opuso 23. La troviĝanta dum jaroj en privataj manoj manuskripto estis aĉetita dum aŭkcio en Londono la lastan novembron. Ĝi estas  la unusola en Pollando manuskripto de  balado, unu el la plej gravaj muzikĝenroj praktikataj de la elstara komponisto. La manuskripto entenas dek tri unuajn taktojn de la balado si-maĵora, kiu ne estis finskribita. Chopin senĉese estis ŝanĝanta versiojn de siaj komponaĵoj notante daŭre ilin en iom ŝanĝita formo. La aĉetita fragmento eĉ se malgranda konfirmas la harmonian solvon aplikitan de Chopin kaj troviĝantan en la franca originalo  de la balado kaj ŝanĝita plej verŝajne de la germana eldonisto en la unua germana presaĵo. La balado sol-minora estas unu el kvar baladoj komponita ĉirkaŭ 1835 en Parizo. La aĉetita fragmento de la manuskripto estas jam katalogita kaj bitigita, ĝis la 20-a de marto ĝi estas prezentata al la publiko en speciala vitroŝranko en la salono „Komponisto” de la varsovia Muzeo de Frederiko Chopin.

El la elsendo 10.03.2017. Legas  Tomek – 1’18”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 8-a varsovia Karesma Festivalo

La 1-an de marto komenciĝis en Varsovio la daŭronta ĝis la 10-a de aprilo 8-a Karesma Festivalo. Ĝia baza celo estas serĉi novajn, nuntempajn manifestiĝojn de belo kaj krea dialogo de artistoj kun la tradicia religia arto konforme al la spirito de „Letero al artistoj” de Johano Paŭlo la 2-a. La devizo de la nunjara festivala eldono estas la vortoj de Kristo eldiritaj sur la kruco al la amata disĉiplo Johano (J 19,27) JEN LA PATRINO VIA. La ĉefa arta ideo de la festivalo estas interpreti la motivon de patrino sur multaj platformoj. La programo baziĝas sur dialogo kaj respekto de diversaj religioj, mondkonceptoj, sintenoj kaj esprimformoj. Plimulton de la festivalaj eventoj formas premieroj, inkluzive de kunproduktoj kun aliaj teatroj aŭ kulturinstitucioj. Estas gastprezentataj malofte enscenigataj verkoj. Post la spektakloj kaj filmoj pri patrinoj estas antaŭviditaj publikaj debatoj. Sabate okazas promenoj kun ĉiĉerono tra kortaj Dipatrinaj Kapeletoj.

El la elsendo 03.03.2017. Legas  Maciek – 1’11”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Kanada komponisto laŭreato de Kilar-Premio

Howard Shore, kanada komponisto kaj orkestrdirektisto, triofoja Oscar-laŭreato kaj ankaŭ laŭreato de Oraj Globoj kaj Grammy fariĝis laŭreato de la tria eldono de Wojciech Kilar-premio. Ĝi estos enmanigita dum la 10-a Festivalo de la Filma Muziko la 20-an de majo. La premio lanĉita de la prezidantoj de la du polaj urboj Kraków kaj Katowice estas atribuata al eksterordinaraj kaj originalaj komponistoj de la filmmuziko pro la tuto de la kreao. La unua laŭreato en 2015 fariĝis  Eliot Goldenthal, en 2016 la premion ricevis  Alexandre Desplat. La premio por Howard Shore rekonas liajn meritojn sur la kampo de la monda filmmuziko, fidelecon al la tradicia komponista arto, artan universalecon, profundan komprenon de la kinoarto kaj talenta kaj krea ĵonglado per son-koloro kaj ĝia fakturo. Li aŭtoras preskaŭ 100 sontrakojn por diversĝenraj filmoj.

El la elsendo 03.03.2017. Legas  Gabi – 1’10”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La Nupto de Wyspiański por la Nacia Legado 2017

Rezulte de la interreta voĉdonado kiel legaĵo por la Tago de la Nacia Lewado estis elektita la dramo „La Nupto” de Stanisław Wyspiański. Tion anoncis dum la Tago de la Gepatra Lingvo, la 21-an de februaro la pola prezidento Andrzej Duda. La oficiala inaŭguro de la Nacia Legado okazos la 2-an de septembro. Por proponitaj kvar legaĵoj – pri kio ni jam informis en niaj elsendoj – oni voĉdonis 37 mil fojojn. Plej multajn, ĉar preskaŭ 18 mil voĉojn ricevis ĝuste „La Nupto”. Menciindas, ke en 1973 la pola reĝisoro Andrzej Wajda surekranigis la dramon, kiu dank’ al scenografo estas fidela filma adapto de la verko. Dum la solenaĵo en la Prezidenta Palaco en la Tago de la Gepatra Lingvo  poeto, felietonisto kaj literaturkristikisto Wojciech Wencel ricevis el la manoj de la prezidento premion „Meritiĝinta por la Pola Lingvo”. Ĝi estas atribuata ekde 2012 pro apartaj meritoj en la altigado de la lingva  konscio de poloj kaj pro la disvastigado de la kulturo de la pola lingvo.

