Kontaktu nin

Aŭskultu nin kaj aŭskultigu aliajn!

Skribu kaj komentu:
retradio.esperanto@gmail.com
(aŭ barbarinella@gmail.com)
Amikaro de Pola Retradio en Esperanto.

Nombro de vizitoj


Subtenu nin

Donacu rete al UEA konto vars-t

※ Donaco estos pagita sumo minus 5% de administraj kostoj ĉe Paypal.
※ Via nomo aperos en la listo de donacintoj. Kontaktu la redakcion se vi volas resti anonima

Redakcia teamo

Barbara PIETRZAK
Gabriela KOSIARSKA
Milada SZWEDO
Maciej JASKOT
Krystyna GROCHOCKA
Tomasz MILLER
Saliĥ ZAKIROV
Bruce CRISP

Arkivoj

Kategorioj

La brilo de la Ordenoj

La polaj ordenoj kaj distingoj, i.a. diamanta kaj rubena kompleto de la Ordeno de la Blanka Agla ekde la 9-a de novembro estas en la varsovia Muzeo de la Reĝa Łazienki-parko. La ekspozicio enhavanta preskaŭ unu mil objektojn el la polaj kaj eksterlandaj kolektoj estis pretigita okaze de la 100-jariĝo de la regajno de suvereneco fare de Pollando. Inter la eksponaĵoj krom ordenoj kaj distingoj troviĝas dokumentoj kaj portretoj de elstaraj poloj honoritaj pro la meritoj por Pollando. Temas pri la unua ekspozicio, kiu laŭ la kronologia aspekto prezentas la historion de la polaj ordenoj kaj distingoj ekde la 18-a jarcento ĝis nuntempo. Ĝi funkcios ĝis la 3-a de februaro 2019, en novembro senpage. Akompanas ĝin riĉa edukprogramo adresita al. ĉiuj aĝgrupoj kaj kampanjo „Distingitoj – historioj forgesitaj.

El la elsendo 09.11.2018. Legas Barbara – 1’10”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Memortabulo honore al Bronisław Piłsudzki

Meze de oktobro Kazuyasu Kimura malkovris en Krakovo la memortabulon honore al sia avo, Bronisław Piłsudzki. Li estis pola Siberiekzilito, etnografo, elstara esploristo de la popoloj kaj kulturoj de la Fora Oriento, la frato de marŝalo Józef Piłsudzki. Nunjare pasas lia 100-a mortodatreveno. La tabulo troviĝas sur la muro de la domo, en kiu ambaŭ loĝis. Tiu ĉi solenaĵo estis unu el eventoj de la okazanta en Krakovo 4-a Internacia Scienca Konferenco dediĉita al la sciencaj atingaĵoj de Bronisław Piłsudzki, kiun partoprenis renomaj specialistoj pri sciencoj kaj kulturoj de la Fora Oriento, pri la atingaĵoj de Bronisław Piłsudzki. Ĝis la 20-a de januaro 2019 en la krakova Muzeo de la Japana Arto kaj Kulturo Manggha funkcias ekspozicio „Ajnoj, polaj Montaranoj kaj Bronisław Piłsudzki”.

El la elsendo 02.11.2018. Legas Maciek – 0’58”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Hans von Kulmbach kaj liaj verkoj por Krakovo

Ĝis la fino de januaro 2019 en la Palaco de Episkopo Eram Ciołek en Krakovo eblas rigardi 6 bildojn ilustrantajn la vivon de sankta Katerina Aleksandria kaj aliajn verkojn de Hans Suess el Kulmbach por la reĝa Krakovo. Inter tiuj aliaj de la renesanca germana artisto troviĝas la restaĵoj de la Mari-tema triptiko. Temas pri la troviĝanta  konstante „Fuĝo al Egipto” el la Paŭlana Klostro, la bildo de s-ta Katarina Aleksandria en la Muzeo de Czartoryski-princoj kaj retablo ilustranta la historon de s-ta Johano Evangelisto, pli precize predelo bildiganta lian eniron en tombon el la krakova Maria-baziliko. La kernajn ekspoziciverkojn kompletigas elektitaj pentraĵoj de aliaj germanaj artistoj laborantaj por Krakovo en la komenco de la 16-a jarcento, kiel Michael Lancz kaj Georg Pencz, orumitaj artverkoj en Nurimbergo. Ĉio ĉi proksimigas la tiuepokajn ligojn inter Krakovo kaj Nurimbergo reliefigante la brilon de la ĉefa urbo de la Pola Reĝolando dum la regado de Sigismundo la 1-a Maljuna. 

El la elsendo 02.11.2018. Legas Maciek – 1’18”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 47-a Muzikologia Konferenco de la Asocio de polaj komponistoj

En la Artinstituto de la Pola Sciencakademio de Varsovio ĝis sabato daŭras la 47-a Muzikologia Konferenco de la Asocio de Polaj Komponistoj „Pasinteco en muziko, muziko fronte al la tradicio”.   En la vendreda 6-a sesio gvidita de J. Katarzyna Dodak-Kozicka,  Arleta Nawrocka-Wysocka  proksimigis la repertuaron de polaj luteranaj kantlibroj laŭ kompara perspektivo; Michał Jaczyński prelegis pri la kolekto de  Salomon Sulzer „Schir Zion”,  kiel fundamento de nova tradicio de la juda muziko; Marek Nahajowski en la prelego riĉgita per sonfragmentoj proksimigis la signifon de la vortoj „Ni kunvenas kunkantante” reference al la muzikepokaj kantoj en la E-muzika kulturo.  Bożena Lewandowska prelegis pri la historiaj kaj milittemaj veftoj en la polaj urbfolkloraj kantoj. La altkvalita viedo-aŭda prelego de Marek Nahajowski en la prelego riĉgita per sonfragmentoj prolsimiginta la signifon de la vortoj „Ni kunvenas kunkantante” reference al la muzikepokaj kantoj en la E-muzika kulturo elvokis aparte viglan reagon de la publiko.

El la elsendo 26.10.2018. Legas Barbara – 1’36”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 12-aj Tagoj de Japanio ĉe la Varsovia Universitato

En la ĵusaj tagoj kadre de la 12-aj Tagoj de Japanio ĉe la Varsovia Univesitato en la Biblioteko de la varsovia Reĝa Kastelo funkciis ekspozicio de ikebano laŭ la tradicio de Ikenobō sub la titolo „Formo de libereco”. La unua en Pollando profesia ekspozicio de la ikebano Ikenobō sub la gvido de profesoro Katsuhito (kacuhito)Kurata referencis al la 100-a datrveno de la regajno de suverenco fare de Pollando. Ĉiuj verkoj estis kreitaj en stiloj, kiuj permesis al la kreantoj plenan esprimliberecon (rikka – moderna, shōka – moderna, libera stilo). Inter aliaj eventoj akompanaj al la ekspozicio – sub la patroneco de la Japana Ambasado en Pollando – okazis laborrenkonto kun te-prepara  rito chanoyu kaj te-regalo kaj la spektaklo shimi kun dancoj de la teatro nō.

