Kontaktu nin

Aŭskultu nin kaj aŭskultigu aliajn!

Skribu kaj komentu:
retradio.esperanto@gmail.com
(aŭ barbarinella@gmail.com)
Amikaro de Pola Retradio en Esperanto.

Nombro de vizitoj


Subtenu nin

Donacu rete al UEA konto vars-t

※ Donaco estos pagita sumo minus 5% de administraj kostoj ĉe Paypal.
※ Via nomo aperos en la listo de donacintoj. Kontaktu la redakcion se vi volas resti anonima

Redakcia teamo

Barbara PIETRZAK
Gabriela KOSIARSKA
Milada SZWEDO
Maciej JASKOT
Krystyna GROCHOCKA
Tomasz MILLER
Saliĥ ZAKIROV
Bruce CRISP

Arkivoj

Kategorioj

La 23-a Paska Festivalo de Ludwig van Beethoven

La 7-an de aprilo komenciĝis en Varsovio la 23-a Paska Festivalo de Ludwig van Beethoven. En la daŭro la festivalo okazanta sub la devizo „Beethoven kaj romantika kanto” estis planitaj 21 koncertoj, inkluzive de 13 simfoniaj, 4 ĉambraj, du kantrecitaloj, koncerto por infanoj kaj akompanaj aranĝoj. Krom Varsovio la festivalaj koncertoj okazas en dek kelkaj urboj de Pollando. La festivalon inaŭguris la 7-an de aprilo koncerto de Matthias Goerne [matjas gerne], al kiu akompanis pianisto Markus Hinterhaeuser [markus hintehojser] en la varsovia Reĝa Kastelo. Konforme al la tradicia festivala ciklo prezentanta malmulte konatajn aŭ forgesitajn operojn oni planis la operon „Paria” de Stanisław Moniuszko en la itala lingvo. Tiel oni omaĝos la solenatan nunjare 200-an naskiĝdatrevenon de la komponisto. Inter la akompanaj festivalaj eventoj troviĝas i.a. ekspozicio de muzikaj manuskriptoj en la Jagelona Bibliotko en Krakovo, internacia scienca simpozio traktanta la festivalan devizon „Beethoven kaj romantika kanto”.

El la elsendo 12.04.2019. Legas Gabi – 1’21”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Karol Wojtyła – la literaturaj kaj teatraj verkoj

En Palaco de la Krakovaj Episkopoj estis prezentita la kritika eldonprojekto de la eldonaĵo „Karol Wojtyła – la literaturaj kaj teatraj verkoj”.  Ĝia unua volumo „Juwenilia” enhavas la plej fruajn verkojn   el la jaroj 1938-1946 inkluzive de neniam publikigita teksto „Mi daŭre troviĝas ĉe la sama bordo”. La teksto konserviĝinta en la Arkivo de la Metropolitana Kurio en Krakovo kreiĝis inter februaro 1941 kaj oktobro 1942. Ĝi rilatas al aparta momento en la vivo de la aŭtoro – la meditado pri la homa amo. La herooj estas Łukasz kaj Maria kaj Wojtyła aplikas en ĝi internan monologon, kiun formon li ripetos i.a. en sia verko „Antaŭ la vendejo de juvelisto”. La kritika eldono de literaturaj verkoj de Karol Wojtyła kaj Johano Paŭlo la 2-a estos triparta. La dua enhavos liajn poeziaĵojn, la tria dramverkojn. Ĝi kiel la lasta aperos en 2020 por la 100-a naskiĝdatreveno de Karol Wojtyła. La ideo de la eldonaĵo aperis jam en la 90-aj jaroj, sed povis realiĝi nur en 2015, kiam venis konsento uzi la ekleziajn arkivaĵojn de Krakovo kaj kreiĝis eldonkomitato. En la volumo Juwenalia krom literaturaĵoj troviĝas ankaŭ leteroj de Karol Wojtyła al Mieczysław Kotlarczyk kaj lia amiko el Wadowice Wincent Białys, pentrito kaj skulptisto. Enestas ankaŭ verkoj ne signitaj, kies stilo montras tamen, ke ili povus esti skribitaj de juna Wojtyła. Ĉiu el la tekstoj estas detale pridokumentitaj kaj priskribitaj.