El la elsendo 03.03.2017. Legas  Tomek – 1’08”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Salono de la Fervoja Tradicio en Toruno

En la centra stacidomo de Toruno (la norda Pollando) kreiĝas la Salono de la Fervoja Tradicio. Oficiala inaŭguro okazos printempe, sed jam nun eblas ĝin viziti anticipe interkonsentante la viziton kun ĝia ĉefprizorganto. Inter la rigardeblaj objektoj troviĝas historiaj fervojaj horloĝoj, relvojaj signaliloj, lampoj aŭ malnovaj trajnbiletoj. La centra stacidomo de Toruno en la lastaj jaroj subiĝis al diametraj ŝanĝoj. Post la renovigo de malnovaj kajoj malaperis multaj karakterizaj elementroj, kiuj nun troviĝas en la salono de tradicio troviĝanta en la eksa konstruaĵo de la fervojdoma poŝtoficejo. Jam komence de la jaro la unuaj interesiĝantoj povis viziti la daŭre plukonstruatan kaj pretigatan ekspozicion. Dank’ al ĝi eblas sekvi la transfomiĝojn en la pola fervojo okazintajn dum jardekoj. La ekspozicio kreiĝis laŭ iniciato de kvaropo de entuziasmaj fervojistoj-lokomotivestroj. Parto de la eksponaĵoj devenas el privataj kolektoj, parto estis transmetita el simila ekspozicio antaŭe funkcianta ĉe la stacidomo Toruń-Kluczyki.

El la elsendo 24.02.2017. Legas  Tomek – 1’12”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Nekonata ĝis nun fotografaĵo de Frederiko Chopin

Nekonata ĝis nun foto de Frederiko Chopin farita en la tekniko de dagerotipio estis retrovita de svisa fizikisto Alain Kohler. La informon sciigis la Pola Instituto en Parizo. Alain Kohler kun Gilles Bencimon  el Franca Radio Internacio – ambaŭ amantoj de la pola komponisto konkludis, ke laŭ ĉia verŝajno temas pri fotoreproduktaĵo de nekonata ĝis nun dagerotipo de Chopin. La bildo farita sendube ĉirkaŭ la 1847-a  jaro en la laborejo de Louis-Aŭguste Bisson estus la tria konata fotoportreto de la pola komponisto. La informo elvokis evidentajn emociojn. Jam antaŭ du jaroj Alain Kohler malkovris ĉe iu germana posedanto fortepianon de la firmao Pleyel numero 11265, kiu apartenis al Chopin en la vintra-printempa periodo de la jaroj 1844/45,  kiam la komponisto loĝis ĉe la pariza Square d’Orléans.

El la elsendo 24.02.2017. Legas  Tomek – 1’02”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La bildo de virino en la japanaj lignogravuraĵoj kaj pentroarto