El la elsendo 26.10.2018. Legas Gabi – 1’08”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Faksimilo de la 13-jarcenta psalmaro en la Urba Muzeo de Vroclavo

Faksimilo, alivorte originalfidela kopio  de la Vroclava Psalmaro el ĉ. la 1265-a jaro riĉigis la kolektojn de la Urba Muzeo en ĉi tiu suda urbo de Pollando. Ĝia originalo troviĝas en la kolekto de Fitzwilliam Museum de la brita Cambridge. La Psalmaro kreiĝis laŭ la mendo de Anna Primislida (1204-1268), la edzino de la silezia, Piast-dinastia – princo Henriko la 2-a Pia. Ĝi konsistas el 294 paĝoj kun riĉaj ilustraĵoj sur la ora fono, kreiĝintaj en la rondo de Giovanni di Gaibana el Padovo (Italio). La manuskripto memoriganta la porteblan galerion de pentraĵoj el la limo de diversaj artaj tradicioj estas esprimo de la mecenateco kaj politikaj ambicioj de la princa paro. Ĝi estas unu el la plej riĉe ilustritaj psalmaroj konserviĝintaj el la mezepoko. La faksimilon faris laŭ la originalo specialistoj el la eldonejo Quaternio en la svisa Lucerno. Ĝian kongruecon kun la originalo konfirmis kuratoroj el la kembriĝa muzeo atestante tiel pri ĝia muzea valoro.

El la elsendo 26.10.2018. Legas Tomek – 1’18”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ĉina Semajno en la Ŝekspira Teatro de Gdansko

Dum la tuta semajno en la Ŝekspira Teatro de Gdansko (la norda Pollando) daŭris Ĉina Semajno, kiun partoprenis 80 artistoj el Ĉinio. En la programo estis prezentitaj kvar spektakloj, inkluzive de Kunqu, unu el la plej malnovaj formoj de ĉina opero, ekspozicioj kaj filmprezentoj. La Ĉina Semajno, kreiĝinta dank’ al la kunlaboro de la gdanska teatro kun la aŭtoritatoj de  Ŝanhajo,  por la unua fojo proksimigis al la gdanskanoj ĉinajn tradiciajn kaj modernajn artojn same adresitajn al plenkreskuloj kiel ankaŭ infanoj. Unu el la plej grandaj atrakciaĵoj estis la spektaklo de la opero Kunqu „Mi, Hamleto”,  en kiu artisto Zhang Jun – plenumis kvar rolojn de Hamleto, Ofelia, La Spirito de la Patro kaj Sepultanto. Zhang Jun estis en 2011 proklamita kiel Artisto por Paco de Unesko.  Se temas pri aliaj spektakloj de ŝanghajaj artistoj la tiea pupteatro prezentis la spektaklon „La magio de pupoj”. Centro de la Dramartoj enscenigis la spektaklon „Blanka serpento”, rakontantan en moderna maniero pri la tradicia legendo de la Dinastio Tang – dum Danclernejo pretigis la spektaklon „La Vespero de la Tri Reĝoj”.

El la elsendo 19.10.2018. Legas Maciek – 1’26”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Polo malkovris en Tanzanio centojn da surrokaj pentraĵoj

Centojn da surrokaj pentraĵoj, inter kiuj la plej malnovaj povas estis dekkelkmiljaraj malkovris la pola arkeologo Maciej Grzelczyk sur la tereno de la rezervejo Swaga Swaga en Tanzanio. Inter la plej interesoj estas pentraĵoj prezentantaj meteoritojn kaj kometojn. La rezervejon Swaga Swaga en la regiono  de  Kondoa en la centra Tanzanio enloĝas i.a. leonoj, elefantoj kaj ĝirafoj.  Ĝi foras disde grandaj  urboj kaj ne estas eloĝata, ne atingas ĝin multaj eksterlandaj ekskursoj. Ĝuste tie inter rokrifuĝejoj  la arkeologo el la Instituto pri Religiografio de la Jagelona Univeristato en Krakovo malkovris amason da surrokaj pentraĵoj. Nur dum la nunjaraj esploroj estis identigitaj pli ol 50 lokoj,  kun dekoj kaj eĉ kelkfoje centoj da diversaĝaj surrokaj pentraĵoj. La malkovro estas des pli interesa, ĉar la rezervejo Swaga Swaga troviĝas apenaŭ kelkdek kilometrojn for de la loko riĉa je surrokaj pentraĵoj,  kiuj  en 2006 trafis sur la Liston de la Monda Kulturheredaĵo de Unesko. Ili estis faritaj per ruĝa aŭ blanka kolorigilo. Tiuj ruĝkoloraj estas taksataj de arkeologoj kiel multe pli malnovaj, povantaj havi eĉ dek kelkajn mil jarojn. Ili estas tre variaj. Krom bildoj de animaloj troviĝas tie ankaŭ menciitaj meteoritoj aŭ kometoj. En la laboro de la pola arkeologo, kiu planas reveni al Tanzanio, helpis teknologio. Nur apliko de taŭga fotoaparata filtrilo ebligis rimarki la pentraĵojn, kies koloroj ne plu estas akraj. Maciej Grzelczyk konstatis, ke de ĉiuj rokrifuĝejoj, en kiuj troviĝas la rokpentraĵoj etendiĝas bona panoramo al la regiono kaj la pado, kiu gvidis al rifuĝejoj.

El la elsendo 12.10.2018. Legas Barbara kaj Tomek – 1’56”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Unumiliona vizitanto en la Bierfara Muzeo en Żywiec

Ĉi-somere la Muzeon de la Bierfarejo en Żywiec (la suda Pollando), kiu funkcias de 11 jaroj,  vizitis la unumiliona gasto. Ĉiujare venas tien ĉirkaŭ 90 mil vizitantoj. La Muzeo funkcias en la historiaj keloj de la bierfarejo, en kiuj iam oni ripozigis la drinkaĵon. La muzeaj salonoj plenas je eksponaĵoj bildigantaj pli ol la 160-jaran historion de la bierfarejo. Temas i.a. pri vitraj akcesoraĵoj kiel boteloj kaj drinkpokaloj kaj iamaj varbafiŝoj, reklamafiŝoj. En la muzeo estis rekreita ankaŭ la loka strateto el la epoko, kiam Żywiec troviĝis en la aŭstra aneksoparto. Eblas en ĉi tiu parto de la muzeo viziti la bierdrinkejon, en kiu multmedia bierservanto rakontas pri bierkvalitoj. Estas rekreita ankaŭ la interno de elita bierdrinkeja bufedo el la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento.  La Muzeo troviĝas ĉe Eŭropa Itinero de la Historia Heredaĵo. La bierfarejo en Żywiec estis establita en la mezo de la 19-a jarcento fare de arkiprinco Albrecht Frederiko Habsburg, kiu kiel princo de Cieszyn (ekde 1947) estis pledanto por la industria evoluo de la regiono. La registro de la bierfarejo de Żywiec kaj la unuaj litroj de la ora drinkaĵo estis venditaj en 1856.