El la elsendo 12.04.2019. Legas Gabi – 2’11”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La plej belaj suprasileziaj paskaj ovoj

Fine de marto finiĝis la nunjara eldono de la tradicia konkurso pri la plej belaj ornamitaj paskoovoj, organizita de la Suprasilezia Muzeo en Bytom. Oni taksis iliajn artajn kaj estetikajn valorojn, aplikon de tradiciaj teknikoj kaj ornamaĵoj. La konkurson partoprenis 43 personoj kaj la ĵurio taksis entute 253 konkursaĵojn; La taksado okazis en kvar kategorioj depende de la plenumtekniko – skrapado, vaksoskribado, surgluado, modernaj ornamteknikoj. En Silezio la plej populara estas la skraptekniko. La kolorigita ovo estas ornamata per elskrapita dekoraĵo. La venkintaj verkoj kaj 30 el la pasintjaraj konkurseldonoj – pro la 30-jariĝo de la konkurso – ĝis la 28-a de aprilo estas rigardeblaj dum la porokaza ekspozicio en la Muzeo de Bytom. La konkurso kaj ekspozicio estas elemento de la festivalo de la silezia kulturo, kadre de kiu ĝis la 22-a de aprilo en la Suprasilezia Muzeo okazas 19 eventoj – ekspozicioj, koncertoj, kermesoj, laborrenkontoj kaj familiaj amuzeventoj.

El la elsendo 05.04.2019. Legas Gabi – 1’30”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Komunaj polaj-francaj poŝtmarkoj

Okaze de la 100-jariĝo de la restarigitaj diplomatiaj rilatoj inter Pollando kaj Francio la Pola Poŝto kaj la franca La Poste eldonis „ĝemelajn” poŝtmarkojn kun bildoj de generalo Józef Haller kaj de kapitano – la posta generalo kaj prezidento de Francio – Charles de Gaulle. En 1919 kiel kapitano li troviĝis en la grupo de militistaj instruktoroj vizitintaj Pollandon. Dum la porokaza solenaĵo en la pola ambasado en Parizo reprezentantoj de ambaŭ poŝtaj firmaoj rekonis la komunan emision de la poŝtmarko kiel pruvon ne sole de interŝtataj rilatoj, sed ankaŭ kiel ateston de ekonta kunlaboro inter ambaŭ firmaoj. La solenaĵon partoprenis ankaŭ altrangaj francaj oficiroj.   Inter ili estis direktoro de la pariza Supera Militista Akademio, kolonelo Marc-Henri Wronski, la filo de kapitato de la pola Landa Armeo, elmigrinta al Francio en 1948. Li prezentis sin kiel vivantan simbolon de la ligoj inter Francio kaj Pollando kaj kiel vivantan simbolon de la valideco de la devizo „por nia kaj via libereco”. Kolonelo Wronski aldonis, ke antaŭ la fino de la 2-a mondmilito generalo de Gaulle el inter pluraj distingoj alkroĉitajn portis nur tri – Honoran Legion, la polan Krucon de Bravuloj kaj la polan Virtuti Militari.

El la elsendo 05.04.2019. Legas Przemek – 1’31”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La malnovpresaĵo de Piaj Kantoj de F. Karpiński en la Podlaĥia Librejo

La malnovpresaĵon de „Piaj Kantoj” de Franciszek Karpiński el 1792 aĉetis aŭkcie la bjalistoka Poldlaĥia Librejo. La enstantajn en ĝi kantojn „Kiam la matena aŭroro leviĝas”, „Ĉiujn niajn tagajn zorgojn” kaj ankaŭ la kristnaskan „Di’ naskiĝas” la poeto verkis en Bjalistoko. Temas pri la unua eldono de ĉi tiu verko, kiu cetere estis eldonita en la presejo de bazilianoj en la proksima Supraśl. La libro estis subigita al enkondukaj konservistaj laboroj, kaj troviĝas en tre bona stato. Nun ĝi estis bitigita kaj disponigita en ĉi tiu formo al la publiko. La originalon rajtos konsulti laborcele esploristoj kaj sciencistoj. La ligita kun la bjalistoka regiono 18-jarcenta poeto krom religiaj kantoj aŭtoris ankaŭ bukolikojn „Laŭra kaj Filono”. Liaj plej famaj – komence menciitaj – religiaj kantoj kreiĝis dum lia gastvizito ĉe Izabela Branicka, la edzino de la urbofondinto Jan Klemens Branicki. Nunjare la Podlaĥia Librejo kune kun la bjalistoka filio de la Katolika Societo „Civitas Christiana” – atribuanta literaturan premion, kies patrono estas la poeto – organizos popular-sciencan konferencon dediĉitan al Franciszek Karpiński.