La portretoj de virinoj konsistigas unu el la plej gravaj temoj en la japana arto. Spegulas tion la bildoj de belaj damoj, ĉiesulinoj, poetinoj, batalantinoj kaj patrinoj en la funkcianta en la Nacia Muzeo de Krakovo ekspozicio „Onna – belo, forto, ekstazo”. Temas pri pli ol 120 japanaj lignogravuraĵoj kaj tolaĵoj bildigantaj ne sole belon, sed ankaŭ forton de virinoj. Ili ĉiuj devenas el la epoko Edo. La inaŭgurantaj la ekspozicion verkoj de i.a. Kiyonagi, Toyokuni kaj Utamaro bildigas la idealon de belo, sveltajn delikatajn knabinojn en belaj kimonoj. Sur la parto de la lignogravuraĵoj troviĝas versaĵoj, kiujn vizitanto la unuan fojon havas la okazon legi en la pola lingvo. Alian specon de lignogravuraĵoj konsisitigas aludaj verkoj, en kiuj la spektanto retrovas referencon al popularaj legendoj, literaturaj verkoj, historiaj eventoj kaj kutimoj. I.a. temas pri la serio da verkoj de Yashima Gakutei, en kiuj virinoj aperas kun atributoj de dio, kiel pagodo, fiŝo. En la ekspozicio troviĝas ankaŭ intimaj portretoj de mamnutrantaj patrinoj kaj zorgantaj pri la infanoj. La inaŭgurita la 14-an de februaro ekspozicio prezentas amscenojn kaj parto de bildoj – en aparta spaco nur por plenkreskaj vizitantoj – bildigas sorton de virinoj laborantaj en ĝukvartaloj kun kuraĝaj erotikaj scenoj.  La ekspozicion fermas lignogravuraĵoj prezentantaj batalantinojn, i.a. faman imperiestrinon Jingu Kogo, kiu batalis eĉ dum gravedeco. La ekspozicion, kiu daŭros ĝis la 3-a de majo kompletigas kimonoj, la zonoj >obi< por zonumi kimonojn, japanaj muzikinstrumentoj kaj virinaj akcesaoraĵoj, kiel kombiloj kaj harpingloj.

El la elsendo 17.02.2017. Legas  Maciek – 2’11”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Grammy por Krzysztof Penderecki

La pola komponisto Krzysztof Penderecki ricevis la fonografian premion Grammy en la kategorio „Korusa Muziko” pro la albumo “Penderecki Conducts Penderecki”. La eldonaĵo enhavas la unuan studian surbendigon de Penderecki kun la Koruso kaj Orkestro de la Nacia Filharmonio en Varsovio. En la albumo troviĝas i.a. „Dies Illa” komponita okaze de la 100-a datreveno de la eksplodo de la 1-a mondmilito. Tiu ĉi KD-o (kompakta disko) estas la unua el la planita ciklo prezentonta orkestrajn-korusajn verkojn de unu el la plej famaj polaj komponistoj. Penderecki ricevis jam en 1998 Grammy-premion pro sia 2a Vilonĉela Konĉerto, en 1999 Grammy-premio honoris lin kiel komponiston pro la plej bona nuntempa komponaĵo (temis pri la 2-a Violonista Konĉerto) kaj kiel plej bonan plenumanton, kiu direktis propran komponaĵon. En 2001 Penderecki ricevis Grammy-statueton pro „Credo”, kaj en 2013 estis premiita lia KD kun orkestraj komponaĵoj. La statueton Grammy ricevis tiam ankaŭ direktisto Antoni Wit kaj la Simfonia Orkestro de la Nacia Filharmonio. 

El la elsendo 17.02.2017. Legas  Maciek – 1’24”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 „Liturgita horetopreĝo” de Wargocki revenis al Pollando

Dank’ al la mecenateco de la Ŝtata Asekurasocio, PZU la Nacia Biblioteko aĉetis dum aŭkcio en Londono la manuskripton de tiel nomataj „horetoj”, la liturgia propeta preĝo en la katolika Eklezio aranĝita laŭ la brevieraj horoj. La manuskripto de Jakub  Wargocki, riĉe ornamita devenas el la fino de la 15-a jarcento. La prilaborita en Florenco por la familio Gucci en la jaroj 1470-1500 manuskripto „Officium Beatae Mariae Virginis secundum usum Romanum”, alivorte „horetoj” estas pergamena kodo kun la dimensio de 12 je 8 centimetroj enhavanta 303 paĝojn en latino skribitajn per malhelbruna inko.  Ĝi enhavas 12 kolorajn kaj orumitajn figurformajn inicialojn kaj kvin miniaturaĵojn. Ili bildigas la Anĝelanoncon, Krucumon, La Ĉielprenon de Maria, Davidon en dezerto kaj Revivgon de Lazaro. Komence de la volumo estis aldonita poste krokizo prezentanta Maria-n kun Jesuoinfaneto kaj sankta Anna. La manuskripto trafis al Pollando plej verŝajne kiel propraĵo de Carl Calvanus Gucci, konata ankaŭ kiel Karol Guczy, veninta kun la kortego de la reĝino Bona Sforza ĉirkaŭ 1518. La unua konata pola posedanto de la libro estis Jakub Wargocki la metiisto kaj financisto el Przemyśl (la sudorienta Pollando). Pliaj sortoj de la manuskripto ne estas konataj krom la informo, ke en 1713 la vilna episkopo Konstanty Brzostowski donacis ĝin al Karol Stanisław Radizwiłł. El la familia Radziwiłł-biblioteko la libro perdiĝis aŭ post la unua dispartigo de Pollando (1772) aŭ post la ekspedicio de Napoleono kontraŭ Rusion (1812). La libro estas en tre bona stato. Ĝi estas jam bitigita kaj estas disponigita en la bita Nacia Bilbioteko – Polona.pl.