El la elsendo 12.10.2018. Legas Barbara kaj Gabi – 1’15”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Gloria Artis por Nelson Goerner kaj Dang Thai Son

La argentina kaj vjetnama pianistoj  Nelson Goerner kaj Dang Thai Son ricevis en septembro la polajn Orajn Medalojn „Meritiĝinta por la Kulturo Gloria Artis”. Dum la solenaĵo – kiun partoprenis la reprezentantoj de la pola kulturministerio, de la argentina kaj vjetnama ambasadoj – la direktoro de la Nacia Instituto de Frederiko Chopin – reliefigis la profundan interesiĝon de ambaŭ distingitoj pri la pola kulturo. Tio,  lige kun ilia brila talento, eksterordinara impresiĝemo kaj elstara arta interpreto ebligas difini ilin la plej bonaj ambasadoroj de la pola muziko kaj de poleco en la plej bona signifo de la vorto. Nelson Goerner apartenas al la plej elstaraj pianistoj de sia generacio. Li studis en konservatorioj en Buenos Aires  kaj en Ĝenevo. Li estas venkinto de la Piankonkurso de Ferenc Liszt en Buenos Aires (1986) kaj de la piankonkurso en Ĝenevo en 1990. Nelson Goerner regule ludas kun renomaj orkestroj en la plej grandaj koncertaj salonegoj de Eŭropo, Japanio kaj ambaŭ Amerikoj. Ekde 1995 li ĉiujare vizitas Pollandon kaj estas konstanta gasto de la Festivalo „Chopin kaj lia Eŭropo”. Por la Nacia Chopin-instituto Nelson Goerner faris multajn surbendigojn, i.a. per epokaj instrumentoj en la serio „The Real Chopin”,  akirinte pro tio „Diapason d’Or”. En la jaroj 2014-2017 li estis membro de la Programa Konsilio de la Nacia Chopin-instituto.

Dang Thai Son estas la unua azia pianisto, kiu en 1980 akiris la 1-an premion en la Internacia Konkurso de Frederiko Chopin en Varsovio kaj unu el la plej elstaraj nuntempaj muzikistoj. Komence li lernis fortepianludon sub la gvido de sia patrino daŭriginte sekve la muzikajn studojn en la moskva konservatorio.  Li ludas kun la plej renomaj orkestroj kaj direktistoj en la plej famaj koncertejoj de la mondo. Ankaŭ Dang Thai Son estas konstanta gasto de la festivalo „Chopin kaj lia Eŭropo”. La Nacia Chopin-instituto eldonis kelkajn albumojn kun liaj surbendigoj de Chopin-muziko kaj diskon dediĉitan al la kreado de Ignacy Jan Paderewski. Dang Thai Son gastlekcias en la montreala universitato kaj ekde nuna jaro gvidas okupojn en Oberlin Conservatory of Music en Usono. Dang Thai Son estas ĵuriano de multaj prestiĝaj piankonkursoj.

El la elsendo 28.09.2018. Legas Tomek – 3’32”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 4-a Festivalo de Barokoperoj Dramma per Musica

Inter la 31-a de aŭgusto kaj la 19-a de septembro en Varsovio okazas la 4-a Festivalo de Barokoperoj „Dramma per Musica”. La festivalon inaŭguris koncerto kun plej belaj barokaj arioj kaj duetoj en la Reĝa Kastelo. La riĉa programo enhavis operojn en la spektaklo kaj en la koncerta versioj. Temis pri la ripetita premiero el la 3-a Festivalo „Farnace” de Antonio Vivaldi kaj la plej granda evento de la nunjara eldono „Alcina” de Georg Friedrich Händel. Konforme al la festivala tradicio en la programo troviĝis oratoria koncerto, kadre de kiu en la Franciskana Preĝejo en la Novurba Kvartalo aŭdiĝis komponaĵoj de Damian Stachowicz kaj Grzegorz Gerwazy Gorczycki. Aldone dum la ĉambraj koncertoj la muzikŝatantoj ĝuis barokan muzikon francan kaj italan, la plej proksiman dimanĉon okazos koncerto kun la germana baroka muziko.  La festivalaj koncertoj kaj spektakloj estis prezentitaj ne sole en la Reĝa Kastelo, sed ankaŭ en la Reĝa Teatro en la Malnova Oranĝerio de Łazienki-Parko, en la malnovurba Domo de la Pola Kolonio, la postindustria kultur/konferenca spaco Malgranda Varsovio ĉe la dekstra bordo de Vistulo kajen  la koncerta studio de la Pola Radio. Altan artan nivelon de la Festivalo garantias renomaj muzikistoj specialistĝantaj pri barokstilaj komponaĵoj kaj kantistoj  prezentiĝantaj sur multaj mondaj scenejoj.  Laŭplane ĉiuj spektaklaj verkoj dum la koncertoj estis registritaj kaj eldonotaj.

 El la elsendo 14.09.2018. Legas Barbara – 1’53”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Festivalo de la Nuntempa Muziko de Wojciech Kilar en Gorzów

La 6-a eldono de la Festivalo de Nuntempa Muziko de Wojech Kilar organizata de la Filhamonio de Gorzów (la okcidenta Pollando) okazos inter la 13-a kaj 20-a de oktobro. Ĝia gvidtemo estas „Klasiko de la nuntempo” kaj dum la festivalaj simfoniaj koncertoj aŭdiĝos komponaĵoj de Karol Szymanowski, Grażyna Bacewicz kaj Igor Strawiński. La gasto de la inaŭgura koncerto estos elstara pola pianisto Piotr Paleczny kiu kun filharmoniistoj de Gorzów plenumos la „4-an konĉertanatan Simfonion” de Szymanowski. En la festivala programo aŭdiĝos ankaŭ filmmuziko de Hans Zimmer, John Williams kaj James Horner ligita kun la usonaj superfilmoj. Ne mankos muziko el la filmo „Drakula” komponita de Kilar mem. La tria el la festivalaj eventoj estas projekto „Drums-2-Dance” dediĉita al la perkuta muziko.

El la elsendo 14.09.2018. Legas Maciek – 0’59”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La ekspozicio Pontifex en Romo

Ĝis la jarfino en la centro de Romo funkcias ekspozicio dediĉita al memoraĵoj ligitaj kun la papoj el la lastaj ducent jaroj kaj iliaj personaj objektoj. La ekspozicion ĉe Borgo Vittorio proksime al Vatikano organizis privata kolektanto kaj aŭtoro de libro pri Johano Paŭlo la 1-a, Ivan Marsura. Inter la objektoj troviĝas tabakujo de Leono la 13-a, pantofloj de Pio la 7-a, plumoj, dokumentoj, aŭtografoj. Inter ĉi lastaj estas folio kun la aŭtografo de Pio la 7-a, kiu erare subskribis ĝin kiel Pio la 6-a.  Inter objektoj ligitaj kun Pollando estas gazo kun sango de sankta Johano Paŭlo la 2-a kaj la itala-pola vortaro de Paŭlo la 6-a. La beata Paŭlo la 6-a kiel juna sacerdoto laboris en la 20-aj jaroj de la pasinta jarcento en la apostola nunciejo en Varsovio. Dum sia tuta pontifikado siajn bondezirojn li ĉiam direktis ankaŭ en la pola lingvo. En 1966 li planis veni por la Miljariĝo de la Bapto en Pollando al Częstochowa, kion ne ebligis komunistaj aŭtoritatoj. La memoraĵoj en la roma ekspozicio estas parto de pli ol 400-objekta kolekto, el kiu Ivan Marsura planas krei Muzeon de Papoj en Padovo.