El la elsendo 05.04.2019. Legas Przemek – 1’26”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Novaj verkoj de Mehoffer en la krakova Nacia Muzeo

Je naŭ novaj verkoj de Józef Mehoffer, pentristo reprezentanta la stilon Juna Pollando riĉiĝis la Nacia Muzeo en Krakovo. Donacis ilin la nepo de la pentristo  Wiesław Zadęcki. La 19-an de marto pasis lia 150-a naskiĝdatreveno. Tiuokaze la Pola Poŝto cirkuligis porokazan poŝtkarton kun lia tolaĵo „Ruĝa ombrelo” kaj poŝtmarkon kun lia aŭtoportreto el 1898. Ĉiuj laboraĵoj devenas el familia kolekto de la donacinto. Temas pri tri portretoj de lia patrino Halina, kaj unu de la patro Stanisław Zadęcki. Krome temas pri studaĵo de sacerdoto kaj virino por la vitraloj en la katedralo en Friburgo, kiujn li realigis en la jaroj 1895-1936. Inter novaj donacoj estas ankaŭ studaĵo de knabo por nerealigita friso ĉe la domo de la Societo de Amikoj de Belartoj, litografaĵo prezentanta la edzinon de la pentristo Jadwiga kaj studaĵo por la aŭtoportreto de la aŭtoro mem el 1937. Józef Mehoffer estis plurflanka kreanto – aŭtoro de grandaj monumentecaj dekoraĵoj por religiaj internoj, de vitraloj kaj polikromiaĵoj, tolaĵoj kaj projektoj de scenografio kaj aplikata grafiko – libroj, revuoj, afiŝoj.

El la elsendo 29.03.2019. Legas Tomek – 1’26”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

70-jariĝo de Muzeo de Mikołaj Kopernik

La 70-jariĝo de la Muzeo de Mikołaj Kopernik en Frombork estas la okazo por ekspozicio kun 540 plej interesaj eksponaĵoj el la muzea kolekto. Troviĝas inter ili portretoj de Kopernik, antikvecaj mapoj kaj atlasoj kaj interesaj malnovpresaĵoj, objektoj ligitaj kun la historio de medicino, skulptaĵoj el la regionaj preĝejoj, valoraj objektoj de la artmetio. En la daŭro de 70 jaroj la muzeo transformiĝis de modesta centro al profesia, plurfaka muzea institucio kun milnombraj eksponaĵoj. En la centro de ĝia interesiĝo estas Mikołaj Kopernik, lia vivo kaj verko fone de la epoko kaj lige al la loko, en kiu li pasigis plimulton de sia vivo kaj kie kreiĝis lia traktato „De revolutionibus”. En la daŭro de sia historio la muzeo organizis kelkcent konstantajn kaj porokazajn ekspoziciojn. Ekde 9 jaroj ĝi kunlaboras kun la muzeaj centroj de la Varmia diocezo. Dank’ al tio ĝia ekspozicia oferto estas enorme riĉa kaj varia pro la eksponaĵoj devenantaj same el la preĝejoj el la tuta regiono Varmio kaj Mazurio, kiel ankaŭ el muzeaj institucioj kaj privataj kolektoj.

El la elsendo 29.03.2019. Legas Tomek – 1’21”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Polaj noveloj – por la Nacia Legado 2019

La pola prezidenta paro elektis por la nunjara Tago de la Nacia Legado, okazonta la 7-an de septembro,  ok polajn novelojn. Temas i.a. pri „Bona Sinjorino” de Eliza Orzeszkowa, „Fumo” de Maria Konopnicka kaj „Gurdo” de Bolesław Prus. La Nacia Legado estas organizata ekde 2012, kiam ĝi estis inaŭgurita per la legado de „Sinjoro Tadeo” de Adam Mickiewicz. Pasintjare, en la datreveno de la 100-jariĝo de la regajnita suverenco de Pollando por la Tago estis elektita „Antaŭprintempo” de Stefan Żeromski. Dum la tuta jaro estis krome rekomenditaj legaĵoj el la kolekto de verkoj kalkulataj al la kanono de la pola patriota literaturo. La Nacia Legado – ĉiam pli populara – okazas en bibliotekoj, muzeoj,  teatroj, en lernejoj kaj infanvartejoj, en hospitaloj, sociprotektaj domoj, en malliberejoj. La legado alprenas diversajn formojn. Oni legas tekston tutece, en fragmentoj, dividitan je roloj, laŭte, publike aŭ en la hejma intimejo. Pasintjare la romano de Żeromski estis legita en preskaŭ tri mil lokoj inkluzive de 134 ekster la limoj de Pollando, eĉ sur Antarkto. Ekde la komenco la kampanjon partoprenas krom polaj ankaŭ eksterlandaj esperantistoj.