El la elsendo 10.02.2017. Legas  Tomek – 2’09”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Prozo de Wisława Szymborska hispanlingve

Antaŭtage de la 5-a mortodatreveno de Wisława Szymborska en la librovendejoj de la tuta Hispanio aperis pli ol 500-paĝa eldono de prozaj tekstoj de la pola Nobelpremiitino. La hispalingvan tradukon faris Manuel Bellmunt. La volumo enhavas mallongajn tekstojn de Szymborska, kies poeziaĵoj en la tradukoj al la hispana kaj kataluna daŭre ĝuas rekonon en Hispanio. Origine ili aperis en la periodaĵoj „Życie Literackie”, „Pismo”, „Odra” kaj post la 1993-a jaro en „Gazeta Wyborcza”. Wisława Szymborska, kiu ricevis Nobel-premion en 1996 mortis la 1-an de februaro 2012.

El la elsendo 03.02.2017. Legas  Milada – 0’53”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Restaŭrita naskiĝdomo de Maria Skłodowska-Curie

La brikdomo ĉe la strato Freta 16 en Varsovio el la fino de la 18-a jarcento, en kiu naskiĝis Maria Skłodowska-Curie,  subiĝis al kompleksa restaŭro kaj modernigo, i.a. ĝi estis adaptita por la bezonoj de invalidoj. Ĝi tutece estos dediĉita al la fama polino. Estos preparita nova ekspozicio dediĉita al ŝi,  en kiu i.a. estos prezentitaj originalaj memoraĵoj ligitaj kun Skłodowski-familio, dokumentoj el la sciencaj konferencoj, kiujn ŝi partoprenis. En la keloj de la domo troviĝos staplejo de la Pola Kemia Societo,  Muzeo de Maria Skłodowska-Curie kaj arkivaĵoj, ĉe la teretaĝo laboratorio kaj salono por portempaj ekspozicioj. En la domo troviĝos krome konferenca salonego kaj biblioteko de la Pola Kemia Societo. En la subtegmentejo funkcios la aŭdovida salono, malgranda ekspoziciejo kaj ĉambro por prilaborado de la kolektoj. La Muzeo estos inaŭgurita la 9-an de novembro 2017 kaj ne la 7-an de novembro, kiam pasos la 150-a naskiĝdatreveno de Maria Skłodowska-Curie, ĉar tiutage okazos solenaĵoj en la Muzeo de la Nobel-premiitino en Parizo kaj en la Universitato de Maria Skłodowska-Curie en Lublin (la orienta Pollando). La domo, en kiu antaŭ 150 jaroj naskiĝis Maria Skłodowska troviĝas ĉe la strato en la plej malnova regiono de Varsovio, troviĝanta sur la Listo de la Monda Kulturheredaĵo de Unesko. Maria Skłodowska-Curie (1867-1934) estas la unusola virino, kiu dufoje fariĝis laŭreatino de Nobel-premio. En 1903 ŝi ricevis ĝin kune kun la edzo Pierre Curie kaj Henri Becquerel pro esploroj pri la radiado. En 1911 ŝi ricevis ĝin kemio pro la laboroj i.a. pri la kemiaj kaj fizikaj proprecoj de polonio kaj radiumo.

El la elsendo 03.02.2017. Legas  Tomek – 2’02”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La festivalo Opera Rara en Krakovo