El la elsendo 14.09.2018. Legas Maciek – 1’25”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La 1-a Konkurso de Karol Szymanowski

120 artistoj anoncis sian partoprenon en la unua Internacia Muzika Konkurso de Karol Szymanowski okazonta inter la 10-a kaj la 23-a de septembro 2018 en Katowice. Oni alsendis por ĝi ĉirkaŭ 100 komponaĵojn. La konkurso celas firmigi en la publika konscio la figuron de la pola komponisto kaj lia kreado. La anonciĝinaj artistoj rivalas en kvin kategorioj: fortepiano, violono, kanto, arĉkvarteto kaj komponaĵo. La konkurson organizas la Nacia Simfonia Orkestro de la Pola Radio en Katowice kun la subteno de la pola Kulturministerio, laŭ kiu tiu nova konkurso sur la pola muzika mapo fariĝos aldona  prestiĝa evento. Inter la subtenantoj de la nova konkurso troviĝas ankaŭ Pola Radio, Muzika Akademio de Karol Szymanowski en Katowice, Muzika Societo de Karol Szumanowski en Zakopane kaj Katowice, kiu ekde 2015 apartenas al la Kreaj Muzikurboj de Unesko. Szymanowski (1882-1937) estis komponisto, pianisto kaj muzika kritikisto, reprezentanto de Juna Pollando. Li komponis kelkdek komponaĵojn solistajn, ĉambrajn, simfoniajn, voĉ-instrumentajn. Lia verkoj eniris la mondan muzikrepertuaron,  estas plenumataj kaj surbendigataj de la plej bonaj mondfamaj artistoj.  Karol Szymanowski estas taksata apud Frederiko Chopin kiel plej elstara pola komponisto.

El la elsendo 07.09.2018. Legas Tomek – 1’33”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ponad 300 rękopisów Sienkiewicza w Ossolineum

La Nacia Instituto de Ossoliński-familio en Vroclavo (la sudokcidenta Pollando) aĉetis la arkivon de la pola Nobel-premiito Henryk Senkiewicz el la manoj de lia pranepo. Ĝi enhavas 300 manuskriptojn, inkluzive de nekonata paĝo el la romano „Tra dezerto kaj praarbarego”, kolekton de la korespondaĵoj kaj memoraĵoj de la verkisto. Laŭ la direktoro de Ossolineum ne eblas trotaksi la rolon de Henryk Sienkiewicz en la formado de sendependigaj socifluoj. La espero pri libera Pollando en 1918 ne transfomiĝus en realon sen tiaj kreantoj kiel Sienkiewicz. En la regajno de suvereneco enorman rolon plenumis polaj politikistoj, kies karakterojn kaj siluetojn formis granda pola literaturo, verkita de tiaj enormaj plumhomoj kiel Sienkiewicz. Ossolineum posedas nun la plej riĉan en la mondo arkivon ligitan kun la pola Nobelpremiito. La aĉetita kolekto estos prezentita publike la 8-an de septembro dum la Eŭropaj Tagoj de la Kultura Heredaĵo.

El la elsendo 07.09.2018. Legas Tomek – 1’04”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

”Johano Paŭlo la 2-a – homo el libereco”

Ĝis la 9-a de septembro 2018 ĉe Krakowskie Przedmieście-strato en Varsovio funkcias ekspozicio „Johano Paŭlo la 2-a – homo el libereco”.  Reference al la 100-jariĝo de la regajnita suvereneco de Pollando la ekspozicio bildigas la fenomenon de la pola papo, kiu transpreninte la rudron de la Katolika Eklezio influis la sorton de la tuta mondo. En lia instruo la temo de libereco estis kontinua kaj liaj fortaj alvokoj respekti la homajn dignon kaj rajtojn spronis la procezon de la sociaj transformiĝoj, finiĝintaj per kolapso de komunismo. La ekspozicio prezentas la silueton de Karol Wojtyła, kiu de la historiatestanto de la renaskiĝanta patrolando transformiĝis en ĝian kreanton. La ekspozicio prezentas do la homon, kiu pledis por la interna libereco de ĉiu homo kaj klopodas respondi, kion signifas „esti libera” laŭ Johano Paŭlo la 2-a. En speciala ekspozicipavilono kvar salonoj prezentas pere de ikonografio, instalaĵoj kaj elektronikaj rimedoj la historion de Pollando ekde la reakiro de la suvereneco en 2018, tra la 2-a mondmilito, tra la epoko de komunismo kaj ĝia falo ĝis la reakiro de plena suvereneco.

El la elsendo 07.09.2018. Legas Tomek – 1’17”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Originalaj turkaj teksaĵoj en la varsovia Wilanów

Ravaj turkaj teksaĵoj konkeritaj apud Vieno fare de reĝo Johano la 3-a Sobieski ornamas la Grandan Vestiblon de la varsovia Wilanów-palaco, la iama reĝa rezidejo. La prezenton de pli ol 300-jaraj militgajnotaĵoj akompanas eksterordinara grava portreto de Johano Sobieski. La ekspozicio funkcios ĝis la 30-a de septembro 2018. Inter la eksponaĵoj troviĝas satena murteksaĵo konsistanta el 10 elementoj verŝajne kreiĝintaj meze de la 17-a jarcento sur la tereno de la Otomana Imperio, kiu povis servi kiel ornamo de la tenda interno. Kiel milittrofeo ĉiuj ĝiaj elementoj estis oferitaj de la reĝo al benediktaninoj en Lvovo, kies abatino estis  la reĝa onklino, Dorota Magdalena Daniłowiczówna. Post la 2-a mondmilito ĉiuj monakinoj kun sia klostra posedaĵo ektroviĝis en la postcisterciana klostro en Krzeszów en la Malsupra Silezio. Dum jaroj oni sciis nenion pri la vera deveno kaj valoro de la teksaĵoj, eĉ se oni agnoskis ilian elstaran kvaliton kaj belecon. En la klostro en Krzeszów ili servis dum la ceremonioj de la monakinaj ĵuroj por kovri la genubenkojn. Nur antaŭ kelkaj jaroj oni identigis la devenon de la teksaĵoj, kiuj en 2017 estis restaŭritaj  en la konservista tlaborejo de la Palaca Muzeo en Wilanów. La prezentata en la ekspozicio portreto de Johano la 3-a Sobieski el la 17-a jarcento estas taksata kiel unu el liaj plej signifaj bildoj. Oni taksas ĝin kiel modelon por la tuta aro da polaj kaj eksterlandaj portretoj,  sur kiuj Johano Sobieski troviĝas en simila pozo.  La gravecon de la bildo konfirmis esploroj de prof. Piotr Francuz, la estro de la Katedro de Eksperimenta Psikologio kaj Laboratorio pri percepto kaj kogniveco de la Lublina Katolika Universitato. Liaopinie la portreto plej fidele redonas la veran aspekton de Johano la 3-a Sobieski.

El la elsendo 20.07.2018. Legas Tomek – 2’06”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La pentroarto de Józef Brandt en Varsovio

En la varsovia Nacia Muzeo daŭras la ekspozicio de pentraĵoj de Józef Brandt, la unua tiom ampleksa en Pollando. Józef Brandt vivinta en la jaroj 1841-1915 apartenis al la plej grandaj polaj pentristoj de la 19-a jarcento. Li loĝis en Munkeno kaj patronecis al la tiama medio de polaj pentristoj. La ekspozicio enhavas preskaŭ tricent liajn tolaĵojn. Temas pri oleopentraĵoj, akvarelaĵoj, desegnaĵoj. Parto de la ekspozicio estis atanĝita kiel la t.n. Orienta Laborejo de Brandt en Munkeno. Ĝi entenas objektojn el la kolekto de la pentristo, kiun li donacis al la pola nacio kaj kiu venis al la lando en 1920. La kolektitaj tolaĵoj prezentas plimulton de liaj konataj bildoj, liajn batal-monumentecajn scenojn, panoramojn plenajn de tensio, ravantajn per elano kaj ekspresiforto, kiel ekzemple „Batalo apud Vieno”. Krom monumentecaj pentraĵoj en la ekspozicio troviĝas malpli grandaj bildoj, rekreantaj la iaman vivon ĉe la polaj randregionoj, buntajn vestojn, ekzotikecon de kutimoj kaj temperamenton de la bildoherooj – polaj kavaliroj, kozakoj, turkoj kaj tataroj.  Junaĝe Brandt estis fascinita pri la 17-jarcenta Pollando kaj ofte vizitadis la orientajn regionojn de Pollando, kiuj per liaj pentraĵoj formas epikan rakonton pri la historio de ĉi tiuj terenoj. La ekspoziciataj tolaĵoj estis pruntitaj el ĉiuj polaj muzeoj kaj el kelkaj eksterlandaj. Kelkaj estas prezentataj la unuan fojon post la paso de 100 jaroj.