El la elsendo 29.03.2019. Legas Maciek – 1’30”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Jubileo de la rehejmiĝo de Wawel-kastelaj trezoroj

Meze de februaro pasis la 60-a datreveno de la revenigo de parto de Wawel-kastelaj trezoroj el Kanado. Tiu fakto simbole fermis la mornan tempon de la germana okupacio kaj havis ne sole historian signifon. Ĝi grave rolis ankaŭ laŭ la vidpunkto en la socia psikologio. La preparoj al evakuo de Wawel-kastelaj trezoroj kaze de milito komenciĝis multe pli frue ol la germana atako kontraŭ Pollandon en 1939. Militkomence – pro la atakmarŝado de la germanaj trupoj en la profundon de la lando – 264 plej valoraj antikvaĵoj estis forveturigitaj tra Rumanio, Francio, Britio al Kanado. Estis inter ili i.a. 132 murtapiŝoj de reĝo Sigismundo la Maljuna, objektoj el la reĝa trezorejo, memoraĵoj ligitaj kun reĝoj de la Jagelona kaj Vasa dinastinoj, armilkirasoj, militistaj ĉevalrajdaj akcesoraĵoj, turkaj flagoj, orientaj tapiŝoj. En Otavo ili trovis sekuran rifuĝejon. Tamen la politikaj tranformiĝoj post la 2-a mondmilito malebligis ilian tujan revenigon. Situacio ŝanĝigis post la Poznanaj eventoj 1956 kaj la pliboniĝo de la polaj-kanadaj rilatoj. La 18-an de januaro 1959 kofroj kun parto de la polaj trezoroj, kiel diplomatia poŝto, estis ekspeditaj revenvoje al la lando. La 3-an de februaro ili jam troviĝis sur la pola teritorio kaj post kelktaga prezento en Varsovio ilia definitiva loko fariĝis la krakova Wawel-kastelo, kie ili estis dislokitaj en la reĝaj salonego. Inter 74 historiaj objektoj 43 devenis de ĉi tie. Krom kronglavo Szczerbiec estis pluraj aliaj armiloj kaj kaskoj ligitaj kun polaj aristokrataj familioj, arĝentaj kruĉoj kaj pokaloj de gdanskaj, torunaj kaj aŭgsburaj metiistoj, ornama manĝilaro, memoraĵoj ligitaj kun polaj reĝoj kaj klerigepokaj agantoj, malnovpresaĵoj, aŭtografoj de Chopin k.a. La 16-an de februaro 1959 la revenigitaj trezoroj estis prezentitaj en la orienta alo de Wawel kastelo . Du jarojn poste revenis la reĝaj murtapiŝoj.

El la elsendo 22.03.2019. Legas Maciek – 2’32”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Stria siliko  anoncita al Unesko-listo

La plej nobla speco de la stria siliko troviĝas en la unusola loko en la mondo, en la regiono de Sandomierz en la suda Pollando. Ĝi aperas en la regiono Krzemionki estanta regiono de prahistoriaj minejoj kaj ligitaj kun ili setlejoj. La stria siliko distingiĝanta per tri plej gravaj ecoj de juvelista gemo – la rareco, dekoraj kvalitoj kaj konforma dureco – en la juvelista metio estas aplikata ekde la 70-aj jaroj. Karakterizas ĝin neripetiĝantaj, atrakciaj strioj en diversaj grizkoloraj nuancoj. Ekde la 2-milaj jaroj en Sandomierz okazas Oraĵistaj Laborrenkontoj „La stria siliko – la ŝtono de optimismo”, kaj en la konstanta ekspozicio de la loka Regiona Muzeo troviĝas la unusola en la mondo kolekto de ornamaĵoj utiligantaj ĉi tiun gemon. Dum la pola prezidenteco en la Unio ĝi estis la reprezentanta Pollandon juvelo. Komence de la 2018 ne sole la stria siliko, sed la tuta regiono de la prahitoria minado de la strika siliko estis anoncitaj de Pollando al la listo de la monda kulturheredaĵo de Unesko.  Nun kelkaj komunumoj kaj institucioj el la regiono subskribis interkonsenton pri la protekto kaj kunordigo de agadoj ligitaj kun la neolitikaj minejoj de la stria siliko. Tio i.a. ligiĝas kun la estonta organizo de la strisilika turismo.