Ĝis la 10-a de februaro daŭras en Krakovo la laŭvica eldono de la festivalo Opera Rara, kiu prezentas la variecon de ĉi tiu sceneja formo dum kvar jarcentoj. La plej grandaj operverkoj estas rekonstruitaj konforme al la spirito de la epoko fare de plej elstaraj reprezentantoj de la historia enscenigo. Sur la plej prestiĝaj krakovaj scenejoj estos prezentitaj ankaŭ la tiel nomataj semi-operoj (dramoperoj) kun signita simbole scenografio, kostumoj kaj relefigita aktora rolado. Krome kompletaj scenejaj versioj, kies spektakleco kaj profesieca kadro ravas la publikon. La festivalo Opera Rara startis en 2009 kiel ciklo da spektakloj dediĉitaj al gravaj operspektakloj. La ĉefan parton de la programo konsisitigis tiam rekonstruoj de la malnovaj operoj el la klasika repertuaro de la 17-a kaj 18-a jarcentoj plenumataj de avanaj eŭropaj interpretistoj. La nova festivala formulo kreiĝinta sub la influo de  spektantoj transformiĝis en trisemajnan ciklon organizatan dum la karnavalo, kies historio vekas asociaciojn kun plej multnombraj operpremieroj, kun la periodo de baloj kaj distroj. La programo vastiĝis je kantrecitaloj, spektakloj ne nur barokaj, sed de la radikantaj en la 20-a jarcento dramoperoj kaj, je  neplenaj spektaklaj prezentoj. Entute en la nunjara eldono de Opera Rara estas prezentataj 14 koncertoj kun 7 operverkoj kaj tri kantrecitaloj. Inter la plenumantoj troviĝas Armonia Atenea direktata de George Petrou, la pola Arte dei Suonatori sub la gvido de  Aureliusz Goliński, rafinita La Risonanza kaj Fabio Bonizzoni, ĝuanta internaciajn sukcesojn Capella Cracoviensis, direktata de Jan Tomasz Adamus. Inter la solkantistoj estas Max Emanuel Cenčić kaj Julia Lezhneva. Kantrecitalojn de Berg, Debussy, Brahms kaj Schumann prezentas mezosopranulino Michaela Selinger, basulo Peter Harvey kantas „Winterreise” de Franz Schubert, kantojn de Karol Szymanowski interpretas sopranulino Susanna Jara.

El la elsendo 03.02.2017. Legas  Barbara – 2’43”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Kolekto de tataraj fabeloj kaj rakontoj

Muzulmana Religia Asocio de Pola Respubliko planas en la 2017-a jaro eldoni pollingve  tatarajn fabelojn kaj rakontojn. La libro enhavonta preskaŭ 40 tekstojn ricevis subvenion de la pola ministerio por la internaj aferoj kaj administracio. „Fabeloj el la tatara lando” enhavos elekton de  fabeloj kaj rakontoj el la landoj, en kiuj vivas tataroj. La planata publikaĵo estas la dua eldonaĵo post la aperigita en 2016 libro „Tatara fabelado, alivorte fabeloj, legendoj kaj rakontoj el la tuta tatara mondo”, kiu enhavis 39 tekstojn. La valoro de ambaŭ libroj estas, ke la fabeloj devenas el diversaj regionoj, dank’ al kio eblas konatiĝi kun diversaj lokaj tradicioj de tataroj. Tataroj estas unu el la plej malgrandaj etnaj grupoj en Pollando, sed ilia historio havas pli ol 600 jarojn. La pola kronikisto, Jan Długosz kiel la daton de ilia liebrvola setliĝado sur la teritorio de la iama Pola Respubliko menciias la 1397-an jaron. Aktuale en la tatara medio funkcias Muzulmana Religia Asocio de Pola Respubliko kaj Asocio de Polaj Tataroj. La unua la nombron de polaj muzulmanoj, en plimulto tatardevenaj, taksas je ĉirkaŭ 5 mil personoj.

El la elsendo 27.01.2017. Legas  Maciek – 1’27”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Religia heredaĵo de Kraków-Provinco

La Papa Universitato de Johano Paŭlo la 2-a en Krakovo dum tri jaroj realigos la portalon „Religia heredaĵo de Kraków-Provinco”. En ĝi estos konsulteblaj pli ol tri mil tricent bitigitaj artverkoj el 168 religiaj objektoj de la regiono. La laboroj okazos en 48 lokoj, interalie en lokaj sanktejoj. La celo de la projekto estas prezenti religiajn objektojn en la spirita, religia, historia kaj intelekta kuntekstoj de la loko, por kiu ili estis kreitaj. La Krakovan Provincon vizitas ĉiujare ĉirkaŭ 14 milionoj da personoj, kaj en ĝiaj planoj de turisma evoluo gravan rolon okupas la pilgrimturismo. Dank’ al la menciita projekto la virtuala vizitanto povos konatiĝi kun multaj lokoj turisme atrakciaj.  La portalo gravos ankaŭ por la studentoj de la fakultato pri religia turismo en la Papa Universitato. Kadre de la projekto estos krome skanitaj pli ol 205 mil paĝoj de arkivaĵoj de la Krakova Katedrala Kapitulo, Metropolitena Kurio kaj el la Arkivo de la Lvova Arkidiocezo.