El la elsendo 13.07.2018. Legas Maciek – 1’50”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Interparolo de Majstro Polikarpo kun la Morto retrovita

En unu el la eŭropaj universitataj bibliotekoj profesoro Wiesław Wydra el la Poznana Universitato retrovis nekonatan, presitan en Krakovo, eldonon  de „Interparolo de Majstro Polikarpo kun la Morto” el la 1542-a jaro.  Malsame ol la konata versio de la dialogo en manuskripto troviĝanta en la urbo Płock tiu ĉi konserviĝis komplete. Aŭtune apros ĝia kritika eldono. Ĉirkaŭ kvincentversa teksto estas unu el la plej bone konataj en Pollando. Kiel la aŭtoron oni konsideras Nikolaon el Mierzyniec, kanoniko de Płock, kiu verŝajne verkis ĝin komence de la 15-a jarcento. La originalo ne konserviĝis. Ĉirkaŭ 1463 nekonata kopiisto transskribis parton de la verko, kiu estis retrovita en la 80-aj jaroj en unu el la manuskritoj de la Katedrala Biblioteko en Płock. La pola aŭtoro de la dialogo la inspiron trovis en la latinaj originaloj de dialogoj kun la morto, bildigantaj la egalecon de ĉiuj homoj fromte al la morto kaj vanitecon de la teraj havaĵoj. Ankaŭ la pola dialogo prezentas la mesaĝon satirmaniere, tamen laa bildo de la Morto en la pola teksto ne figuras skeleton, sed alprenis formon de leprulino. Profesoro Wydra krom la teksto de „Dialogo” retrovis naŭ aliajn, bonege konserviĝintajn polajn presaĵojn el la 16-a jarcento. Ili havas grandegan signifon por esploroj pri la malnovpola literaturo, kulturo kaj la tiama pola presarto.

El la elsendo 06.07.2018. Legas Maciek – 1’36”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

1918 senpagaj muzeaj lecionoj en Krakovo

Ĝis la fino de decembro 2018 la Nacia Muzeo en Krakovo planis 1918 senpagajn muzeajn lecionojn kaj edukpromenojn por omaĝi la 100-an jubileon de la pola sendependeco. Tiuj okupoj okazas en ĉiuj muzeaj filioj, en konstantaj kaj porokazaj ekspozicioj de Krakovo. Ili estis pretigitaj por diversaĝaj lernantoj de ĉiuspecaj lernejoj. Certaj lecionoj estas adresitaj al handikapuloj. La muzeaj laborantoj pretigis pli ol 90 diversajn temojn de la lecionoj, ekzemplodone pri koloroj kaj formoj en la nuntempa arto, pri la arto portreti, krei vitralojn, pri dizajno, pri legendoj, fabeloj kaj mitoj en la pentroarto, pri la polaj naciaj insurekcioj, pri generacikonfliktoj en la arto, pri patriotismo kaj analizo de la artverkoj. La muzeaj lecionoj okazas en du partoj. La unua funkciis ĝis junio, la dua komenciĝos en septembro kaj daŭros ĝis la 21-a de decembro. La edukpromenoj tra Krakovo  komenciĝis ekde julio. Dum someraj monatoj la okupojn partoprenos ankaŭ infanoj el kulturdomoj, el organizitaj somerumaj skipoj kaj tendaroj, kiuj pasigas la someran feriadon en la regiono de Krakovo. La oferton povas utiligi ankaŭ instruistoj, laborantoj de kulturdomoj, de lernejaj-edukaj centroj, de mediaj kleriĝejoj kaj aliaj institucioj, kiuj volas riĉigi la kulturan edukoferton por siaj junaj protektatoj.

El la elsendo 29.06.2018. Legas Tomek – 1’34”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Leteroj de Frederiko Chopin en Varsovio

Ĝis la fino de junio la varsovia  Muzeo de Frederiko Chopin prezentas aŭtografojn de leteroj de la elstara pola komponisto. La muzeo akiris ilin en la lastaj jaroj (2011-2017) pere de aŭkcidomoj, internaciaj antikvaĵejoj kaj de privataj personoj. Ĉiuj estas provizitaj per informoj pri la cirkonstancoj de la kreiĝo, informas pri la originala teksto ne subigita al redakto. Kelkiuj leteroj neniam pli fre estis publikigitaj aŭ ekspoziciitaj. Ili ĉiuj proksimigas la figuron de la komponisto kaj krome ebligas enrigardi la epokon, en kiu Chopin vivis kaj kreis.  La leteroj enhavas menciojn pri unuopaj komponaĵoj, ilia verkado, kontaktoj kun eldonejoj. Troviĝas en ili ankaŭ pripensoj pri la propra vivo, pri la aktuala monda situacio. La leteroj de Chopin estas ankaŭ gravaj literaturaj dokumentoj, ĉar la komponiston karakterizis enorma lingvolerteco, vortkrea talento. Lian stilon karakterizas vigla, inteligenta priskribmaniero spegulanta lian penetreman, akrarigardan manieron percepti la realon. Inter la korespondaĵoj troviĝas iom neformalaj – ankaŭ laŭaspekte – leteroj al la familio, kiel ankaŭ oficialaj leteroj i.a. al la konataj tiuperiode muzikistoj kaj muzikeldonejoj.

El la elsendo 29.06.2018. Legas Maciek – 1’28”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

10-jariĝo de la orkidejo en la kastelo de Łańcut

Antaŭ 10 jaroj en la rezidejo de Lubomirski- kaj Potocki-familioj en la kastelo de Łańcut (la sudorienta Pollando) estis inaŭgurita la kultivado de orkidoj, pro kiuj ĝi famis en la komenco de la 20-a jarcento. De 10 jaroj la vizitantoj povas admiri plantojn kreskantajn same en la grundo, kiel ankaŭ ĉe rokoj aŭ arbotrunkoj. Troviĝas tie ankaŭ hibridaj orkidoj kultivitaj de homo kaj formiĝintaj biologie sen la homa interveno. Aparta atrakciaĵo de la orkidejo en Łańcut estas la historiaj specioj el la antaŭmilita kolekto de Potocki-familio, kiuj estis menciitaj en la fama katalogo „Reichenbachia” el la 19-a jarcento, troviĝanta en la kastela biblioteko. La kastela orkidejo en Łańcut estas la unusola en Pollando centro, en kiu estas ekspoziciataj ekskluzive orkidoj. Temas pri pli ol 3 mil plantoj, reprezentantaj ĉirkaŭ 900 orkidajn speciojn kaj specojn, inkluzive de la plej maloftaj kaj ekzotikaj. Ili devenas el preskaŭ ĉiuj kontinentoj – Azio, Afriko, ambaŭ Amerikoj, Aŭstralio kaj Eŭropo. Multaj ravas pro sia aromo, sed estas ankaŭ aliaj, kies odoro impresas kiel putriĝanta materialo.