El la elsendo 22.03.2019. Legas Gabi – 1’42”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Imponaj 19-jarcentaj virinaj roboj en Nieborów

Originalaj vestaĵoj de la lasta princino de Nieborów (en la lodza vojevodio, la centra Pollando) kaj zorgeme rekreitaj vestaĵoj de la 19-a jarcento estas ekspoziciataj en la Muzeo de Nieborów. La ideon prezenti transformiĝojn en la virina modo lime de la 19-a kaj la 20-a jarcentoj spronis la ordigaj laboroj en la muzeaj kolektoj. En iu el la kestegoj estis malkovritaj virinaj vestoj kun akcesoraĵoj, neniam antaŭe registritaj. Tiuj ĉi roboj estis kompletigitaj de la aliaj el la muzea deponejo troviĝantaj en la Muzeo en Płock en la varsovia vojevodio. Krome la organizantoj de la ekspozicio baze de portretoj el la Palaco en Nieborów rekonstruis pliajn. La duparta ekspozicio prezentas en la Blanka Salonego de Nieborów-palaco originalajn robojn, bluzojn kaj modakcesoraĵojn el la limo 19-a kaj 20-a jarcentoj. En la alia – vestojn el la 20-aj jaroj de la pasinta jarcento. Ili apartenis al la princino Anna – familie Lubomirska – Radziwiłł. Kiel aparta atrakciaĵo estas taksata la nuptorobo de la princino, kiu grandparte estis rekreita baze de fotoj, ĉar la muzeo disponis sole pri ĝia vosteca elemento. La eksponaĵoj estis kompletigitaj per originalaj  modakcesoraĵoj – ornamaj kolpendaĵoj, broĉoj kaj horloĝoj disponigitaj de la Nacia Muzeo en Varsoivo. La ekspozicion daŭrontan ĝis la 9-a de junio ĉiumonate akompos specialaj eventoj,  kiel ekzemple parado de la 19-jarcenta modo aŭ filmprezento pri la modevoluo.

El la elsendo 15.03.2019. Legas Gabi – 2’02”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Jubileo de la Tatara Revuo

La 10-jariĝon solenas „Tatara revuo” la jarkvarona soci-kultura periodaĵo de la tatara etna malplimulto en Pollando. La eldonata dank’ al la subvencio de la ministerio por la internaj aferoj revuo enhavas i.a. raportojn pri la aktualaj eventoj de ĉi tiu socio kaj ankaŭ historisciencajn publikaĵojn. En la daŭro de 10 jaroj oni eldonis kvardek numerojn, kiuj trafas al la universitataj bibliotekoj, kulturcentroj kaj kunlaborantaj kun ĝi societoj. Krom aŭtoroj el Pollando, verkas por ĝi ankaŭ specialistoj el Litovio, Belorusio, Ukrainio, Rusio. Inter la aŭtoroj ĉiam pli multaj estas tataroj mem, kio signifas, ke ili identiĝas kun la periodaĵo, legas ĝin kaj volas en ĝi publikigi. Al la sukcesoj de la periodaĵo oni kalkulas la fakton, ke verkas por ĝi ankaŭ aŭtoroj ligitaj kun la universitata medio de Poznano, Toruno aŭ Krakovo. La tataraj eldonaĵoj en Pollando havas preskaŭ 90-an tradicion. En 1930 estis establita la redakcio de „Tatara Jarliro” la plej malnova periodaĵo de ĉi tiu etna grupo en Pollando aperanta ĝis hodiaŭ. Krom ĝi kaj la jubileanta periodaĵo la tatara socio eldonas ankaŭ „La Tataran vivon” kaj librojn.

El la elsendo 15.03.2019. Legas Maciek – 1’20”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Historia altaro en la Maria-Baziliko en Gdansko