El la elsendo 20.01.2017. Legas  Gabi – 1’26”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Finna arkitekturo kaj dezajno en la varsovia ekspozicio

La finna arkitekturo kaj dezajno kreiĝintaj dum la lastaj 100 jaroj estas prezentataj en la ekzpozicio en la Muzeo de Historio de Polaj Judoj en Varsovio. La daŭronta ĝis la 23-a de februaro ekspozicio estas grava elemento en la solenadoj de la 100-jariĝo de la sendependeco de Finnlando. Ĝi estas la plej granda evento ekster la limoj de Finnlando kadre de la jubileaj solenadoj kaj ne hazarde okazas en la konstruaĵo projektita de finnaj arkitektoj. Prezentanta elektitajn verkojn de finnaj projektantoj kaj arkitektoj la ekspozicio koncentriĝas ĉirkaŭ ok temoj: egaleco, evoluo, silento, tradicio, komunumo, lumo kaj mallumo, homa laboro kaj pejzaĝo. Temas pri ekzemploj de arkitekturaj solvoj, objektoj de la ĉiutaga uzo, teksaĵoj, mebloj, ornamaĵoj, vestoj. La ekspozico estas adresita al profesiuloj kaj al la vasta publiko.

El la elsendo 20.01.2017. Legas  Tomek – 1’00”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La premiero de „Halka” por la jubileo de Granda Teatro en Lodzo

La Granda Teatro en Lodzo (la centra Pollando) omaĝos la 50-jariĝon de sia funkciado en la aktuala konstruaĵo per la premiero de la opero „Halka” de Stanisław Moniuszko. Tiel oni referencos al la spektaklo de antaŭ 50 jaroj laŭ la sugesto de la eksaj solartistoj de la lodza operejo, kiuj revas rigardi spektaklon laŭ siaj rememoroj. Same la reĝisoro – Jarosław Kilian, kiel ankaŭ direktisto Wojciech Rodek la laboron pri la jubilea spektaklo difinas kiel „malkovradon de tio, kio delonge devus esti konata”. Okaze de la jubileo estis planitaj multaj eventoj. I.a. la 20-an de januaro okazos koncerto de rememoroj, dum kiu de sur la scenejo aŭdiĝos ne sole muziko, sed aperos sur ĝi ankaŭ eksaj solartistoj de la teatro kaj inter la spektantoj troviĝos la plej fidelaj muzikŝatantoj, inkluzive de tiuj, kiuj pretervidis neniun premieron. La Teatro inaŭguris sian agadon la 19-an de januaro 1967 – post la 18-aj konstrulaboroj –  ekde tiam prezentinte pli 300 premierojn, doninte pli ol 7500 spektaklojn, kiujn rigardis pli ol 6 milionoj da spektantoj. Ĝis la inaugura spektaklo la lodza opera teatro estis ensceniganta siajn spektaklojn – 27 operajn kaj 9 baletajn -sur la scenejo de Jaracz-Teatro.

El la elsendo 20.01.2017. Legas  Maciek – 1’32”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

100 plej valoraj artverkoj el la Lublina Katolika Universitato

Ĝis la fino de januaro en la Reĝa Kastelo en Varsovio eblas rigardi 100 plej valorajn artverkojn el la kolekto de la Lublina Katolika Universitato. La ekspozicio anoncas la jubileon de la 100-jariĝo de la universitato, kiu pasos en 2018. En la ekspozicio troviĝas i.a. objektoj el la specialaj kolektoj de la Universitata Biblioteko, kiuj ĝis nun ne estis prezentitaj ekster ĝiaj muroj. Al la plej valoraj apartenas Dekreto de Gracjan, bunte ilustrita manuskripto de kanonika juro, kiun faris bolonja monako Gracjan ĉirkaŭ la 1150-a jaro. Inter la eksponaĵoj troviĝas kolekto de malfrugotika, silezia skulptarto kaj malfrubaraka, altara skulptarto. Dum la lastaj 60 jaroj la Lublina Katolika Universitato kolektis pli ol 1700 eksponaĵojn. La universitata muzea kolekto estis inaŭgurita en 1932. Multaj verkoj dum la 2-a mondmilito estis transprenitaj de germanoj kaj senrevene perditaj.

El la elsendo 13.01.2017. Legas  Tomek – 1’08”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

1  2  3  4  5  6  7  8  9 10 11 12