El la elsendo 29.06.2018. Legas Gabi – 1’34”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Korea Artgalerio en la varsovia Etnografia Muzeo

Ekde kelka tempo en la Ŝtata Etnografia Muzeo en Varsovio funkcias konstanta ekspozicio dediĉita al la korea kulturo. Kompare kun aliaj landoj de la Fora Azio la koreaj kulturo kaj arto estas malofte prezentataj en Eŭropo. Tio estas la motivo de la varsovia muzeo proksimigi la tradiciojn kaj kutimojon de ĉi tiu lando. Ĝis nun en la varsoviaj ekstereŭropaj kolektoj troviĝis apenaŭ dekkelkaj eksponaĵoj ligitaj kun Koreio. Dank’ al la konstanta ekzpozicio la varsovia korea kolekto fariĝis la plej granda en Pollando. Plej multaj objektoj estis aĉetitaj en la privata artgalerio de la ĉina arto kaj metio en Frankfurto ĉe Majno, unuopaj objektoj devenas ankaŭ el iu torina artgalerio.  En plimulto temas pri koreaj mebloj kaj hejmaj akcesoraĵoj el la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Krom mebloj faritaj kun eksterordinara precizeco – reliefiganta la belecon de la lignostrukturo – kun fajnaj ornamelementoj, samtempe funkciecaj, estas lignaj presmatricoj el la fama korea sanktejo en Haein sa [ha-in-sa]. La kolekton kompletigas eksterordinaraj malnovaj ceramikaĵoj „celadonoj” kovritaj per diafana glazuro kun verdeca, griza aŭ blueca koloroj, iliaj nuntempaj imitaĵoj kaj iamaj argilaj ujoj. En la varsovia Korea Artgalerio eblas rigardi la replikon de la tradicia korea domo, „hanok” kun divido je du spacoj – vira kaj virina. Tiu divido ligiĝas kun iliaj roloj en la socio kun patriarka karaktero de la familio. La prezentata hanok enhavas tipajn dekorelementojn redonante la karakteron de la tradicia korea domo kaj reliefigante ĝian apartecon ligitan kun la vivfilozofio de koreanoj.

El la elsendo 23.06.2018. Legas Gabi – 2’12”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Virtuala promeno tra la sanktejo ĉe la Hela Monto

Virtualan promenon tra la plej fama pola Dipatrina  Sanktejo ĉe la Hela Monto en Częstochowa (la suda Pollando) disponigis en la interreta paĝo de la klostro pastroj paŭlanoj. La promeno estas prezentita en la teknologio 3D.[http://www.zdjecialotnicze.pl/wirutalnyspacer/JasnaGoraPL.html]. Ĝi estas la okazo konatiĝi kaj kvazaŭ denove malkovri la sanktejon, kiu estas ne sole grava religia centro, sed ankaŭ historimonumento. Vizitante virtuale la sanktejon dank’ al fotoj de fajna kvalito kaj riĉaj priskriboj en diversaj lingvoj, eblas konatiĝi ankaŭ kun lokoj kutime ne viziteblaj de la pilgrimantoj, kiel la helmonta biblioteko aŭ la klostra manĝejo. Eblas rigardi detalojn, pri kiuj ne rakontas la ĉiĉeronoj, raviĝi pri perspektivo,  laŭ kiu estas prezentitaj  unikaj arkitekturo kaj la pentroarto, admiri la sanktejon en diversaj jarsezonoj. Por personoj havantaj problemojn kun legado de malgrandaj literoj estas pretigata aŭdoversio. La virtuala promeno estis kromfinancita el la uniaj rimedoj por la projektoj „La naciaj perloj de la Paŭlana Klostro ĉe la Hela Monto en Częstochowa, protekto de la eŭropa kulturheredaĵo”.

El la elsendo 23.06.2018. Legas Gabi – 1’27”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Napoleono en Varsovio

Ĝis la fino de junio en la varsovia Palaco de Kulturo kaj Scienco funkcias la ekspozicio „Nepoleon Bonaparte”. Ĝi ĉirkaŭprenas pli ol 100 eksponaĵojn,  inter kiuj estas objektoj apartenantaj al Napoleono kiel personaj objektoj, armiloj, distingoj, mebloj, dokumentoj pri diversaj vivaspektoj, ankaŭ verkoj de artistoj, metiistoj el lia epoko, kiel portretoj, bustoj kaj skulptaĵoj. Ili devens el la kolektoj de Napoleon Fondaĵo kaj Armemuzeo en Parizo. Unu el la plej grandaj kuriozaĵoj estas liaj manaj notoj pri la lernado de la angla lingvo, kio okazis dum la 6-jara ekzilo sur la insulo de la sankta Helena. Tio havis ne sole geografian, sed ankaŭ lingvan dimension. Krom prema varmego kaj pluvo Napoleono suferis ankaŭ pro la senĉese ĉirkaŭanta lin fremda, angla lingvo. La insulon atingadis malmultaj informoj dum plimulto de libroj kaj  gazetoj estis anglalingvaj. Tri monatojn post la alveno al la insulo Napoleon komencis la lingvolernadon. Unu el la plej valoraj fontoj pri la trapaso de lia lingvolernado estas „Taglibro el la S-ta Helena” de Emmanuel de Las Cases, kiu priskribis la ĉitagan vivon dum sia 15-monata estado sur la insulo. Ĝuste li sugestis al la imperiestro la lernadon de la lingvo. La ekspozicio  prezentas ok paĝojn de manaj notoj de Bonaparte  pene deĉifreblajn, inter kiuj estas ankaŭ desegnaĵoj. Tio povas sugesti, ke la lernanto kelkfoje enuis.

El la elsendo 15.06.2018. Legas Maciek – 1’40”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Marcello Bacciarelli. La plej belaj portretoj

Lige kun la  pasanta nunjare 200-a mortodatreveo de Marcello Bacciarelli, la kortega pentristo de la lasta pola reĝo Stanislao Aŭgusto Poniatowski, en la varsovia Reĝa Kastelo ekde la 9-a de junio ĝis la 9-a de septembro daŭras ekspozicio prezentanta liajn 45 portretojn, kiuj kronologie bildigas la pentristan evoluvojon de la artisto. Komencas ilin ankoraŭ rokokostilaj pentraĵoj el la fino de la 50-a jaroj de la 18-a jarcento, tra neformalaj portretoj de la reĝa familio el la fino de la 70-aj jaroj, atentokaptaj bildoj de la reĝaj amikinoj el la 80-aj jaroj ĝis la lastaj verkoj de Bacciarelli kreiĝintaj en la komenco de la 19-a jarcento. Parto de la portretoj devenas el la konstanta kolekto de la varsocia Reĝa Kastelo, kelkaj estis pruntitaj el aliaj muzeaj centroj kaj neniam estis prezentitaj en Pollando. Italo,  Marcello Bacciarelli, kiu ligis parton de sia plenkreska vivo kaj artista kariero kun la Respubliko apartenas al la gravaj figuroj de la kultura pejzaĝo de la pola Kleriga Epoko kaj estas konsiderata kiel la antaŭkuriero de la nacia skolo en la pola pentroarto. Krom la pentrista aspekto estas interesa krome la historia-kultura dimensio de la ekspozicio. La prezentataj portretoj de unuopaj personoj formas specifan kolektivan portreton de la 18-jarcenta societa elito gravitanta ĉirkaŭ la reĝa kortego. La vestodetaloj kaj ĉirkaŭaĵo de la portretitaj personoj peras multajn informojn pri la modo, gustoj aŭ kutimoj de ĉi tiu elita medio.