Historia, 16-jarcenta altaro post la konservistaj laboroj revenis al la Maria-Baziliko en Gdansko. La unuan fojon por kelkcent jaroj ĝi prezentiĝas en la origina formo. La altaro kun la sceno de la kronmeto sur la kapon de la Plej Sankta Maria Virgulino el la bazilika antaŭaltaro datiĝas je la jaroj 1511-17 kaj estas unu el la plej valoraj historiaj elementoj de la gdanska preĝejo. En la protestanta periodo, en la 17-a jarcento la altaro estis fermita kaj post la 2-a mondmilito oni kunmetis ĝin en statika maniero, tiel ke ne eblis admiri ĝin komplete. Post la konservistaj laboroj ĝi reakiris la originan formon, i.a. oni revenigis la moveblecon de la altaraj aloj, oni alilokis bildojn, kiuj post la 2-a mondmilito estis metitaj malantaŭ la altaron. La Baziliko de la Plej Sankta Maria Virgulino en Gdansko estas la plej granda brika gotikstila preĝejo en Eŭropo. Ĝia konstruado daŭris 159 jarojn. Ĝi longas pli ol 105 metrojn kaj ĝia turo altas pli ol 80 metrojn. En la historia interno troviĝas i.a. la ŝtona Pietato, kopio de la tolaĵo de Hans Memling „La lasta juĝo” kaj astronomia horloĝo de Hans Düringer.

El la elsendo 15.03.2019. Legas Tomek – 1’25”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Manuskriptoj de Szymborska en la Jagelona Biblioteko

En la Jagelona Biblioteko en Krakovo ĝis la finaj tagoj de marto daŭras ekspozicio de manuskriptoj kaj la unuaj poezivolumetoj de Wisława Szymborska titolita „La ĝojo verki”. Troviĝas en ĝi ankaŭ la poeziaĵoj de Szymborska en la tradukoj en la ĉinan, anglan, italan, portugalan, svedan kaj serban lingvojn. La ekspozicio estas des pli interesa, ke la Nobel-premiitino ne traktis siajn manuskriptojn kun pietismo. Entute konserviĝis malmultaj, ĉar kutime post la finpoluro ŝi forigadis la pli fruajn notojn, iuj estis origine tajpitaj, kelkajn savis ŝia eksedzo eltirante el balaaĵujo.  Rigardante la manuskriptojn de Szymborska eblas spuri ne sole ŝian skribmanieron, sed ankaŭ la ĉiutagan vivon de la poetino. Videbliĝas sur ili postsignoj de la kafotaso, truetoj post ardanta cigaredo, financaj notoj. La vizitantoj havas la eblecon kompari la presitan formon de ŝiaj poeziaĵoj kun iliaj  manuskriptoj en la vitroŝarnko.  Ĉiuj klarigoj en la ekspozicio estis presitaj kun la uzo de la prestipo „Szymborska” el 2014. Parto de la manuskriptoj de Szymborska estas bitigita kaj rigardebla en la Jagelona Bita Biblioteko kaj en la Bita Nacia Biblioteko Polona.

El la elsendo 08.03.2019. Legas Maciek – 1’25”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Lumoj de Memoro por Sara Bloomfield

La direktoro de la vaŝingtona Muzeo de Holokaŭsto, Sara Bloomfield ricevis la premion „Lumoj de Memoro”, kiun la Muzeo de la germana koncentrejo Auschwitz en Pollando atribuas al personoj meritiĝintaj en la edukado pri Auschwitz kaj la ekstermo. La distingon enmanigis en Vaŝingtono la direktoro de Auschwitz-Muzeo, doktoro Piotr Cywiński en la ĉeesto de la pola ambasadoro en Usono, Piotr Wilczek. Sara Bloomfield membris en la Internacia Oświęcim-Konsilio, la konsilorgano de la pola ĉefministro pri aferoj de la eksa koncentrejo Auschwitz kaj aliaj germanaj ekstermolokoj lime de Pollando. Kiel la estrino de la vaŝingtona muzeo Sara Bloomfield partoprenis multajn intertraktojn. Dank’ al ĝiaj klopodoj en 2007 estis disponigita arkivo de dokumentoj el la periodo de Holokaŭsto en Germanio. En la 90-aj jaroj dum la milito sur Balkanoj, kunlaborante kun usona diplomataro, kroataj kaj serbaj oficistoj, Bloomfield elintertraktis interkonsenton pri la savado de dokumentoj kaj objektoj ligitaj kun holokaŭsto en Kroatio. La koncentrejon Auschwitz destinitan por poloj  germanoj establis en 1940. Auschwitz II-Birkenau kreiĝis du jarojn poste fariĝinte ekstermejo de judoj.  Pereis tie ankaŭ homoj de aliaj nacioj, almenaŭ 1,1 milionoj da homoj. En 1947 sur la terenoj de Auschwitz I kaj Auschwitz II-Birkenau kreiĝis muzeo.  