El la elsendo 15.06.2018. Legas Maciek – 1’44”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

„Studia Chopinowskie” kaj “Chopin Review”

La Nacia Instituto de Frederiko Chopin ekde la nuna jaro eldonas du novajn periodaĵojn. Temas pri „Chopin-studoj” kaj „The Chopin Review” prezentantaj la staton de esploroj kaj popularigantaj la konojn pri la pola komponisto kaj pri lia muziko fone de la monda kulturo. Ili referencas al la tradico de la ŝopenologiaj periodaĵoj el la dua duono de la 20-a jarcento „Chopin-jarkolekto” kaj „Chopin Studies”. Ambaŭ eldonaĵoj – la pollingva „Chopin-studoj” kaj la anglalingva „The Chopin Review” celas muzikologojn, muzikistojn kaj muzikŝatantojn, dezirantajn profundigi konojn pri la heredaĵo de la pola komponisto. Ili enhavas artikolojn, raportojn pri eventoj, diskutojn kaj recenzojn pri publikaĵoj, diskoj kaj filmoj. Kvankam ilia enhavo estos paralela tamen ne identa, kio ligiĝos kun disponebleco de unuopaj materialoj en respektivaj lingvoj kaj temoj de la unuopaj numeroj. La unua numero de “The Chopin Review”  estas dediĉita al Chopin-piankonkursoj laŭ la historia, sociologia kaj psikologia konsideroj. Temas krome pri ĉapitroj dediĉitaj i.a. al ĵurianoj de Chopin-piankonkursoj aŭ festivalaj skandaloj/skandaletoj. La pola „Chopin-studoj” estas dediĉita al la 19-jarcentaj muzikfontoj, inkluzive ŝopenologiajn, al la procezoj de ilia prilaborado kaj eldonado same en la tradicia kiel ankaŭ elektronika formo.  La konsiston de la redakcia komitato de la periodaĵoj eniras reprezentantoj de la internacia ŝopenologia medio el Pollando, Usono kaj Britio. La periodaĵoj paperforme aperas por la bezonoj de bibliotekoj kaj arkivoj, ili estas konsulteblaj ankaŭ elektronike.

[http://chopinreview.com kaj http://studiachopinowskie.pl]

El la elsendo 08.06.2018. Legas Tomek- 1’50”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La presoarto en la Nacia Muzeo de Vroclavo

125 malnovpresaĵoj, inter kiuj 13 eldonitaj ĝis la fino de la 1500-a jaro,  estas rigardeblaj ĝis la mezo de julio en la Nacia Muzeo en Vroclavo. Inter tiuj ĉi eksponaĵoj la plej malnova estas Dekreto de Graciano publikigita en Starsburgo en 1472 de Heinrich Eggenstein. Temas pri la unua prezento de la plej valoraj objektoj el la kolektoj de la muzea biblioteko en ĉi tiu urbo. Inter ili troviĝas la Bilblio eldonita en Lepsiko en 1544, kun enkondukaj tekstoj de sankta Hieronimo kaj de Erasmo el Roterdamo kaj la ilustrita i.a. de Luko Cranach Pli Juna instrulibro de violonludo „Provo de ĝisfunda violonstudo” de Leopold Mozart, la patro de Wolfgang Amadeus. Inter la presaĵoj troviĝas diversaj eldonaĵoj de la Biblio, verkoj de la antikvaepokaj klasikuloj, publikaĵoj dediĉitaj al historio, arthistorio, matematiko, astronomio, medalarto, medicino.  Estas prezentataj ankaŭ „La vroclavaj mesaloj” el 1483 kaj 1499 eldonitaj en Majenco fare de iu el la metilernantoj de Gutenberg. Atenton meritas ankaŭ „Teutsche Akademie der edlen Bau-, Bild- und Mahlerei-Kuenste” – la monumenteca verko de Joachim von Sandrart, enhavanata pli ol 400 grafikaĵojn kaj konsiderata la plej bela libro de sia epoko. Inter la plej valoraj eksponaĵoj troviĝas ankaŭ la verko de Georg Hayer „Breslische Schutzen…”. Eldonita en 1613 ĝi enhavas unikajn, mane pentritajn de la du vroclavaj pafistaj fratularoj, kuprogravuraĵojn de gemoj.

El la elsendo 08.06.2018. Legas Tomek- 1’48”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Vivi per arto

„Vivi per arto. Gołuchów-kastelo de Izabela el Czartorski-familio Działyńska”. Pli ol 300 objektojn, inkluzive arkeologiajn eksponaĵojn el la antikva periodo, kiuj apartenas al la kolekto de Izabela el Czartorski-familio Działyńska eblas admiri en la Nacia Muzeo en Poznano. Temas pri tolaĵoj, mezepokaj artobjektoj, kiel emaliaĵoj, lignoskulptaĵoj, grafikaĵoj kaj objektoj de  la aplikata arto. Princino Izabela el Czartorski-familio Działyńska estis unu el la plej elstaraj sur la polaj teritorioj artkolektantinoj de la dua duono de la 19-a jarcento. Ŝia kolekto en Kastelo de Gołuchów laŭ sia rango egalis al la plej grandaj eŭropaj artkolektoj prezentataj en la tiamaj publikaj muzeoj kaj privataj kolektoj en Francio, Italio aŭ Britio. En la statuto de nedividebla kolekto de Czartoryski-princoj ŝi disponigis ĝin al la vasta publiko. Post la 2-a mondmilito la kolekto tamen diseriĝis kaj aktuale unuopaj eksponaĵoj troviĝas ankaŭ en la Naciaj Muzeoj de Poznano, Varsovio kaj Krakovo. Multaj malaperis dum la militagadoj. En la daŭranta ĝis la 19-a de aŭgusto 2018 ekspozicio troviĝas i.a. interesa pentraĵo, kiu dum jaroj en la kastelo de Gołuchów estis opiniata kiel porterto de fama pola astronomo Nikolao Kopernik. Nur lastatempe post detalaj esploroj evidentiĝis, ke lia bildo estis surpentrita sur la portreto de la fama itala artstokrato kaj artmecenato Lorenzo de’ Medici. La afero estis malkovrita dum la lastaj detalaj konservistaj laboro. Verdire delonge ekzistis duboj pri tio,  ĉu efektive la pentraĵo prezentas la polan astronomon malgraŭ la alpentrita en la bildosupro nomo Nicolaus Copernicus  kaj aldono de butonoj sur la ruĝa vesto, por ke ĝi similu al la vesto sacerdota.