El la elsendo 08.03.2019. Legas Przemek – 1’39”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 10-a eldono de la karesma festivalo Nowe Epifanie

Ekde la 6-a de marto ĝis la 14-a de aprilo en Varsovio daŭras la 10-a eldono de la karesma festivalo Nove Epifanie, Novaj Epifanioj. En ĝia programo estas planitaj 30 eventoj – spektakloj, koncertoj, filmprezentoj, renkontiĝoj.  La interbranĉa evento en 2019 koncentriĝas pri la figuro de Judaso. Nunjare aparte riĉa estas la spektakla programo de la festivalo, kadre de kiu estis planitaj ses premieroj kaj naŭ surscenigoj. Kunlabore kun la Teatra Akademio kreiĝis nova projekto, seminario dum kiu okazas lekcioj pri teologio, historio, sociologio. Nunjare oni instigis studentojn pri reĝisorado interpreti per la teatra lingvaĵo la figuron de Judaso. La festivalon organizas Centro de la Penso de Johano Paŭlo la 2-a, kiu same kiel la festivalo mem ne celas doni simplajn receptojn. Prefere formuli  respondojn kun demandosigno.

El la elsendo 08.03.2019. Legas Przemek – 1’04”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Historia pentraĵo en la Muzeo de Varmio kaj Mazurio

La Muzeo de Varmio kaj Mazurio en Olsztyn [olŝtin], la nordorienta Pollando aĉetis la tolaĵon de Anton Hoffmann „Batalo apud Heilsberg” el ĉirkaŭ la 1907-a jaro. Ĝi estos prezentita la unuan fojon en la kastelo de Lidzbark Warmiński [liĝbark varminski] en la datreveno de la granda batalo de la armeo de Napoleono kontraŭ rusaj-prusaj trupoj, la 10-an de junio 1807. Oni planas, ke la bildo – prezentanta la plej grandan batalon de Napoleono sur la nuna pola teritorio, en kiu partoprenis 55 mil francoj kaj 80 mil rusoj kaj prusoj – fariĝu ĝermo de kolekto prezentonta la napoleonan epokon en Varmio kaj Mazurio. Pri la signifo de la batalo atestas la fakto, ke la nomo Heilsberg troviĝas sur la Triumfa Arko en Parizo menciita inter lokoj de la plej gravaj bataloj de Napoleono. Ĉiujare  en Lidzbark Warmiński kaj Jonkowo apud Olsztyn okazas historiaj enscenigoj de bataloj el tiu epoko.

El la elsendo 01.03.2019. Legas Gabi – 1’16”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Muziktema habilitiga verko kun E-resumo

La Muzika Akademio de Lodzo antau kelkaj semajnoj aperigis la habilitigan verkon de doktoro Marek Nahajowski „De Printz ĝis Forkel – la vizio pri la historio de la eŭropa muziko en la historiografio de la  18-a jarcento”. La elegante eldonita, detale pridokmunentita libro enhavas dulingvan resumon en la lingvoj angla kaj Esperanto. La libro estas aĉetebla laŭ mendoj telefonaj aŭ  elektronikaj ĉe la lodza Muzika Akademio. La aŭtoro prezentos ĝin aparte dum la planita por la komenco de marto internacia muzikologia konferenco en Lodzo. D-ro Marek Nahajowski estas esperantisto interesiĝanta ankaŭ pri la muzika kulturo de la E-komunumo, kiun senhezite li prezentas al la ekstera publiko dum diversaj muzikologiaj eventoj. Unu el ili estis la pasintjara 47-a Muzikologia Konferenco de la Asocio de Polaj Komponistoj pri „Pasinteco en muziko, muziko fronte al la tradicio”. Tiam d-ro Nahajowski prelegis pri la mezepokaj kantoj en la E-muzika kulturo.  Tiuj ĉi interesiĝoj kondukos lin baldaŭ esplorcele al  la Viena E-Muzeo kaj Hodler-Biblioteko en Roterdamo.

El la elsendo 01.03.2019. Legas Przemek – 1’27”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Prestiĝa premio por la direktoro de Ŝekspira Teatro

La iniciatinto kaj direktoro de la Ŝekspira Teatro en Gdansko (la norda Pollando), Jerzy Limon fariĝis laŭreato de la nunjara premio Pragnell Shakespeare Award. Tiu ĉi prestiĝa distingo estas atribuata pro la popularigado de la verkoj de Ŝekspiro en la mondo kaj pro la popularigado de konoj pri lia kreado. La enmanigo de la premio okazos la 27-an de aprilo kiel tradicia akompana evento al la naskiĝdatreveno de Ŝekspiro en lia familia Straford. Pragnell Shakespeare Award, estas atribuata ekde 1990. Tiu ĉi internacia premio estis fondita de juvelisto George Pragnell el Stratford ĉe Avon-rivero. La ĉiujara laŭreto devas distingiĝi per gravaj sukcesoj en la popularigado de la verkoj de Ŝekspiro en tiaj branĉoj kiel teatro, kritiko, sciencaj esploroj aŭ edukado. Jerzy Limon estas anglalingva filologo, historiisto, tradukisto de la angla literaturo, teatrologo kaj verkisto. Li estas agnoskata kiel elstara konanto de Ŝekspiro kaj lia epoko. Limon estas profesoro de la Gdanska Universitato, membro de la Pola Akademio de Kapabloj kaj de la Pola Sciencakademio. Li estas ankaŭ arta direktoro de la Internacia Ŝekspir-Festivalo en Gdansko.

El la elsendo 01.03.2019. Legas Maciek – 1’17”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Historiaj instrumentoj de la Helmonta Klostro renovigitaj

Preskaŭ 10 jarojn daŭris la renovigado de ĉirkaŭ 200 historiaj muzikinstrumentoj el la Helmonta Klostro en Częstochowa [ĉenstoĥova]. Tiun laboron efektivigis specialistoj de la Konservista Laborejo funkcianta ĉe la Nacia Muzeo en Poznano (la okcidenta Pollando). Ludis ilin dum la celebrado de liturgio, ankaŭ okaze de bonvenigo de eminentaj gastoj de la klostro, muzikistoj de la paŭlana Helmonta Kapelo, establita meze de la 16-a jarcento. En plimulto temas pri lignaj blovinstrumentoj, sed estas inter ili ankaŭ violonoj, kontrabasoj aŭ violonĉeloj, kiel violono de Helmer aŭ kontrabaso de Hofman. Temas krome pri netipaj instrumentoj kiel naturaj trumpetoj, korno, bekfluto aŭ hobojoj da caccia [da kaĉja]. Ĉe la Helmonta Klostro troviĝas du el tri ĉi-specaj instrumentoj en la mondo.  Al la votoferitaj instrumentoj kalkuliĝas la 19-jarcena citro, la unusola en Pollando trumpeto clarino (klarino) el 1693 farita de Heronymus Starck [stark]  kaj ankaŭ la 18-jarcenta harpo farita de Sébastien Erard [sebastjen erar]. La historiaj monumentoj estas prezentataj en la konstanta ekpozicio en la Muzeo de 600-jariĝo sur Jasna Góra [jasna gura], (Hela Monto). Ĉiu renovigita instrumento estis detale dokumentita kaj estos prezentita en speciala gvidkatalog.

El la elsendo 22.02.2019. Legas Gabi – 1’45”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Skulptaĵoj de August Zamoyski en Królikarnia

La Nacia Muzeo en Varsovio aĉetis 89 skulptaĵojn kaj aŭtorajn rajtojn al la arta heredaĵo de skulptisto August Zamoyski. La skulptaĵoj post la renovigo estos prezentitaj la unuan fojon publike en majo en la varsovia Muzeo de Literaturo de Adam Mickiewicz kaj poste transdonitaj al la Muzeo de Skulptarto de Xawey Dunikowski en la palaceto Królikarnia, en Varsovio. La mortinta en Francio August Zamoyski estis en la intermilita periodo, aparte en la arta medio,  figuro tre populara. Lia kreado dum jaroj en Pollando ne multe konata kaj subtaksata dividiĝas je tri periodoj formisma, realisma kaj ekspresia en nova interpreto. La skultpisto relative abrupte pasis de unu periodo en la sekvan, i.a. detruante siajn pli fruajn skulptaĵojn. La 2-an mondmiliton August Zamoyski pasigis en Brazilo, poste – ĝis la morto – li loĝis en la suda Francio. Inter skulptaĵoj de August Zamoyski, kiuj restis en Brazilo la plej populara estas monumeto de Frederiko Chopin en Rio de Janerio kaj la skulptaĵo „Nu”, la virina akto nun troviĝanta en la Artmuzeo de Belo Horizonte. La religiaj temojn en lia kreado reprezentis tiaj verkoj kiel „Sankta Johano Baptisto”, „Pieta” aŭ la destinita por la propra tombo „La Resurekto”.

El la elsendo 15.02.2019. Legas Maciek – 1’30”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

1 2  3  4  5  6  7  8  9 10 11 12 13 14