El la elsendo 08.06.2018. Legas  Gabi – 2’13”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Etnografia muzeo de menonitaj enmigrintoj

En la loko Wielka Nieszawka komencis funkcii la unua en Pollando subĉiela muzeo, kiu sur la areo de 5 hektaroj, proksimigas la setiĝadon de la menonitaj enmigrintoj el Frizio kaj Malaltaj Landoj. Jam en la 17-a jarcento loĝis tie iliaj reprezentantoj kaj ĝis la fino de la 2-a mondmilito Wielka Nieszawka estis unu el la plej gravaj centroj de ĉi tiu socio en Pollando.  La novestablita Etnografia Muzeo en  la kujavia-pomeria vojevodio funkcias kiel filio de la Etnografia Muzeo en Toruń, kies laborantoj baze de pluraj restintaj memoraĵoj decidis protekti la menonitan historion kaj kulturon. La objektoj en la Parko devenas el la 18-a kaj 19-a jarcentoj kaj estas la plej valoraj konserviĝintaj ekzemploj de la arktiekturo karakteriza por la menonitaj enmigrantoj. Temas pri tri mastrumejoj kun 6 renovigitaj kontruaĵoj destinitaj por la loĝado kaj kamparana mastrumado. Kun zorgo estis rekretitaj elementoj de la tiel nomata malgranda arkitekturo, kiel terkeloj, putoj, palisaroj kaj elementoj de la panorama arkitekturo. La solenaĵon de la inaŭguro de la Parko – meze de majo – partoprenis la nederlanda ambasadoro en Pollando, kiu en siaj salutvortoj bonvenigis la nederlandeskan etoson de la loko kaj samtempe reliefigis interesan, plurjarcentan historion de la rilatoj de Nederlando kun Pollando. La inauguro de la Etnografia Parko okazis kadre de la Eŭropa Jaro de la Kultura Heredaĵo 2018.

El la elsendo 01.06.2018. Legas  Maciek – 1’38”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

La plafono Pola Ĉielo en Gdansko

En la konstruaĵo de la Pola Gimnazio, funkcianta en la intermilita periodo en Gdansko, estis rekreita fresko „La Pola Ĉielo”, kiel unu el pli gravaj entreprenoj de la solenata en Pomerio 100-a datreveno de la reakiro de la suvereneco de Pollando. La gimnazio funkciis ekde 1922 kaj servis ĉefe al infanoj de polaj oficistoj. La eksterordinara ornamo de la lerneja aŭlo kreiĝis en 1938/39. Post la eksplodo de la 2-a mondmilito germanoj komplete ĝin detruis. Pli ol 100 kvadratmetra surfaco, aŭtorita de Bolesław Cybis kaj Jan Zamojski, emfazanta ĝojon kaj junecon omaĝas la ĵus reakiritan sendependencon. La ĉefelemento de la fresko estas Mater Polonia, ĉirkaŭita de junaj virinoj simbolantaj polajn urbojn aŭ regionojn kun atributoj referencantaj al polaj atingaĵoj de la intermlita periodo. La fresko prezentas krome tipajn por Pollando specimenojn de faŭno kaj flaŭro. La fonon por ĉiuj ĉi simboloj formas vespera ĉielo kun 21 konstelacioj, kiujn malkovris aŭ nomis poloj. La konstruaĵo de la iama Pola Gimnazio dum kelkdek jaroj postmilite servis kiel edukobjekto. Aktuale troviĝas en ĝi Marŝala Oficejo de la Pomeria Vojevodio. La aŭlo servos por oficialaj eventoj, sed ĝi estos ĉiutage vizitebla por la urboloĝantoj kaj turistoj kaj specialaj sidlokoj ebligos komfortan admiradon de la fresko. Por la publiko servos ankaŭ broŝuro kun informoj pri la historio de la gimnazio kaj la fresko mem. En la vestiblo de la konstruaĵo speciala panelo ebligos konatiĝi kun la simbolaro de ĝiaj unuopaj figuroj kaj motivoj.

El la elsendo 01.06.2018. Legas  Maciek – 1’50”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Katharsis Festival

Fine de majo en Poznano okazos nova muzika festivalo Katharsis  Festival, kies kreinto estas Fondaĵo de Sankta Benedikto. Ĝi referencas al la komencoj de la pola ŝtato kaj la plej malnovaj kulturaj tradicioj de la urbo. La greka vorto katharsis=purigo, laŭ la antikva kompreno signifis revenigon de la ordo en la emocia kaj racia percepto de la mondo. La nomon katharsis havis ankaŭ la frukristana bapto. Temas pri muzika evento referencanta al la mezepoka kaj renesanca muziko kaj arto, tamen forte radikanta en la viva tradicio kaj liturgio. La unua festivala eldono disvolviĝos sur la insulo Ostrów Tumski, sur kiu staris palaco de la unua reganto de Pollando,  kaj sur kiu estis konstruita la unua katedralo sur la polaj teritorioj. La festivala stelulo estos franca muzikologo kaj komponisto, eksperto pri la muzika repertuaro de la mezepoko Marcel Peres. Dum la festivalo aŭdiĝos Rekviemo favore al Mieszko la 1-a en la Ora Kapelo de la poznana katedralo la 25-an de majo, en lia 1026-a mortodatreveno. La festivalon fermos la koncerto de muziko, kiu povis aŭdiĝi dum la bapto de la pola reganto. Patoprenos ĝin krom Marcel Peres la ensemblo Jerycho, grupo plenumanta historiajn polajn kaj latinajn kantojn. La festivalajn eventojn povos aktive partopreni la publiko pere de kantaj laborrenkontoj kaj dancamuzo por la taktoj de la tradicia muziko.

El la elsendo 26.05.2018. Legas  Maciek – 1’41”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Omaĝa monumento de Roman Maciejewski en Poznaniu

Okaze de la 20-a mortodatreveno de unu el la plej elstaraj polaj komponistoj de la 20-a jarcento Roman Maciejewski en Poznano estis senvualigita lia monumento. Ligita kun la regiono kaj la urbo komponisto vivis kaj kreis ĉefe en Usono kaj Svedio. La monumento, aŭtorita de Robert Tomak,  troviĝas en la urbocentro, en la parko, kiu portas la nomon de la komponisto. La monumenton fondis la frato de la komponisto Wojciech Maciejewski, kunlaborante kun la urboaŭtoritatoj de Poznano kaj la tiea Muzika Societo de Henryk Wieniawski. Roman Maciejewski naskiĝis en 1910 en Berlino, mortis en 1998 en Gotenburgo. Li estis pianisto, komponisto, korusgvidanto. La pianludon kaj violonludis instruis komence al li la patrino. La lernadon li daŭrigis en Konservatorio de Julius Stern [ŝtern] en Berlino. Post la reakiro de la suvereneco de Pollando la tuta familio ekloĝis en la urbo Leszno. La muzikstudojn Maciejewski daŭrigis en Poznano. En la 30-aj jaroj li forlasis Pollandon restadante en Parizo, Londono kaj Svedio, de kiu devenis lia edzino. Tie Maciejewski koncertis kaj komponis muzikon i.a. por la teatraj spektakloj de Ingmar Bergman. En la 50-aj jaro Maciejewski elmigris al Usono, kie li ĝuis sukcesojn same kiel komponisto, kiel direktisto. La lastajn vivojarojn li pasigis en Gotenburgo. Kiel la plej elstara komponaĵo de Roman Maciejewski estas taksata “Missa pro defunctis (Requiem)” [missa pro defunktis, rekfijem] por 4 solistaj voĉoj, koruso kaj orkestro, kiun Maciejewski verkis dum 15 jaroj. La aŭtoro dediĉis ĝin al la viktimoj de militoj kaj krimoj de ĉia tempo. Ekde 1997 en Leszno (en kiu postmorte estis sepultita la komponisto) funkcias muziksocieto portanta lian nomon kaj okazas Muzika Festivalo, kies patrono estas Romana Maciejewskiego.

El la elsendo 26.05.2018. Legas  Gabi – 2’30”

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

1  2  3  4  5  6  7  8  9 10 11 12